Nieuw op 1 oktober: identiteitskaart tonen bij tandarts en geen sjoemelkortingen meer op energiecontracten

Wie de tandarts bezoekt, heeft vanaf 1 oktober het best ook zijn of haar identiteitskaart op zak. Tandartsen zijn vanaf die dag verplicht de identiteit van hun patiënten te verifiëren als ze de elektronische derdebetalersregeling toepassen, en de patiënt dus enkel zijn deel betaalt. 

Voor volwassenen gaat het om de Belgische elektronische identiteitskaart (eID) of elektronische vreemdelingenkaart, voor kinderen de Kids-ID of ISI+-kaart.

Heeft de patiënt de identiteitskaart niet bij, dan kan de tandarts de identiteit ook op een andere manier verifiëren, zoals met een kleefbriefje van het ziekenfonds.

Energieleveranciers mogen vanaf 1 oktober geen 'sjoemelkortingen' meer toekennen op energiecontracten. Leveranciers mogen ook niet meer midden in de maand hun contract aanpassen en dezelfde naam geven. Dat bevestigt de federale energieregulator CREG. 

Sjoemelkortingen zijn grote welkomstkortingen op elektriciteits- en aardgascontracten. Ze worden door prijsvergelijkers mee verrekend, waardoor die contracten vaak als meest gunstige uit de bus komen bij een prijsvergelijking.

Alleen zijn die kortingen vaak verbonden aan strenge voorwaarden. Klanten moeten bijvoorbeeld 1 of 2 jaar bij hetzelfde energiecontract blijven vooraleer de som verrekend wordt.

Vanaf 1 oktober mag dat dus niet meer. Kortingen moeten gelden vanaf het eerste kilowattuur en gelden voor de hele duur van het contract.

Leveranciers van aardgas en elektriciteit mogen ook niet meer midden in de maand de prijsvoorwaarden van een bepaald product voor nieuwe contracten wijzigen onder dezelfde productnaam. Dat moet verwarring bij de klanten voorkomen. 

Student-zelfstandigen kunnen vanaf 1 oktober ook na hun 25e verjaardag het statuut van student-zelfstandige aanhouden. Dat is een van de veranderingen aan het statuut die minister van Zelfstandigen Eléonore Simonet doorvoerde, als onderdeel van haar kmo-plan. 

Met de hervorming kunnen student-zelfstandigen hun studie dus afronden met behoud van het statuut, zelfs als ze ouder dan 25 zijn.

Daarnaast wordt de verklaring op erewoord afgeschaft die aan het begin van het school- of academiejaar ingediend moest worden. De controle op het volgen van de lessen gebeurt achteraf aan de hand van resultatenlijsten, zegt het kabinet-Simonet. 

Voortaan kunnen studenten het statuut ook behouden tijdens het trimester waarin ze hun diploma behalen, zelfs als ze niet tijdens het hele trimester aan de studievoorwaarde voldoen.

Ook wordt in de nieuwe regels verduidelijkt dat studenten die zijn ingeschreven voor minder dan 27 studiepunten (of 17 lesuren), maar die een afstudeerscriptie voorbereiden, het statuut kunnen behouden. 

In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest komt er een rotatietarief voor het gebruik van openbare laadpalen voor elektrische voertuigen. Bedoeling is om zo laadpaalklevers tegen te gaan die hun al opgeladen voertuigen urenlang aan een laadpaal laten staan. 

Het tarief bedraagt 6 cent per minuut voor voertuigen die tussen 9 en 22 uur langer dan 6 uur zijn aangesloten op een laadpaal. Onder meer in Antwerpen en Gent bestaat zo'n tarief al langer. 

In Wallonië wordt op 1 oktober de nieuwe regeling voor renovatiesteun van kracht. De steunmaatregelen nemen de vorm aan van leningen. De voorwaarden worden afgestemd op het inkomen van de aanvragers en op de energiebesparing die de werken opleveren.

De steun richt zich op de minst energiezuinige woningen, met de bedoeling deze woningen een 'labelsprong' te laten maken. Het gaat om woningen met een EPC-label G of F waarvan de geplande werken minstens label D opleveren, en woningen met label E die minstens mikken op label C.

De noodmaatregelen waarmee minister van Justitie Annelies Verlinden (CD&V) de overbevolking in de gevangenissen wil aanpakken, treden op 1 oktober in werking. Het gaat bijvoorbeeld om het automatisch toekennen van een enkelband aan bepaalde categorieën van veroordeelden. 

Om de problematiek van de vele grondslapers in de Belgische gevangenissen aan te pakken, krijgen gevangenen die veroordeeld zijn tot een celstraf tot 18 maanden automatisch een enkelband tot eind 2028. 

Verhoogde risicocategorieën zijn van die maatregel uitgesloten. Elk dossier wordt ter controle voorgelegd aan een strafuitvoeringsrechter of -rechtbank, maar die controle vindt wel pas achteraf plaats.

Er komt een versnelde verwijdering van veroordeelden zonder verblijfsrecht: zij kunnen tot 12 maanden voor het strafeinde worden verwijderd. 

Voor straffen tot 3 jaar kan dat tijdelijk al na een derde van de straf. De vervroegde invrijheidstelling wegens overbevolking wordt verlengd tot eind 2027, maar enkel voor straffen tot 3 jaar. 

Minister Verlinden, maar ook de vakbonden, hadden gepleit voor een uitbreiding van de vervroegde invrijheidstelling bij langdurig veroordeelden tot 12 maanden voor het einde van de straf, maar de coalitiepartners zagen dat niet zitten.  

De Belgische strafuitvoeringsrechtbanken toonden zich al bezorgd over het wetsontwerp en spraken van "een ongeziene aantasting van hun onafhankelijkheid" en van het grondwettelijk beginsel van de scheiding der machten. 

Het geneesmiddel Alyftrek wordt vanaf 1 oktober terugbetaald voor patiënten met mucoviscidose vanaf 6 jaar. Voor het eerst krijgen ook patiënten met zeldzamere genetische mutaties toegang tot een terugbetaalde behandeling. Mucoviscidose, of muco, is een ernstige erfelijke ziekte die wordt veroorzaakt door afwijkingen in het CFTR-gen. 

De Dienst voor Inschrijvingen van Voertuigen (DIV) kan vanaf 1 oktober gepersonaliseerde nummerplaten met een aanstootgevende boodschap schrappen. Een koninklijk besluit daartoe is in het Staatsblad gepubliceerd.