Wat doe je als een kind zich ernstig verslikt? Rode Kruis legt de juiste technieken uit

Het is een vreselijke gedachte: je kind verslikt zich in eten. Gisteren gebeurde dat in een school in Antwerpen. Een 3-jarige kleuter stikte bijna tijdens het middageten. De hulpdiensten kwamen ter plaatse en reanimeerden de kleuter. Het kind werd in levensgevaar naar het ziekenhuis gebracht. De precieze omstandigheden zijn niet bekend.

Volgens Rik Brabants van Rode Kruis Vlaanderen is dat geen ongewone situatie. "Het is niet moeilijk om jezelf te verslikken. Het komt jammer genoeg regelmatig voor. Mensen verslikken zich meestal tijdens een maaltijd, omdat ze verschillende dingen tegelijk aan het doen zijn."

Het risico dat een kind zich verslikt, is daardoor vaak groter. "Kinderen zijn snel afgeleid. Ze spelen, praten en lachen tijdens het eten. Een verslikking is bij hen meestal sneller gebeurd. Het is dan aan ons om correct te handelen en op tijd in te grijpen." 

Brabants maakt daarvoor een onderscheid tussen 2 soorten verslikkingen. "Je hebt een verslikking waarbij de luchtweg niet volledig is geblokkeerd. Het kind zal dan nog hoesten en kunnen praten. Het kan natuurlijk beangstigend zijn, maar het is niet heel ernstig." 

"Het wordt pas gevaarlijk wanneer de luchtweg volledig geblokkeerd is, bijvoorbeeld door een rond stuk voedsel zoals een druif of een tomaat. Het kind grijpt dan naar de keel en kan mogelijk rood of blauw worden. Doordat er geen luchtverplaatsing meer is, kan het kind niet meer praten of hoesten."  

In dat geval wisselt Rode Kruis 2 technieken af om het kind te helpen. "We starten altijd met 5 rugslagen. Je gaat achter het kind staan en geeft vrij krachtige slagen tussen de schouderbladen."

"Helpen de rugslagen niet, dan wissel je af met 5 buikstoten, ook wel de Heimlichmanoeuvre genoemd. Je brengt je armen rond de buik van het kind, plaatst je vuist net onder de ribben en trekt 5 keer naar binnen en naar boven om het voorwerp of voedsel eruit te krijgen." 

Als beide technieken niet helpen, ga je over tot de reanimatie. "Wanneer het kind bewusteloos raakt, start je meteen met de reanimatie. Dat is een afwisseling van mond-op-mondbeademing en borstcompressies. Op dat moment is dat het enige wat je nog kan doen." 

Rode Kruis Vlaanderen maakt bij het handelen bij een verstikking geen onderscheid tussen kinderen en volwassenen. Alleen bij baby’s jonger dan 1 jaar is er een andere aanpak nodig.

"Als een baby zich verslikt, leg je hem op de buik op je schoot, met het hoofdje iets lager dan de rest van het lichaam. Ondersteun het hoofdje goed en geef 5 rugslagen."

"Helpt dat niet, draai de baby dan voorzichtig om. De baby blijft op je schoot liggen, maar nu op de rug. Plaats 2 vingers naast elkaar op de borstkas en geef vervolgens 5 borststoten."

Volgens Brabants is een verslikking moeilijk te voorkomen. "Het kan iedereen overkomen. Bij kinderen raden we wel aan om rond voedsel zoals druiven of tomaten altijd te halveren. Zo kunnen ze de luchtweg minder gemakkelijk blokkeren als ze toch in het verkeerde keelgat terechtkomen."

Het blijft dus belangrijk om de technieken toch wat onder de knie te hebben. "Je kunt eigenlijk niet echt iets fout doen. Het grootste probleem is niets doen. Bij een zware verslikking zitten we in een levensbedreigende situatie. Als je niets doet, kan het fout aflopen."

"Met de juiste handelingen kan het probleem vaak snel worden opgelost", besluit Brabants.