Een meerderheid van de Zwitsers spreekt zich in een referendum uit tegen een striktere toepassing van het aloude neutraliteitsprincipe. Dat blijkt uit de resultaten van het referendum: maar liefst 70,2 procent stemde tegen. Het referendum was aangevraagd door de rechts-populistische Pro Schweiz-vereniging, die vindt dat Zwitserland te veel is opgeschoven naar Europa en de NAVO.
70,2 procent stemt tegen: Zwitsers wijzen striktere neutraliteit af in referendum
Maarten Bockstaele
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Het referendum voor een strengere toepassing van het Zwitserse neutraliteitsprincipe is officieel afgewezen. Uit de resultaten blijkt dat 70,2 procent van de kiezers tot het 'nee'-kamp behoort, wat neerkomt op ongeveer 1,8 miljoen mensen. De voorstanders van het referendum stranden op een percentage van 29,8. Dat staat gelijk aan 789.000 'ja'-stemmers. De opkomst ligt op 47 procent.
Daarmee is duidelijk dat het referendum van de rechts-nationalistische Pro Schweiz-vereniging het niet zal halen. Dat is een vereniging die te linken valt aan de rechts-populistische Schweizerische Volkspartei (SVP).
Volgens het referendum is de Zwitserse regering sinds de oorlog tussen Rusland en Oekraïne te sterk opgeschoven naar Europa en de NAVO. Daarom is er nood aan een sterkere aflijning van het Zwitserse neutraliteitsprincipe.
Zwitserland heeft zich bijvoorbeeld aangesloten bij verschillende economische sancties van de Europese Unie tegen Rusland. Volgens de SVP is dat niet verenigbaar met de Zwitserse neutraliteit. De partij wilde daarom dat Zwitserland alleen nog sancties van de Verenigde Naties zou volgen.
Enkele maatregelen die het referendum eiste: de Zwitserse neutraliteit moet "permanent en zonder uitzondering" worden toegepast, Zwitserland moet zijn legercapaciteiten in eigen handen houden, Zwitserland moet nagaan of sancties door de VN zijn aangenomen voor zich aan te sluiten, het land mag niet betrokken raken bij buitenlandse conflicten en Zwitserland zal zich - zonder vijandige aanvallen - nooit aansluiten bij militaire allianties.
De Zwitserse minister van Buitenlandse Zaken Ignazio Cassis is alleszins tevreden dat het referendum is afgewezen. "De uitslag is geen stem tegen neutraliteit. Zwitserland was gisteren neutraal, is dat vandaag en zal in de toekomst neutraal blijven." Cassis benadrukt vooral dat de wereld onvoorspelbaar is, waardoor er een nood is om als land elke situatie "keer op keer af te wegen".
Al meer dan 100 jaar neutraliteit
De Zwitserse neutraliteit is een wereldberoemd principe dat meer dan 100 jaar teruggaat. Het is officieel erkend na het einde van de Napoleontische oorlogen, in 1815. In 1848 is het principe opgenomen in de grondwet.
Toch is het resultaat van het neutraliteitsreferendum geen verrassing. Uit peilingen bleek eerder al dat een meerderheid tegen het referendum ging stemmen. Ongeveer 63 procent van de respondenten was niet voor een striktere neutraliteit te vinden, terwijl 34 procent voor het referendum wilde stemmen.
