Meer dan 10 jaar na de eerste spadesteek slaagt de wijk Nieuw Zuid in Antwerpen er niet in om uit te groeien tot een bruisende stadswijk. Experts wijzen op een gebrek aan passage, een beperkte sociale mix en hoge vastgoedprijzen. Schepen Patrick Janssens (Vooruit) vindt het geen project voor iedereen, zoals oorspronkelijk de bedoeling was.
12 jaar na eerste spadesteek: is Antwerpse wijk Nieuw Zuid een doodse buurt voor de 'happy few' geworden?
Samenvatting:
Meer dan 10 jaar na de start blijft de Antwerpse wijk Nieuw Zuid stil en weinig levendig, ondanks de oorspronkelijke plannen voor een bruisende stadswijk.
Experts wijzen op te weinig passage, een gebrek aan diversiteit in bebouwing en hoge vastgoedprijzen als oorzaken. "Als er veel wandelaars en fietsers door een wijk rijden, verschijnen er ook veel winkels en horeca", zegt professor Tom Coppens (UAntwerpen).
Schepen Patrick Janssens (Vooruit) noemt Nieuw Zuid geen wijk voor iedereen. "Wij betreuren dat onze plannen voor 25 procent sociale of betaalbare woningen in de wijk, werden teruggedraaid", zegt Janssens.
Terwijl de vroege ochtendzon doorbreekt, is het stil in de straten van Nieuw Zuid. Tussen gesloten kunstgalerijen en verlaten straten lonken speeltuinen naar afwezige kinderen. De luxueuze bakker op het plein verwelkomt een handvol klanten, maar verder geeft de nieuwste Antwerpse wijk een doodse indruk.
Nochtans moest Nieuw Zuid een levendige en groene uitbreiding van de Scheldestad worden. De eerste spade ging in 2014 in de grond. "Wie door de wijk wandelt, ziet en voelt meteen dat het hier beweegt", beweert bouwpromotor Triple Living vandaag op zijn site om kopers te lokken. Maar beweging zien we alleen hoog boven ons op de ochtendlijke balkons of in de speling van het licht op de glaspartijen van de hoge woontorens.
Appendix van de stad
"Er is geen passage in die wijk. Ze hangt als een appendix aan het uiteinde van de stad en dat is een probleem", verklaart professor Stadsplanning Tom Coppens (). "Als er veel wandelaars en fietsers door een wijk rijden, verschijnen er ook veel winkels en horeca."
Als er veel wandelaars en fietsers door een wijk rijden, verschijnen er ook veel winkels en horeca
Tom Coppens (UAntwerpen), professor Stadsplanning
"Dat zien we heel goed in het Groen Kwartier, maar het ontbreekt op Nieuw Zuid. Eenmaal de ringparken en de fietsbrug gerealiseerd zijn, kan dat mogelijk wel veranderen." Zoek er ook niet naar een bushalte. Voor De Lijn bestaat de buurt niet.
Weinig hoekjes en kantjes
"De kwaliteit van de hoogbouwtorens is fantastisch. Er is te weinig diversiteit qua type gebouwen", zegt architect Sven Verbruggen. Hij was tot voor kort verbonden aan de Universiteiten van Gent en Antwerpen en was betrokken bij de overkappingsplannen voor de Antwerpse ring.
"Er zijn weinig hoekjes en kantjes in Nieuw Zuid. Overal stoot je enkel op de voorgevels van gebouwen. Daardoor lijkt het alsof ze samen met de pleintjes en de speeltuigen in een groot park zijn neergepoot. Mensen kunnen zich het weinig toe-eigenen. Iets wat in het Groen Kwartier wel gebeurt door de diverse aard van de gebouwen, de paadjes en de wirwar aan straten", zegt Verbruggen.
Kunstgalerijen
"Ontwikkelaar Triple Living heeft bovendien fel ingezet op de aanwezigheid van kunstgalerijen op Nieuw Zuid", vult Vlaams bouwmeester Véronique Claessens aan. "Zij lokken een publiek, maar zijn voor buurtbewoners niet echt van grote dagelijkse meerwaarde."
Sofie Van de Velde trok met haar galerij als 1 van de eersten naar de wijk, zo'n 9 jaar geleden. "Het Nieuw Zuid is een heel ambitieus project", vertelt Van de Velde in een reportage van VRT NWS Terzake. "De wijk heeft nood aan meer horeca. Verzamelaars die bij mij passeren, moeten vaak terug naar het Zuid. Verder doorgaan in Nieuw Zuid, doen ze minder."
Er zijn ook scholen, crèches, een sporthal en veel groen in de buurt. Al lijken die randvoorwaarden vooralsnog geen bruisend buurtleven te creëren.
Oudere bewoners
"Nieuwbouw is voor de meeste jonge gezinnen sowieso te duur vandaag", zegt professor Tom Coppens. "We zien vaak dat kleine appartementen niet door starters maar door kapitaalkrachtigere empty-nesters worden gekocht. Dat zijn mensen van wie de kinderen het huis uit zijn en die hun grote huis verkopen en terug naar de stad trekken."
De meest recente bevolkingscijfers van de stad Antwerpen lijken die indruk te bevestigen. De 2.099 inwoners van Nieuw Zuid zijn gemiddeld 43 jaar oud wat 5 jaar ouder is dan het stedelijk gemiddelde. Het gemiddelde gezin in de wijk bestaat uit 1,63 personen wat ook beduidend kleiner is dan het stedelijk cijfer van 2,23.
Niet voor iedereen
De gronden voor Nieuw Zuid zijn sinds 2010 grotendeels in privébezit van Triple Living. Het bedrijf cureert dan ook gericht welke ondernemingen de grondverdiepingen mogen huren of aankopen. Alles moet passen in het beeld van een high-end wijk.
Is Nieuw Zuid dan een wijk geworden voor de 'happy few'? "Het is geen project voor iedereen", reageert Patrick Janssens (), schepen voor Stadsontwikkeling, bij VRT NWS Terzake. Momenteel telt de wijk 96 sociale woningen.
Bij de start van de ontwikkeling van de wijk was hij nog Antwerps burgemeester. "Bij de oorspronkelijke plannen was het de bedoeling om 25 procent van de woningen sociaal of betaalbaar te houden", aldus Janssens. "Na 2012, toen N-VA aan de macht kwam, is dat in overleg met de ontwikkelaar teruggebracht tot 11 procent."
Wij betreuren dat onze plannen voor 25 procent sociale of betaalbare woningen in de wijk, werden teruggedraaid
Patrick Janssens (Vooruit), schepen voor Stadsontwikkeling
Janssens zou bij die oorspronkelijke 25 procent zijn gebleven. "Ik denk dat veel mensen het gevoel hebben dat het Nieuw Zuid de juiste richting uitgaat, maar dat er te weinig gemengde bevolking woont. Wij betreuren dat onze plannen zijn teruggedraaid, maar geef de wijk nog 10 of 20 jaar om echt te beginnen leven."
Mogelijkheden voor iedereen
Hoeveel een appartement er juist kost, kan of wil de projectontwikkelaar niet kwijt. Op immosites lopen de prijzen op tot meer dan 2 miljoen euro. "Wat is wel voor iedereen en wat is wel betaalbaar?", reageert Triple Living.
"Ik stel alleen vast dat wij in onze wijk geen leegstand hebben. Als je aan de kust een appartement op de dijk koopt, zit je ook aan andere prijzen dan in een achterliggende straat. Ik denk dat er voor iedereen mogelijkheden zijn om hier te wonen."
Een kijkje op het Nieuw Zuid in Antwerpen: "Het is geen project voor iedereen"
Regionaal nieuws uit Antwerpen
Gepubliceerd:
