"Hij trok sneller op dan een Porsche": Antwerpen neemt afscheid van 66 jaar oude PCC-trams

Aan het Vlaams Tram- en Autobusmuseum aan de Diksmuidelaan in Berchem rijden vandaag nog eens voortdurend trams af en aan. In de vroegere tramstelplaats wordt het afscheid van de PCC-trams vandaag gevierd. Nog tot 18 uur kunnen liefhebbers een rit maken door de stad en het museum bezoeken.

Noureddine Bouzyarsist is intussen bijna 9 jaar trambestuurder en reed in het begin van zijn carrière nog met de PCC's. "Met het verkeer van vandaag is het wel terecht dat ze met pensioen gaan", zegt hij.

"Ze reden heel fijn en ze zijn korter dan de moderne trams, dus je had een beter overzicht. Maar de remafstand is veel langer dan die van de nieuwe. Met het verkeer vandaag is dat wel heel belangrijk. Het is veel drukker geworden. Auto's, fietsers, steppers... ze komen van alle kanten. En het is niet omdat we altijd voorrang hebben, dat we die altijd krijgen", lacht hij. "Dus de nieuwe trams zijn op dat vlak wel veiliger."

De PCC kwam in 1960 naar Antwerpen en reed tot begin dit jaar rond. Vanaf 1999 zijn ze stapsgewijs vervangen door lagevloertrams. Die zijn veel toegankelijker door de lage opstap en bredere deuren, zodat mensen met kinderwagens en rolstoelen en mensen die moeilijk te been zijn, vlotter de tram kunnen nemen. En er kunnen ook meer reizigers op.

"Het was zalig om ermee te rijden. Er is nog altijd geen enkele tram die het rijcomfort van de PCC evenaart. Dat komt omdat die destijds gebouwd is om de concurrentie met de auto's en bussen aan te gaan in de jaren 1930", weet Yves Ielegems, al 26 jaar trambestuurder.

Hij blijft dus een grote fan. "Als kind hebben die mijn hart al veroverd. Mijn ouders namen me geregeld mee naar het stadscentrum en zo is mijn liefde gegroeid." Een liefde die hij ook verklaart op Instagram.

"Het waren de eerste trams die je met de voeten kon bedienen in plaats van met die 'koffiemolens'. Daarnaast hebben ze een goed ophangingssysteem, wat het heel aangenaam maakt voor de reizigers. De wielen draaien tot slot los van de carrosserie, waardoor ze vlot door bochten kunnen en beter zijn voor de sporen zelfs."

"Het zijn ook heel pittige trams", vertelt hij met een knipoog. "Ze hebben er doorheen de jaren heen begrenzers op gezet. Toen dat nog niet het geval was, hebben ze eens een test gedaan. Met zijn sterke elektromotoren kon hij een Porsche verslaan bij het optrekken."

Net zoals de kleine Yves, is ook Jonas op zijn (bijna) 10e al een grote tramfan. Hij komt vandaag een rit maken met zijn mama Ellen. "Hij kent alle tramtypes bij naam", lacht ze.

"Ja, ik vind het leuk om die te zien rijden", bevestigt hij enthousiast. "Die oude trams zijn ook specialer dan moderne trams. Ja, later word ik trambestuurder en dan mag jij gratis meerijden", belooft hij.

"Onze kinderen gaan hier nooit meer mee kunnen rijden", zegt Sigi. "Daarom komen we vandaag, voor hun eerste en laatste keer. We nemen geregeld de tram, maar het zijn nu nooit meer deze. Ik heb die geregeld genomen in mijn studententijd. Het is leuk om al die oude trams hier nog eens te zien."

Op een gewone dag aan een gewone halte zullen de PCC's dus voortaan niet meer passeren. Maar mogelijk verschijnen ze bij gelegenheid toch nog eens in het straatbeeld. Zo plannen ze bij de erfgoedvereniging META vzw in de eindejaarsperiode om de PCC's in te zetten als kersttrams. 

De socialistische vakbond ABVV maakt van de gelegenheid gebruik om de besparingen in het openbaar vervoer nog eens aan te klagen.

"Kunnen binnenkort alle trams en bussen naar het museum?", vragen ze zich af. "De desinvesteringen laten zich duidelijk voelen, in het aanbod, in de dienstverlening en zeker ook in de gebrekkige toegankelijkheid van het netwerk."

Ze voeren aan dat 65 procent van de haltes in Antwerpen ontoegankelijk is voor rolstoelgebruikers en 87 procent voor blinden. Ook meer dan 25 procent van de Antwerpse trams is niet toegankelijk voor rolstoelgebruikers.

Vlaams minister voor Openbaar Vervoer Annick De Ridder (N-VA) werd vandaag verwacht voor een ritje, maar moest afzeggen door het begrotingsoverleg van de Vlaamse regering.