De Europese Unie kan met een verordening de tegoeden van Rusland weghalen bij Euroclear in Brussel en zelf beheren. Voor België verdwijnt zo elk risico op miljardenclaims vanuit Moskou. Dat staat in 'The Russian Transfer', een voorstel om het heikele dossier vlot te krijgen. Niet iedereen ziet heil in het idee.
'The Russian Transfer': hoe EU miljarden van Rusland bij Euroclear kan overnemen (en België van alle risico's kan verlossen)
Rob Heirbaut
Gepubliceerd:
Vorig jaar kwam de Europese Commissie met een voorstel om de Russische tegoeden bij Euroclear om te zetten in een lening aan Oekraïne. Dat plan mislukte. Premier Bart De Wever was bang dat België alleen zou moeten opdraaien voor Russische schadeclaims.
Hij eiste een onbeperkte garantie van de andere EU-lidstaten. Die garantie kreeg België niet. Het plan werd opgeborgen, de EU besloot om zelf 90 miljard euro te gaan lenen op de financiële markten om Oekraïne te steunen in 2026 en 2027.
Die 90 miljard euro zullen wellicht niet volstaan. "De oorlog duurt langer, en is harder geworden. We kunnen minder exporteren via de Zwarte Zee. Belastingopbrengsten liggen lager dan verwacht, door de economische schade als gevolg van Russische aanvallen", zei de Oekraïense minister van Financiën Serhyi Marchenko vanmiddag bij het European Policy Center, een denktank in Brussel. Hij schat dat volgend jaar al minstens 22 miljard euro extra nodig is voor de begroting, en nog meer voor het Oekraïense leger.
Daarom hebben 4 landen vorige maand gevraagd om opnieuw te bekijken of er toch geen oplossing bestaat die de zorgen van de Belgische regering kan wegnemen, zodat de Russische tegoeden alnsog gebruikt kunnen worden om Oekraïne te helpen.
"Verplaats de tegoeden van Euroclear naar de EU, en De Wever zal blij zijn"
"Wij hebben de oplossing gevonden", zei Hugo Dixon vanmiddag tijdens het panelgesprek in Brussel. Dixon is een opiniemaker bij het persagentschap Reuters. Hij werkte een voorstel uit samen met de Amerikaanse professor Lee Buchheit en Daleep Singh, die voor de oud-president Joe Biden de sancties tegen Rusland uitwerkte.
Hun invloed in de Europese instellingen is groot: zij hadden 2 jaar geleden ook al het voorstel voor de herstellening uitgewerkt, wat daarna door Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen werd overgenomen.
Hun nieuwe voorstel, The Russian Transfer , komt hierop neer: via een Europese verordening moet de Europese Unie beslissen dat de geïmmobiliseerde tegoeden van de Russische Centrale Bank voortaan bewaard zullen worden door de Europese Unie. Niet meer door Euroclear dus.
"Net alsof je geld dat op een bankrekening bij BNP Paribas Fortis staat, zou overbrengen naar een rekening van ING", zegt Dixon.
De Europese Commissie zal de tegoeden in naam van de EU beheren. De EU neemt ook alle aansprakelijkheid voor de tegoeden over van Euroclear, dat niet meer bang moet zijn voor juridische claims van Rusland.
België hoeft zich dus ook geen zorgen meer te maken. "We doen wat premier Bart De Wever zelf vorig jaar heeft gevraagd, op een persconferentie tijdens een Europese top in Kopenhagen".
De Wever zei toen dat hij met plezier de Russische tegoeden (en de belastingen die België heft op de winsten) naar een andere Europese hoofdstad zou zien vertrekken, en dat hij er zelfs 6 lijfwachten en een gepantserde wagen zou bovenop geven. "Dit zou de gelukkigste dag uit mijn korte leven als eerste minister zijn", voegde hij er nog aan toe.
Premier De Wever vorig jaar op de Europese top in Kopenhagen: "Haal de tegoeden weg, dat wordt de gelukkigste dag van mijn loopbaan"
Niet zonder België
Het is niet nodig dat alle 27 landen unaniem hun goedkeuring geven aan de transfer van de tegoeden naar de EU, klinkt het nog. De EU kan hierover beslissen via een noodwet. Dan volstaat de goedkeuring door 15 landen die samen 65 procent van de EU-bevolking vertegenwoordigen. Net zoals bij de noodwet waarmee vorig jaar de Russische tegoeden voor onbepaalde tijd werden bevroren.
Het Franse Europees Parlementslid (en ex-minister) Nathalie Loiseau steunt het voorstel. Onlangs stuurde ze nog een oproep om de Russische tegoeden te gebruiken de wereld in, ondertekend door 122 Europarlementsleden.
"Extreemrechts in Duitsland en Frankrijk willen geen geld meer geven aan Oekraïne? Als dat zo is, dan moeten we Vladimir Poetin doen betalen en de Russische tegoeden gebruiken", zegt Loiseau. "Maar we gaan dit niet doen zonder de steun van België", voegde ze er nog aan toe.
Belgische bezwaren blijven
Van Euroclear of de Belgische regering valt geen reactie te verwachten zolang er geen officeel voorstel is van de Europese Commissie. Maar de bezorgdheden zijn niet veranderd: Euroclear en de Belgische staat moeten een garantie zonder plafond of tijdslimiet krijgen. Alleen dan zullen ze een oplossing aanvaarden.
Volgens Wim Schoutens, professor risicobeheer aan de KULeuven, schort er ook aan dit voorstel vanalles. "Internationale investeerders gaan ook dit beschouwen als een confiscatie. Ze zullen twee keer nadenken om hun fondsen nog in de eurozone te plaatsen. Het wordt geen crash, maar het vertrouwen in de euro wordt zo ondermijnd op lange termijn".
Hij waarschuwt ook voor de gevolgen voor Euroclear (deels eigendom van de Belgische staat), dat klanten zou kunnen kwijtspelen.
