Langdurig zieken zoals Daisy worstelen om rond te komen: "Ik stel 3 doktersbezoeken uit"

In 2021 kreeg Daisy epilepsie. Ze liep hersenschade op met zwaar geheugenverlies als gevolg en kreeg last van duizeligheid, misselijkheid, verschillende infecties en breuken, en zware vermoeidheid. Daardoor moest ze haar eigen zaak sluiten. Ze leeft intussen van een uitkering van 1.430 euro per maand. "Maar ik heb ook heel veel zorgkosten en die maken het moeilijk om de maand door te komen", vertelt Daisy.

Daisy woont nu bij haar ouders en kiest welke zorg ze voorrang geeft. "Ik stel 3 doktersbezoeken uit die ik deze maand niet kan betalen."

"Het ironische is dat besparen op je gezondheidszorg op termijn alleen maar meer kosten veroorzaakt", zegt ze. "Ik ben een keer naar de tandarts gegaan voor een gaatje. Toen bleek dat er ook een ontzenuwing nodig was, maar die kon ik niet betalen. Door het uit te stellen, werd het erger en moest ik 2 keer gaan. Het werd een rekening van 500 euro."

Daisy is niet de enige, zo blijkt uit een bevraging die de christelijke mutualiteit rondstuurde naar leden die al minstens een jaar arbeidsongeschikt zijn en een invaliditeitsuitkering krijgen. Van de 8.581 mensen die de vragenlijst invulden, zeiden ongeveer 4.000 mensen dat het moeilijk is om rond te komen. Vermoedelijk zijn er nog meer mensen in die situatie.

Luc Van Gorp, voorzitter van de CM, noemt die vaststelling onthutsend. "Door te moeten besparen op gezondheidszorg kom je in een negatieve spiraal terecht, waardoor je langere tijd nodig hebt om te genezen, je niet aan het werk raakt en in de problemen komt."

Naast dokterskosten ervaren ze moeilijkheden om bepaalde uitgaven te betalen, zoals belastingen of verzekeringen, energiekosten en huur. Ook sociaal heeft dat impact, vertelt Daisy: "De zorg heeft altijd prioriteit. Als vrienden vragen om iets te gaan eten, moet ik dat soms annuleren of uitstellen omdat ik een rekening in de bus krijg. Dat gebeurt veel te vaak, waardoor je in een soort isolement terechtkomt."

"Als je niks meer voor jezelf kan doen om even te ontspannen, en je kan geen vrienden zien, krijg je nog meer stress. Je hebt geen uitlaatklep."

Volgens CM zijn bepaalde groepen extra kwetsbaar: alleenstaanden, alleenstaande ouders, huurders, personen met een migratieachtergrond, personen die voor hun arbeidsongeschiktheid werkloos of arbeider waren, kortgeschoolden en personen met een verhoogde tegemoetkoming. 

Met de maximumfactuur is er in ons land wel een beschermingsmechanisme tegen hoge gezondheidskosten. Die maximumfactuur zorgt ervoor dat een gezin per jaar voor verzekerde en noodzakelijke gezondheidskosten niet meer hoeft uit te geven dan een bepaald maximumbedrag, dat afhangt van je inkomen. Het ziekenfonds houdt die medische kosten bij, en als die hoger zijn dan dat bedrag, betaalt het ziekenfonds ze automatisch maandelijks terug. 

Maar volgens Daisy volstaat dat niet. "De maximumfactuur dekt reguliere medicatie, maar soms schrijven artsen medicatie voor die daar niet onder valt, wat commerciëlere medicijnen bijvoorbeeld. Dan heb je nog benzine en de parkeerkosten bij een ziekenhuis, dat komt soms op 35 euro per ziekenhuisbezoek, dat tikt wel aan."

Daisy krijgt wel eens de vraag of ze geen spaargeld of aanvullende verzekeringen heeft. "Voor aanvullende verzekeringen werd ik geweigerd omdat ik ziek was, en ik hád spaargeld, maar dat gebruik je voor je gezondheid en op een bepaald moment zit je op nul."

Van Gorp denkt dat er nog te veel naar langdurig zieken wordt gekeken als "profiteurs", ondanks die schrijnende verhalen. 

Er zijn maatregelen nodig, benadrukt hij. "De uitkeringen die vandaag laag zijn, moeten op z'n minst geïndexeerd worden, zodat kosten op gezondheidszorg niet worden uitgesteld. We moeten ook zien dat die mensen gebruik kunnen maken van een sociaal energietarief."

Ook op vlak van gezondheidszorg wil Van Gorp tariefzekerheid geven, bijvoorbeeld "door ereloonsupplementen aan banden te leggen en de verhoogde tegemoetkoming te beschermen".

Met het oog op de begroting doet het de ronde dat premier De Wever misschien wil besparen op die verhoogde tegemoetkoming en op het remgeld, het stukje dat je zelf betaalt als patiënt bij een doktersbezoek. 

Een akelig idee, vindt Daisy, want 4 euro remgeld bij de huisarts lijkt voor mensen die zelden naar de dokter gaan misschien niet veel, maar dat is het voor haar wel. "Als ze het remgeld optrekken, moet ik nog meer zorg gaan uitstellen."

Ook het Vlaams Patiëntenplatform vreest voor de mogelijke gevolgen. "We zijn heel bezorgd dat de regering wil besparen op de gezondheidszorg."

"Mensen kiezen er niet voor om ziek te zijn en een uitkering zou niet zo laag mogen zijn dat het geen menswaardig leven meer is. We verwachten in elk geval maatregelen vanuit het beleid die dat moeten voorkomen", besluit Van Gorp.