Kasteel van Poeke, De Smaakhaven of Hof De Draeck: deze eigendommen zou Vlaanderen van de hand kunnen doen om begroting op orde te krijgen

Dat de Vlaamse overheid heel wat gebouwen in uiteenlopende sectoren bezit en daarin investeert, is geen geheim. Denk bijvoorbeeld aan de overheidsgebouwen in de provinciesteden of aan de recente investering van de Vlaamse regering van 42,5 miljoen euro in het Thermae Palace in Oostende.

En zo zijn er nog heel wat andere projecten.

"Ik heb vastgesteld dat er in de vorige legislatuur heel wat aankopen zijn gebeurd: kastelen, de Smaakhaven in Antwerpen... Noem maar op. Ik vind dat geen kerntaak van de overheid", vertelde Depraetere in VRT NWS De Ochtend.

"Daar kan toerisme plaatsvinden. Dat is allemaal leuk op momenten waarop het goed gaat, maar als alles strikter moet, dan moet je ook durven te kijken naar wat je zelf in beheer hebt. Dan moet je dat gewoon verkopen", gaat Depraetere verder. "Dat is wat ik ga doen."

De Smaakhaven in Antwerpen is een investering uit 2024, met een prijskaartje van 38 miljoen euro. Het project zou in 2029 in het Loodswezen openen. Vooral de renovatie van het gebouw aan de Scheldekaaien, dat sinds 2016 leegstaat, zou veel kosten. Het moest een ankerpunt worden voor ondernemers in de sector van eten en drinken.

Die investering neemt Depraetere nu onder vuur.

Ook kastelen noemde minister Depraetere als mogelijke pistes voor verkoop.

Mogelijk kijkt ze daarvoor in de richting van het Kasteel van Poeke in Aalter. Dat behoort sinds de zomer van 2021 voor 1 symbolische euro tot Toerisme Vlaanderen en werd sindsdien gerenoveerd.

Daarnaast kan het Hof De Draeck een mogelijke kandidaat voor verkoop zijn. In december 2025 sloot het hotel-restaurant in Voeren de deuren en werd het overgedragen aan Toerisme Vlaanderen.

"Toerisme Vlaanderen liet ons meermaals weten dat dit soort projecten eigenlijk niet meer tot hun corebusiness behoort en dat een verkoop meer voor de hand liggend zou zijn", vertelden Ghislain en Yvan Duijsens aan Het Belang van Limburg.

De kans bestaat dat die verkoop nu daadwerkelijk op tafel komt te liggen.

Professor aan de UHasselt Bie Plevoets gaf in VRT NWS Het Kwartier toelichting bij de kastelen in Vlaanderen. "Onder het beheer van Herita – de erfgoedorganisatie die voor de Vlaamse overheid erfgoedsites beheert – vallen 5 kastelen. Daarnaast heeft Vlaanderen nog een aantal andere kastelen in zijn bezit die het niet via Herita beheert, maar wel eigenaar van is."

Plevoets hoopt niet dat de overheid alle kastelen van de hand doet. "Als Vlaanderen zelf eigenaar is, kunnen ze bewust kiezen om die gebouwen een publieke functie te geven."

Tegelijk beseft ook zij dat er financiële uitdagingen zijn. Daarom geeft ze nog een suggestie mee: "Misschien moeten we streven naar een overheid die initiatief neemt, maar samenwerkingen zoekt met private partners die misschien kapitaalkrachtiger zijn."

Zo zou er een middenweg kunnen worden gezocht waarbij zowel de publieke functie van het kasteel als een economische return behouden blijven.

Kastelen zijn zeker niet de enige pistes die tijdens de begrotingsonderhandelingen voor verkoop zullen worden bekeken. Ook gouverneurswoningen zouden tot de mogelijkheden behoren. Het zou gaan om de gebouwen in Hasselt, Gent en Brugge. Stuk voor stuk zijn het historische gebouwen.

Dat van Hasselt is een neoclassicistisch gebouw uit de late 18e eeuw met een imposante tuin. Ook dat in Gent is een knap staaltje architectuur. In dat van Brugge – dat verschillende keren werd herbouwd – verbleven illustere gasten, van Winston Churchill tot Xi Jinping.

Daarnaast wordt bekeken wat er met de huur van gebouwen in het buitenland moet gebeuren. Zo zou de Vlaamse overheid in Moskou en Tel Aviv nog steeds gebouwen huren. De vraag is welke meerwaarde die panden nog bieden en of het in de huidige geopolitieke situatie wenselijk is om ze aan te houden.

Minister Depraetere riep in VRT NWS De Ochtend haar collega-ministers op om ook dit soort zaken onder de loep te nemen.

Wordt ongetwijfeld vervolgd.