Al maanden pannes aan scanners in Antwerpse haven, FOD Financiën: "Risicocontainers ontsnappen niet"

De douane zou in de Antwerpse haven op dit moment over 6 mobiele scanners moeten beschikken om containers te controleren op onder meer de aanwezigheid van drugs. Gisteren raakte nog bekend dat vloeibaar gemaakte cocaïne werd aangetroffen in een container met flessen zeep. 

Maar volgens vakbond ACOD zijn die scanners al maandenlang niet of onvolledig inzetbaar. "Er zijn er een aantal die regelmatig niet naar behoren functioneren omdat er constructiefouten zijn, hydraulische lekkages en mechanische problemen", zegt Martony.

"Sommige toestellen vallen meteen weer uit na een poging om ze opnieuw op te starten. Vorige week donderdag bijvoorbeeld werkten 2 van de 3 vaste scanners niet. Van de 6 mobiele toestellen werkte er maar 1 volledig. 2 ervan functioneerden niet en 3 andere zijn beperkt inzetbaar."

De problemen met de scanners roepen vragen op over de betrouwbaarheid van de controles op onder meer drugstrafiek. De burgemeesters van Brussel en Charleroi trokken begin deze maand nog fel van leer tegen de haven van Antwerpen. Die zou door de douane gespaard worden in de strijd tegen drugs omdat economische belangen er primeren. 

"De douaniers zijn bijzonder gefrustreerd", klinkt het bij ACOD Financiën. "Ze kunnen niet alles controleren dat zou moeten gecontroleerd worden omdat een aantal toestellen niet goed functioneren."

Volgens ACOD zou de leverancier van de scanners de hele zomer met meerdere technici op het terrein aanwezig zijn geweest in een poging om de problemen te verhelpen. "Volgens de overheid gaat het om kinderziektes en heeft de leverancier inmiddels structurele aanpassingen doorgevoerd om de stabiliteit te verhogen", zegt Martony.

"Ook werd benadrukt dat leveranciers niet worden betaald zolang de problemen aanhouden, maar toch blijft de situatie problematisch."

Volgens de adjunct-secretaris van ACOD Financiën is het onaanvaardbaar dat de controlecapaciteit in de haven in het gedrang komt door gebrekkig materieel. "De vakbond eist dat de betrouwbaarheid van de scanners nu permanent gegarandeerd wordt, zodat de douaniers hun job in optimale omstandigheden kunnen uitoefenen en de veiligheid kan gegarandeerd worden."

De FOD Financiën - waaronder de douane valt - erkent de technische problemen, maar benadrukt dat de situatie intussen al verbeterd is. "Bepaalde scanners waren inderdaad langere tijd buiten gebruik. Dat kwam door een productiefout in een cruciaal onderdeel. Het heeft enige tijd geduurd voor er een reserve-onderdeel geleverd kon worden. Deze problemen worden nauwkeurig en continu opgevolgd en aangepakt samen met de leveranciers."

"Intussen is dankzij druk van onze administratie al verbetering merkbaar in de beschikbaarheid van de mobiele scanners. Momenteel zijn er 4 van de 6 scanners in Antwerpen beschikbaar en 2 zijn inzetbaar met kleinere mankementen die het scannen niet beletten, maar wel dienen opgelost te worden. Dit wordt dagelijks opgevolgd. We verwachten eerstdaags een oplossing dankzij de komst van een wisselstuk." 

De FOD Financiën zegt dat de vaste scantunnels sowieso niet meer gebruikt worden. "Die zijn technologisch 'end of life' en hun onderhoudscontracten zijn afgelopen. De hoge prijs voor het verlengen ervan tot de vernieuwing was economisch niet te verantwoorden en ze worden dus niet meer gebruikt. Momenteel loopt een overheidsopdracht voor de vervanging daarvan."

Volgens de douane steunen de controleopdrachten niet alleen op scanning, maar ook op risicoanalyse, fysieke controles en internationale samenwerking.

"De douane selecteert containers op grond van risicoanalyse, operationele informatie en nationale en internationale gegevensuitwisseling. Het doel is niet om zoveel mogelijk containers te scannen, maar om de containers met het hoogste risicoprofiel te identificeren en te controleren. Dat gebeurt op dit moment gewoon zoals anders, maar het duurt soms langer omdat 1 scanner moeilijker inzetbaar is."

De suggestie dat een evolutie in drugsvangsten rechtstreeks kan worden verklaard door de beschikbaarheid van scanners, verdient volgens de FOD Financiën nuance. "Criminele organisaties passen hun werkwijzen voortdurend aan en gebruiken verschillende transportroutes. Het aantal onderscheppingen wordt beïnvloed door een veelheid aan factoren en kan niet worden herleid tot 1 enkele parameter."