De 5 mannen die gisteren op de Britse luchtmachtbasis RAF Fairford zijn opgepakt, worden alweer op borgtocht vrijgelaten. Al betekent dat niet dat het onderzoek naar hen is afgelopen, zegt de Britse antiterreurpolitie. De basis RAF Fairford wordt intensief door het Amerikaanse leger gebruikt. De politie houdt nog alle pistes open. Wat weten we al?
Verdachten van mogelijke aanslag op luchtmachtbasis op borgtocht vrijgelaten, Britse politie houdt alle pistes open
Samenvatting:
5 mannen zijn zondagnacht opgepakt bij de Britse luchtmachtbasis RAF Fairford, op verdenking van het bezit van explosieven en het voorbereiden van een terreuraanslag. In de loop van maandag worden ze op borgtocht vrijgelaten.
De politie evacueerde meer dan 85 woningen in de buurt en vond verdachte voertuigen met chemische en ontvlambare materialen terug.
De Britse antiterreurpolitie zegt dat de 5 wel verdacht blijven en het onderzoek naar hen voortgaat. Er wordt onder meer onderzocht of ze in opdracht van een buitenlandse staat zouden hebben gewerkt.
Wat is er precies gebeurd?
Iets na middernacht in de nacht van zaterdag op zondag zou een buurtbewoner de politie hebben gebeld in verband met "3 verdachte voertuigen" in de buurt van de basis. De vrouw getuigde aan The Telegraph dat ze terugkwam van een feestje en verschillende gemaskerde mannen zag, die de bosjes invluchtten. 25 minuten later werden 5 mannen aangehouden.
De voertuigen zijn ook teruggevonden. Op beelden is te zien dat een robot van de autoriteiten aan de busjes staat, in een poging de situatie te onderzoeken.
"Er zijn ook chemische en ontvlambare materialen gevonden", legt NOS-correspondente Fleur Launspach uit in VRT NWS De Ochtend. "Op beelden is ook te zien hoe de verdachten op de grond worden gewerkt zonder T-shirt, dus dat impliceert dat de politie dacht dat de verdachten ook explosieven op hun lichaam zouden kunnen hebben."
Grote politieaanwezigheid in Whelford en omstreken
Of ze effectief zelf explosieven bij zich hadden, aan het maken waren, in de buurt hebben verstopt of de wagens als explosieven wilden gebruiken, is nog onduidelijk.
Er werd een cordon van 400 meter ingesteld rond de luchtmachtbasis RAF Fairford, die zich in het dorpje Whelford (regio Gloucestershire) bevindt. De politie blijft voorlopig ook ter plaatse.
Verschillende buurtbewoners in minstens 85 woningen werden geëvacueerd en kregen het bevel om naar een lokaal recreatiecentrum te gaan. Zij hebben daar de nacht doorgebracht.
Waarom die luchtbasis?
De Amerikanen gebruiken de basis voor missies en oefeningen in Europa, Afrika en het Midden-Oosten. De Britse regering had ook toestemming gegeven om vanuit RAF Fairford naar het Midden-Oosten te trekken voor de Amerikaanse bombardementen op Iran.
Dat viel in slechte aarde bij Iran. Zij gaven aan dat RAF Fairford door die goedkeuring een legitiem doelwit was voor aanvallen. Het is echter niet duidelijk of het huidige incident iets met Iran te maken heeft.
Wie zijn de verdachten?
Volgens de Britse antiterreurpolitie zijn de 5 mannen die opgepakt zijn Britten tussen 23 en 25 jaar die in Londen wonen. Ze werden in eerste instantie aangehouden op verdenking van overtredingen van de Britse explosievenwetgeving. Later kwam daar de verdenking van het voorbereiden van een terroristische aanslag bij.
Maar anderhalve dag later worden ze dus alweer op borgtocht vrijgelaten. Waarom is vooralsnog onduidelijk. Mogelijk heeft de Britse politie onvoldoende bewijzen om hen langer aan te houden. Die benadrukt wel dat het onderzoek naar de 5 nog niet is afgelopen.
De politie zegt dat ze de zaak "vanuit elke hoek" bekijkt. Zo wordt onderzocht of de 5 in opdracht van een buitenlandse staat bepaalde operaties aan het uitvoeren waren. Er wordt ook onderzocht of ze zelf ideologische motieven hadden. Met andere woorden: handelden ze voor een buitenlandse staat omdat ze achter een bepaalde ideologie stonden, of deden ze het enkel voor het geld en wisten ze misschien niet voor wie ze werkten?
Volgens de Britse nieuwszender Sky News wordt een mogelijke link met Iran onderzocht. De dreiging vanuit Iran lijkt wel reëel, zegt NOS-correspondente Launspach. "De Britse veiligheidsdienst MI5 heeft in oktober nog gezegd dat er het afgelopen jaar meer dan 20 potentieel dodelijke plannen zijn getraceerd van Iran hier in het Verenigd Koninkrijk. Daarom wordt er vooral naar die hoek gekeken."
Maar bevestiging van een link met Iran of Rusland is er zeker nog niet, zegt Launspach. "En ook niet of er überhaupt een buitenlandse actor is op dit moment."
"Dit zou een opvallend geopolitiek incident kunnen worden", zegt Bram Vandeputte
Was dit onverwacht?
De Britse politie en de Amerikaanse president Donald Trump spreken elkaar daarin wat tegen, zegt Launspach.
Trump reageerde gisteren op het incident vanaf een golftoernooi in Chicago. Hij zegt dat de mannen van plan waren om "grote schade aan te richten" aan de luchtmachtbasis. "We deden onderzoek naar hen. Ze wilden grote schade aanrichten aan onze basis, maar de samenwerking met de Britten verliep uitstekend."
"Hij zegt dat de personen al langer in beeld waren en dat staat wat haaks op wat de Britse regering tot nu toe heeft gezegd. Zij zeggen dat er werd ingebeld door een buurtbewoner, maar niet dat (de verdachten, red.) al langer in het vizier waren van de veiligheidsdiensten", weet Launspach.
Vijf mannen opgepakt voor mogelijke voorbereiding terreurdaad aan Britse luchtmachtbasis: wat is er aan de hand?
Volgens buurtbewoners was er wel al enkele dagen verhoogde alertheid op de luchtmachtbasis. "We weten van buurtbewoners dat er de voorbije dagen toch meer bewaking was op en rond die militaire basis", weet VRT NWS-journalist Bram Vandeputte. "Betonblokken die voor bepaalde ingangen werden geplaatst, ook militaire voertuigen die moesten verhinderen dat bepaalde ingangen nog konden worden gebruikt."
