De prijzen van gas, elektriciteit en olie gaan de laatste weken weer in stijgende lijn, en dat heeft gevolgen voor je portefeuille, zeker nu het stookseizoen eraan zit te komen. Ook tanken aan de pomp wordt duurder. Vooruit pleit voor een beter beschermingsmechanisme tegen een hoge energiefactuur, de MR wil dat de prijzen aan de pomp enigszins in toom worden gehouden. Maar hoe realistisch zijn die voorstellen op een moment dat de regering op zoek is naar miljarden om de begroting niet te laten ontsporen?
Samenvatting:
Gas, elektriciteit, olie en brandstof aan de pomp worden duurder, vooral nu het stookseizoen begint.
Vooruit wil de drempel voor lagere accijnzen verlagen, MR pleit voor een omgekeerde cliquet om pompprijzen te temperen, maar de begroting laat weinig ruimte voor extra maatregelen.
Energiedeskundige Joannes Laveyne (UGent) ziet ook een voordeel: "Als de prijzen hoog zijn, begint men naar alternatieven te zoeken."
"De zon schijnt vandaag, maar de koudeperiode komt eraan", stelt Kamerfractieleider Oskar Seuntjens (Vooruit) in VRT NWS De Ochtend. "Wij willen alles op alles zetten om de mensen hun energiefactuur zo laag mogelijk te houden."
Extra btw-inkomsten teruggeven door accijnzen sneller te verlagen voor de mensen
Kamerfractieleider Oskar Seuntjens (Vooruit)
Vandaag bestaat er al een beschermingsmechanisme. Als de prijzen boven een bepaalde drempel stijgen, dalen de . "Het probleem is dat die drempel voor wat ons betreft veel te hoog ligt", zegt Seuntjens. "Wij willen die drempel verlagen, zodat we veel sneller de extra btw-inkomsten kunnen teruggeven door de accijnzen sneller te verlagen voor de mensen."
Of dat de prijzen voor de consument voldoende kan drukken, is nog maar de vraag. "We hebben berekend dat ons voorstel de mensen tot 100 euro per jaar kan opleveren", aldus Seuntjens. 100 euro per jaar is 8,30 euro per maand: niet echt spectaculair, dus.
Vooruit wil energiesteun veranderen: "We willen de drempel voor een daling van de accijnzen verlagen"
De N-VA reageert vandaag niet, maar afgelopen weekend had partijvoorzitter Valerie Van Peel al een duidelijke boodschap voor de coalitiepartners: "Het geld is op." De federale regering werkt momenteel aan een begroting en is op zoek naar zo'n 10 miljard. Lees: er is geen ruimte voor energiesteun. Bij CD&V horen we dat ze wel gewonnen zijn voor een prijsbeschermingsmechanisme.
"We zitten natuurlijk met meerdere partijen aan tafel en u weet ook dat de situatie van de begroting niet zo goed is", geeft Seuntjens toe.
Rem op prijzen aan de pomp?
Intussen weerklinkt ook de roep om iets te doen aan de hoge brandstofprijzen weer luider. Want ook voor wie moet tanken, worden de prijzen alsmaar duurder. Dat geldt zeker voor diesel, die nu rond de 2,50 euro per liter schommelt.
De bezorgdheid hier lijkt vooral in Wallonië groter te zijn. Daar rijden minder elektrische bedrijfswagens rond en zijn de af te leggen afstanden vaak groter dan in Vlaanderen en Brussel. Het is dan ook geen toeval dat vooral de MR de kwestie weer op de agenda zet. Minister van Energie Mathieu Bihet (MR) legt het voorstel van de weer op tafel. Dat houdt in dat de accijnzen automatisch zouden dalen als de prijzen stijgen.
"We willen dat de meeropbrengst die de overheid krijgt uit de hoge energieprijzen terugvloeit naar de burger", zei vicepremier David Clarinval (MR) eerder al. Eigenlijk een gelijkaardige redenering als die van Vooruit over de energiefactuur, maar ook hier rijst de vraag hoe realistisch dit is in tijden van moeizame begrotingsbesprekingen.
Andere landen blijken wel ruimte te hebben om iets te doen aan de hoge energieprijzen. Maar daar is de begroting allicht iets minder een probleem dan bij ons.
Elk nadeel heeft zijn voordeel?
De echte oorzaak van de hoge energieprijzen ligt niet in eigen land. Er is de oorlog in het Midden-Oosten, waar Iran de bijna volledig blokkeert als verdediging tegen Amerikaanse aanvallen. Maar ook de oorlog tussen Rusland en Oekraïne speelt een rol: Europa voert daardoor niet langer Russisch gas in en Oekraïne bombardeert Russische raffinaderijen waar onder meer diesel wordt geproduceerd.
Bovendien staan de Europese gasvoorraden niet op peil aan het begin van het stookseizoen.
Dat betekent schaarste, en schaarste betekent hogere prijzen. Maar dat hoeft niet noodzakelijk alleen maar negatief te zijn. "De beste remedie tegen hoge prijzen zijn hoge prijzen", zei energiedeskundige Joannes Laveyne (Universiteit Gent) daarover gisteren in De Afspraak. "Als de prijzen hoog zijn, begint men naar alternatieven te zoeken."
Volgens Laveyne is onze economie gebouwd op die we hier niet hebben. "Dat is niet langer houdbaar. Men begint nu toch te zoeken naar alternatieven. Dat is vooral . Los van het klimaatvoordeel heeft dat een gigantisch voordeel: heel veel elektrische processen zijn veel efficiënter."
Volgens Joannes Laveyne hoeft niet alles negatief te zijn.
