Waarom hebben 2 jonge mannen begin jaren 80 tientallen kostbare heiligenbeelden uit kerken en kathedralen in Nederland en België gestolen? Dat is een vraag die de Nederlandse podcastmaker Marijn Lansbergen zich stelt. Naast enkele beelden uit de Sint-Janskerk in Den Bosch zijn er vooral beelden uit Limburgse kerken gestolen. De podcast heet 'De rolstoelrovers', en die titel heeft alles te maken met de manier waarop het duo te werk ging.
Podcast 'De rolstoelrovers' ontrafelt mysterie rond gestolen heiligenbeelden uit kerken in Ham, Hasselt en Sint-Truiden
Ilse Suffeleers
Gepubliceerd:
De bizarre beeldenroof kwam in oktober 1982 aan het licht, eigenlijk heel toevallig. Tijdens een routinecontrole van de politie in Rosmalen werd een 20-jarige verdachte aan de kant gezet. Op zijn achterbank lagen gestolen kandelaars, en ook een huurcontract.
Dat leidde de politie naar een garagebox in Den Bosch. Daar trof de politie de volledige buit van ruim 50 antieke kerkbeelden aan, keurig uitgestald. De buit werd toen op ruim 2 miljoen euro geschat.
Verschillende gestolen beeldjes:
Een verzameling van de beelden in het politiekantoor:
Beeld: Lucia met attribuut
Beeld: Barbara
Rolstoelrovers
De beeldenroof bleek het werk van 2 jongemannen uit Den Bosch en Rosmalen. Ze gingen op een bijzondere manier te werk, vertelt Marijn Lansbergen. "De ene zat in een rolstoel, de andere duwde de rolstoel. In een grote tas die aan de rolstoel hing, zat een hengel met een grote lus."
De 1e kerk waar ze toesloegen was de Sint-Janskathedraal in Den Bosch. En daarna trokken ze alleen nog naar kerken in België, onder meer dus in Oostham, Hasselt en Sint-Truiden. "Als de kerk wat verlaten was, visten ze met die hengel de heiligenbeelden van de sokkel af. Ze verstopten die dan in de grote tas en reden zo naar buiten."
Beelden terug in de kerken
Na de vondst heeft de politie experts van religieuze kunst geraadpleegd. Een van hen herkende al meteen 30 beelden en wist waar ze vandaan kwamen. Via opzoekwerk naar diefstallen in kerken kon de politie ook de overige beelden thuisbrengen.
Zo konden de pastoors en verantwoordelijken van kerkfabrieken hun gestolen beelden weer ophalen. "De politie heeft zelf de beelden naar Hoei teruggebracht en werd toen door fanfare en burgemeester onthaald", vertelt Marijn Lansbergen. "Dat toont meteen hoe waardevol die beelden voor de kerkgemeenschap waren."
"Na die diefstallen ontstond in Vlaanderen ook een discussie over de beveiliging van de beelden in kerken", zegt Marijn nog. "Een kerkfabriek in Meeuwen heeft toen beslist om alle beelden weg te halen en achter slot en grendel te bewaren. In de kerk werden kopieën gezet."
De beelden van de kerk van Oostham werden gevonden door Raf Ensel. Hij las in de Nederlandse krant het verhaal van gestolen beelden en wist dat er ook in Oostham beelden verdwenen waren. Hij lichtte meteen het gemeentebestuur in.
Opvallend: het was al de 2e keer dat Ensel de beelden uit Oostham redde. Tijdens de Tweede Wereldoorlog smokkelde hij de beelden met een kruiwagen uit de kerk, net voor de oprukkende Duitsers Oostham hadden bereikt. Niet veel later werd de kerk platgebrand.
Motief
Het duo ging op een creatieve manier te werk bij de diefstallen. Maar de vraag is natuurlijk waarom ze die waardevolle, vooral middeleeuwse, heiligenbeelden stalen. Hoewel de politie in eerste instantie dacht aan een financieel motief, bleken de beelden niet te zijn doorverkocht.
De daders verklaarden toen zelf aan de politie dat ze de diefstallen puur uit verzamelwoede en persoonlijke bewondering voor de schoonheid van de beelden hadden gepleegd.
Maar is dat wel zo, vraagt podcastmaker Marijn Lansbergen zich af. Hij kon in elk geval de 2 daders, nu zestigers, opsporen. Zijn antwoord zit in de podcast. Je kan nu al 3 afleveringen beluisteren. De 3 resterende komen eraan op 28 september, 5 en 12 oktober.
Regionaal nieuws uit Limburg
Gepubliceerd:
