Waarom het niet botert tussen Lachaert en De Gucht

Bij Anders geeft Egbert Lachaert er de brui aan en dat was toch de kroniek van een aangekondigd vertrek. Bij de Vlaamse liberalen is er een soort bedrijfscultuur van mensen die op een bepaald moment ontevreden zijn over de bepaalde situatie. 

Lachaert verwijst zelf naar organisatorische manco's, maar ook naar het menselijke. Die bitterheid, dat is een gevoel dat terugkeert bij mensen die ooit uit die partij zijn gestapt. Denk aan namen als Ward Beysen, Jean-Marie Dedecker, Hugo Coveliers, Leo Govaerts, Maurits Vande Reyde: allemaal mensen aan de rechterzijde die - heel liberaal - zeggen: wij gaan op eigen benen staan, we proberen zelf iets.

Als oud-voorzitter van zijn partij is Lachaert gepokt en gemazeld, maar hij zit volgens mij in het verkeerde parlement: zijn profiel is heel duidelijk sociaaleconomisch en dat hoort thuis in het federale parlement.

Hij is destijds in het Vlaamse Parlement beland omdat er geen verkiesbare plaats meer was voor hem op de federale lijst. Maar dat parlement wordt gedomineerd door thema's als welzijn en onderwijs, veel minder door de sociaaleconomische hendels die een samenleving heeft. Die zitten nog altijd op dat federale niveau.

Tegelijk heeft Anders-voorzitter Frédéric De Gucht ook bij uitstek een sociaaleconomisch rechts profiel. Die 2 zouden elkaar dus moeten vinden in de doelstelling van de partij: wegen op het sociaaleconomische beleid, met klassieke donkerblauwe recepten.

Merkwaardig genoeg lukt dat niet. Dan denk ik dat je opnieuw naar dat 'menselijke' element moet kijken: de manier waarop je iemand behandelt, het niet samen door 1 deur kunnen. Het is aan hen om daar meer uitleg over te geven, maar ik stel vast dat ze op dit moment niet veel willen zeggen.

Zouden politieke partijen uitkijken naar peilingen? De fictieve realiteit die ze creëren kan hoopvol zijn, zoals voor Vlaams Belang dat de kloof met de N-VA uitdiept. Maar ze kan evengoed ontluisterend zijn, zoals voor Anders en Groen die geen millimeter vooruitgaan. Ondanks de pogingen die partijen en hun voorzitters doen. 

En dat het soms om een fictieve realiteit gaat, bewijzen de verkiezingen van juni 2024. Tussen 2020 en 2024 is Vlaams Belang keer op keer de grootste partij, in alle peilingen. Het ontmoedigt N-VA-voorzitter Bart De Wever tot op het punt dat hij overtuigd is aan zijn zwanenzang te zijn begonnen. Maar de uitslag van de verkiezingen doet iedereen ontwaken in een andere realiteit.

Toch zijn peilingen geen nutteloos instrument in de politiek. Integendeel, er zijn soms heel duidelijke conclusies te trekken. Zo wijst RTBF-journalist Alain Gerlache er ons op dat de linkse partijen in Wallonië 56,8 procent verzamelen. Bij de verkiezingen van 2024 is dat nauwelijks 40,5 procent. Links is helemaal terug in Wallonië. 

En dat heeft vooral te maken met de terugval van de Franstalige liberalen, de MR, die peilingen al een tijdje vaststellen. Bovendien is de persoonlijke score van de voorzitter van de MR, Georges-Louis Bouchez, erg pover. Toch voor iemand die zoveel moeite steekt in een permanente aanwezigheid in het publieke debat aan Franstalige zijde.

Bij de vraag "wie er een grotere rol moet spelen" (dat is de vraag die Franstalige media traditioneel gebruiken om te peilen naar de populariteit van politici) duikt Georges-Louis Bouchez pas op de 10de plaats op. En dat terwijl zijn partijgenote Sophie Wilmès, die zich helemaal op het Europese parlement heeft teruggeplooid, op de eerste plaats staat, zowel in Wallonië als in Brussel.

Georges-Louis Bouchez staat zelfs hoger in het klassement in Vlaanderen. Daar is hij op de 8ste plaats de eerste Franstalige in Vlaanderen. 

En nog een opmerkelijk detail. Een andere peiling, die van de Franstalige nieuwszender LN, vertrekt van een interessante premisse. Ze stelt de vraag naar de populariteit van partijen vanuit het idee dat er een federale kieskring zou zijn. De MR Vlaanderen, die soms mythische proporties aanneemt, zou volgens die peiling één procent van de Vlaamse kiezers kunnen bekoren. Wellicht zullen politieke partijen naar de peilingsmethode wijzen om het resultaat te verklaren.

Met de begrotingsbesprekingen voor de boeg lijkt de MR een gewond dier, en dat is geen goed nieuws voor Bart De Wever. Gisteren al, na de waarschuwingen op de gezinsdag van de N-VA, liet Bouchez weten op X dat "hij geen lessen van anderen nodig had om te weten dat de kas leeg is".

Groen zal nochtans reikhalzend hebben uitgekeken naar de peiling van Het Laatste Nieuws en VTM Nieuws. Want de zomer van 2026 heeft ons met de neus gedrukt op de klimaatverandering, met hittegolven en hittedoden, en met de grootste natuurbrand ooit, in de Hoge Venen. De groene verwachtingen moeten hoog gespannen staan.

In juni van dit jaar zei Aimen Horch, de voorzitter van Groen, na De Stemming van VRT NWS, De Standaard en de RTBF, waarin klimaat als electoraal thema pas op de 19de plaats verschijnt, in De Standaard: "Was deze peiling niet afgenomen terwijl Israël en de Verenigde Staten hun aanval op Iran uitvoerden, maar wel de voorbije dagen, tijdens een hittegolf én met extreme neerslag, dan was klimaat zeker hoger geëindigd."

Maar in de eerste peiling na de zomer die de klimaatverandering voor ons tastbaar heeft gemaakt, die van HLN en VTM Nieuws, koppelt de gepeilde Vlaming dat hitteprobleem alvast niet aan een betere score voor Groen.

Het geeft aan dat kiezers niet altijd doen wat politici hopen. Vaak wijten politieke partijen dat aan de methode van het peilen. Het zoeken naar een representatief staal van de bevolking laat veel ruimte voor foutenmarges. Maar de gretigheid waarmee Groen midden in de vakantie, en terwijl de bosbrand in de Hoge Venen nog aan de gang was, het parlement bijeenriep om over de hitte-aanpak te praten, doet vermoeden dat de partij hoopte te kunnen oogsten wat het klimaat deze zomer heeft gezaaid.