Jinnih Beels: van wit konijn tot zwart schaap

Toen voormalig Vooruit-kopman Tom Meeuws in 2017 Jinnih Beels op het schild hees als bindmiddel tussen socialisten en groenen, kon niemand vermoeden welke kiemen voor latere koningsdrama's hier gezaaid werden.

In theorie had Beels het ideale profiel. Als vrouw van deels Indische origine opgeklommen tot politiecommissaris, actief geweest in de achtergestelde buurten van de stad, aanwezig op het terrein, expertise in de aanpak van probleemjongeren.

Samen gingen Wouter Van Besien, Jinnih Beels en Tom Meeuws de uitdaging aan om Bart De Wever en zijn N-VA het vuur aan de schenen te leggen bij de gemeenteraadsverkiezingen van oktober 2018. Maar zover is het nooit gekomen. Een beschadigingsoperatie tegen Tom Meeuws maakte in het voorjaar van 2018 een einde aan de prille idylle tussen rood en groen.

Jinnih Beels moest kiezen en opteerde voor de man die haar naar de politiek had gelokt. Tom&Jinnih haalden geen groot electoraal succes, maar kregen plots een belangrijke rol in het schaakspel van strateeg Bart De Wever. Die zag toen al opportuniteiten op andere politieke niveaus en kon tegelijk afrekenen met de CD&V van Kris Peeters, die hem was komen uitdagen op eigen terrein.

Dat de N-VA een vinger in de pap zou hebben gehad bij de defenestratie van Tom Meeuws, was geen bezwaar.  Vooruit schoof graag aan bij de onderhandelingstafel en de socialisten kwamen terug aan de macht, al was het nu als juniorpartner van de N-VA. Tom&Jinnih werden schepen.

Het duurde lang voordat ze Karim Bachar konden overtuigen om dezelfde stap te zetten. Hij had principiële bezwaren tegen samenwerking met de N-VA, die partij stond voor hem veel te rechts van het centrum. 

Bij de start werden nog mooie principes gehuldigd. De schepenen en hun medewerkers deelden dezelfde behuizing, bedoeling was om als team naar buiten te komen. Maar het duurde niet lang voor de tussendeuren dichtgingen. De eerste fricties ontstonden toen Beels met haar politieverleden zich wel kon vinden in de war on drugs van Bart De Wever.

Ook later toonde Beels zich een wel erg loyale coalitiepartner van de N-VA, Meeuws stond vaak alleen in zijn verzet, wat culmineerde in zijn tegenstem toen de plannen voor de Kaaitunnel op tafel kwamen.

Tegelijk speelden ook andere factoren een belangrijke rol. Jinnih Beels behoorde tot de inner circle van nationaal voorzitter Conner Rousseau en vertoefde geregeld in de Brusselse Keizerslaan. Tom Meeuws was geen lid van die club, maar was meer dan aanwezig op het lokale niveau waar Beels zelden of nooit verscheen. De frictie werd een tweespalt die ook voor de buitenwereld niet langer verborgen was.

In de aanloop naar de lijstvorming voor de verschillende stembusgangen in 2024 barstte de bom. Toen bleek dat Beels de federale en de stedelijke lijst ging trekken en er geen ruimte was voor eventuele nationale ambities van Meeuws, barstte de bom. Het ontslag van de directeur van het Zorgbedrijf was voor Meeuws de spreekwoordelijke druppel. Trouw aan zijn reputatie van impulsieve beslisser nam hij ontslag.

Maar Meeuws liet wel verstaan dat zijn ontslag niet betekende dat hij uit de politiek stapte. Misschien was het daarom dat hij al bijna onmiddellijk geframed werd als racist. Hij zou in een felle discussie collega-schepen Nabilla Ait Daoud 'mocroschepen' genoemd hebben. Beels was er als de kippen bij om dit incident uit te vergroten en Meeuws aan de schandpaal te nagelen als racist. 

Dat lag toen erg gevoelig, omdat ook Conner Rousseau in Sint-Niklaas omstreden uitspraken gedaan had over mensen van Roma-origine. Met Meeuws geframed als racist lag zijn terugkeer bij de lokale verkiezingen moeilijk en dat paste dan weer in het kraam van Beels. Maar haar positionering tegen Meeuws werkte averechts. De lokale afdeling, die zich altijd al graag had afgezet tegen elk dictaat van de nationale partijleiding, wou Beels weg als lokale lijsttrekker en ze moest de handdoek in de ring gooien.

Maar dat betekende niet dat de weg openlag voor een terugkeer van Meeuws door de grote poort. Hij wilde dat alleen doen als hij de lijst mocht trekken. Dat bleek een stap te ver voor de nationale partijleiding. Intussen had ook oud-burgemeester Patrick Janssens zich gemeld als kandidaat voor een comeback en ook hij was niet enthousiast over de ambities van Meeuws. Die trok zijn conclusies en trok de deur dicht.

Jinnih Beels was intussen federaal parlementslid geworden. Maar een bestaan als stemmachine gebonden aan partijtucht, dat was niet waarvoor ze in de politiek was gegaan. Ze wou wel wat bewegingsvrijheid, maar dat lag dus moeilijk. Daarom werd al snel nagedacht over exitstrategieën. Of die al speelden toen Beels lijsttrekker werd voor de provincieraad, is niet zeker.

Vast staat dat de samenstelling van het Antwerpse provinciebestuur deel ging uitmaken van de koehandel rond de deelname van Vooruit aan de federale regering. De onderhandelingen die al bezig waren over een voortzetting van de N-VA-CD&V-coalitie werden plots on hold gezet om plaats te maken voor onverwachte gesprekken tussen N-VA en Vooruit. gedeputeerde Kathleen Helsen (CD&V) werd een pion in het politieke spel  en werd al dan niet aan tafel gevraagd, afhankelijk van hoe de wind stond in Brussel. 

De uiteindelijke deelname van Vooruit aan de regering-De Wever bezegelde het lot van Helsen en maakte de weg vrij voor de onverwacht snelle terugkeer van Jinnih Beels naar Antwerpen. Niet naar het stadhuis, maar naar het nagelnieuwe provinciegebouw. Beels kreeg een zitje in de deputatie naast 3 N-VA'ers en met een bevoegdheidspakket dat voorzien was voor CD&V met landbouw als belangrijkste domein.

Veel politici zouden zich met dit lot kunnen verzoenen. Een gedeputeerde verdient evenveel als een Vlaams Parlementslid, zo'n 11.000 euro bruto per maand plus vergoedingen en een dienstwagen met chauffeur. Het mandaat is voor 6 jaar en kan natuurlijk worden verlengd. 

Maar zo zit Jinnih Beels niet in elkaar. Ze voelt zich 'kaltgestellt', aan de kant geschoven en wil niet vertrekken zoals de partij vraagt.  Even lijkt het er op dat Beels kan triomferen.  Ze roert nog eens haar zelfverklaarde grote mond, daagt haar (ex-)partij en haar voorzitter uit en kijkt vol zelfvertrouwen naar de toekomst. De constructieve motie van wantrouwen zou er niet komen, zo dacht ze. 

Intussen is de aap uit de mouw gekomen. Het lijkt er op dat de koehandel van eind 24 nog 's wordt overgedaan. Coalitiepartners N-VA en CD&V zullen mee de motie van wantrouwen steunen. In ruil mag CD&V de vrijgekomen plaats van gedeputeerde opnieuw invullen. Het lijkt er op dat Kathleen Helsen kan terugkomen door de grote poort.  Of de deal verband houdt met de invulling van vacante gouverneursfuncties zal later moeten blijken.

Jinnih Beels is dus niet alleen buitengezet bij het VTM-programma 'De Verraders', maar lijkt nu ook politiek voorlopig uitgeteld. Het is altijd gevaarlijk om jezelf sterker te wanen dan het systeem. Deloyaal gedrag is leuk entertainment maar botst al snel op grenzen als de schade voor de partij groter blijkt dan de baten. In Antwerpen zullen veel Vooruit-militanten zich afvragen waarom de nationale voorzitter nu wel hard ingrijpt en twee jaar geleden niet. De politieke passage van Jinnih Beels kan wellicht best omschreven als stormachtig en is niet zonder slachtoffers gebleven. Het wit konijn dat ooit door de grote poort naar binnen ging, gaat als zwart schaap door de achterdeur naar buiten.