Scherpenheuvel-Zichem weigert herdenkingsboom bij Maagdentoren voor Maurice Swinnen: "Regels zijn regels" 

Een gedenkplaatje aan de voet van het monument kreeg de oprichter van vzw Red de Maagdentoren in 2022 wel nog. "Zonder Maurice geen Maagdentoren", verkondigde toenmalig burgemeester Manu Claes (CD&V) tijdens de plechtige inhuldiging. In 1985 klaagde Swinnen de erbarmelijke staat van de toren - te zien in de verfilming van 'De Witte van Sichem' - aan door de ruïne 3 dagen lang te bezetten. Na de gedeeltelijke instorting van het monument in 2006, wierf Swinnen fondsen voor de heropbouw. 

Het finale resultaat zou Swinnen nooit te zien krijgen. Precies 10 jaar geleden overleed de oud-journalist op zijn 70e aan een slepende ziekte. Die kaap hoopte dochter An Swinnen te gedenken met de aanplanting van een Amerikaanse steeneik op 4 oktober. Oorspronkelijk voorzag ze een plek op het marktplein in Zichem, nadien werd die piste bijgestuurd naar een plek nabij de Maagdentoren. Die boom werd op 15 april gezegend in de basiliek van Scherpenheuvel-Zichem, in aanwezigheid van burgemeester Kris Peetermans (Blauw SZ).  

Na overleg met een lokale boomdeskundige liet Swinnen het oog vallen op een grasveldje nabij de ijzeren brug, onderaan een talud. In die locatie ziet mededomeinbeheerder De Vlaamse Landmaatschappij (VLM) weinig graten, al wordt de vrouw wel op het hart gedrukt om de exoot in te ruilen voor een inheemse eik. "Voor mij was dat geen enkel bezwaar", aldus Swinnen, die eind juni een vergunningsaanvraag indiende. 

Het lokaal bestuur – dat de eindbeslissing heeft over een eventuele vergunning – tekende evenwel bezwaar aan. Volgens de stad zou de eik immers in strijd zijn met "het open karakter van de site, naar het visieontwerp van VLM", zo schrijft de burgemeester in een e-mail naar An Swinnen. Ook zou de eik in de weg staan van verkeer naar de evenementenweide aan de Maagdentoren.  

"Maar dat is onzin", zegt gemeenteraadslid Peter Corens (Onafhankelijk), die mee de schouders zette onder het project. "De boom zou op een grasperk onderaan een talud worden geplant. Daar is zelfs geen verkeer mogelijk." 

In het besluit van het schepencollege van 14 september schuift de stad een alternatieve locatie naar voren aan het Geuzenkerkhof, achter het Tolhuis. Daar is momenteel een troostplek ingericht met een zitbank. Maar die locatie ligt middenin overstromingsgebied, en is dus ongeschikt voor een eik, zegt Swinnen. "Ik wil niet dat de boom van mijn vader verdrinkt", klinkt het. 

Niettemin blijft het lokaal bestuur bij zijn besluit. De inheemse eik aan de Maagdentoren komt er dus niet. "En op een later tijdstip zou de aanplanting weinig zin hebben", zegt Swinnen. "Maurice zou dít jaar zijn jubileum vieren. Volgend jaar is dat moment voorbij." 

In de plaats daarvan wordt de steeneik geplant op een privégrond, al is voorlopig nog niet duidelijk waar. "Spijtig", zegt Swinnen. "Veel meer kan ik er niet over zeggen." Oppositieraadslid Corens noemt de houding van het stadsbestuur dan weer "kleinzielig". "Mijn gevoel is dat de burgemeester op zijn tenen is getrapt", reageert hij. "Zoveel tegenkantingen voor 1 extra boom? Zoiets kan je niet begrijpen." 

Burgemeester Kris Peetermans zit erg verveeld met de situatie. In een reactie herhaalt hij de motivering van het schepencollege. "Uiteraard heb ik sympathie voor de nalatenschap van Maurice Swinnen", klinkt het. "Maar regels zijn er voor iedereen. Als mevrouw dat zou willen, zou ze de boom morgen op de door ons voorziene plek mogen planten. Dit lijkt steeds meer de boom met gouden eikels te worden."