Fel protest in Israël tegen 'NAZA', makers roepen op documentaire niet te vertonen op 7 oktober

'NAZA' ging vorige week in première op het filmfestival van Venetië. De documentaire kreeg er een staande ovatie van 25 minuten en werd bekroond met de Special Jury Prize. In de film vertellen 24 Israëli's die betrokken waren bij militaire operaties in Gaza over de manier van werken.

Ze werden 's nachts anoniem op daken in Tel Aviv geïnterviewd. De titel is ontleend aan een letterwoord dat de inlichtingendienst gebruikt om aan te geven hoeveel burgerslachtoffers naar verwachting zullen vallen bij een luchtaanval op Gaza.

De Israëliërs Rachel Szor en Yuval Abraham hebben de documentaire gemaakt, met steun van de Britse krant The Guardian en in samenwerking met journalisten van '+972 magazine' . 

Szor en Abraham zijn deel van het team dat ook 'No other land' maakte, de Oscarwinnende documentaire over geweld van Joodse kolonisten tegen de Palestijnse bevolking. 

"Als je misdaden ontkent, blijven ze bestaan", zei Yuval Abraham, een van de regisseurs, vorige week nog in Venetië. "Daarom vinden we het belangrijk dat Israëliërs deze film zien. Ons land begaat deze misdaden."

"De documentaire legt vooral een grote ontmenselijking bloot binnen het Israëlische leger", legt filmjournalist Lieven Trio uit in het Nederlandse nieuwsprogramma 'Nieuwsuur'.

"Dat kan geen verrassing zijn, maar mensen uit Gaza werden niet echt als mensen bekeken, meer als collateral damage of zelf nog minder dan dat, niet als mensen. Er werd zelfs een zeker plezier in geschapen, door sommigen, om die slachtoffers te maken. Ze beschreven het als een zekere fun en zeiden dat het leek op een videogame."

De filmmakers zijn momenteel nog niet teruggekeerd naar Israël. En hoewel, buiten enkele filmjournalisten, nog niemand de film gezien heeft, is er in Israël nu al veel ophef over de documentaire.  

Eergisteravond en gisteravond was er zelfs protest aan het huis van de ouders van Rachel Szor, een van de makers. "Doodstraf voor de verraders", werd daar onder meer geroepen. Ook op sociale media gaan veel bedreigingen rond.

De makers wordt verweten dat ze "de Israëlische strijders als moordenaars neergezet hebben". Volgens Tzuriel Shimon, een van de organisatoren van het protest, voelen mensen zich "verraden". 

Lennard Swolfs, correspondent in Israël en de Palestijnse gebieden, was zelf bij het eerste protest woensdagavond. "Er waren tientallen mensen, er waren speeches, maar er werd ook opgeroepen om vernielingen aan te richten. Volgens de demonstranten is de enige gepaste straf voor de makers de doodstraf, ze moeten niet terugkomen. Er was veel politie, de straat was afgesloten aan beide kanten. Dat creëert een heel bedreigend klimaat, waar geweld in de toekomst niet uitgesloten lijkt." 

De filmmakers zelf hebben voorlopig nog niet gereageerd. 

De organisatoren van het protest zijn 2 Israëlische burgers, die zelf zeggen dat ze niet bij een politieke groep horen. "Maar verder zie je daar ook wel aanhangers van de Israëlische minister van Nationale Veiligheid I Ben-Gvir (politicus met uitgesproken nationalistische en rechtse standpunten, red.)", legt Swolfs uit. "Het is een heel verscheiden groep, ik heb er ook met reservisten gesproken, mensen die in Gaza gezeten hebben en die de uitspraken in de film als leugens omschrijven. En er zijn ook mensen die gewoon komen kijken en filmen." 

De heisa in Israël wordt mee aangezwengeld door de politiek. Ook de Israëlische premier Netanyahu heeft al gereageerd. "We strijden tegen antisemitisme en het is onacceptabel als het van binnenuit komt." Netanyahu wil de makers hard aanpakken. "Ten eerste: het staatsburgerschap intrekken van iedereen die smaad verspreidt over de IDF (het Israëlische leger). Ten tweede: de boete voor smaad vertwintigvoudigen."

En ook minister van Cultuur Miki Zohar wil laten onderzoeken of hun nationaliteit ingetrokken kan worden, "vanwege het schenden van hun loyauteit aan de staat en collaboratie met de vijand".

De makers hebben intussen zelf aan internationale distributeurs laten weten dat ze de documentaire beter niet op en rond 7 oktober vertonen. Ze vrezen dat de veiligheid dan niet gegarandeerd kan worden. 

Op 7 oktober is het 3 jaar geleden dat Hamas vanuit Gaza terreuraanvallen uitvoerde op Israël met zo'n 1.200 doden tot gevolg. Bij de daarop volgende vergeldingsaanvallen van Israël zijn de voorbije 3 jaar al zeker meer dan 70.000 Palestijnen gedood. 

In Gaza geldt al bijna een jaar een zogenoemd staakt-het-vuren, maar dat weerhoudt het Israëlische leger er niet van om regelmatig luchtaanvallen uit te voeren op doelwitten in de regio. Daarbij alleen zijn ook minstens 1.300 Palestijnen omgekomen.

Bij ons komt 'NAZA' op 30 september uit in de zalen.