"We moeten hierover praten": Streamz-docureeks over seksueel kindermisbruik laat ook Sven Pichal aan het woord

'Het bestaat' is een productie van Woestijnvis en vanaf 29 september wekelijks te zien op Streamz. Het doel van de driedelige documentaire is het taboe doorbreken dat nog steeds rond seksueel kindermisbruik hangt, vertellen de makers.

Naast slachtoffers komen ook naasten van plegers, experts, hulpverleners en veroordeelde daders zelf aan het woord.

De zaak-Pichal vormde de aanleiding voor de reeks. "Toen zijn zaak in de media kwam, zag je veel emoties, maar ook de vraag of we meer over dit onderwerp moeten durven praten", zegt Tess Uytterhoeven, die ook 'Het proces dat niemand wou' maakte, over de zaak-Bart De Pauw. Bijna 2 jaar heeft ze samen met Sven Van Den Eynde en Marleen Wetzelaer aan deze reeks gewerkt.

De voormalige radiomaker Sven Pichal werd eind 2024 veroordeeld voor het bezit en de verspreiding van beelden van seksueel kindermisbruik. Hij kreeg 3 jaar cel met uitstel. Dat betekent dat de celstraf niet wordt uitgevoerd zolang hij zich aan een aantal voorwaarden houdt, zoals het volgen van therapie. 

De documentaire gaat niet over één persoon, benadrukken de makers, maar over de maatschappelijke impact van kindermisbruik en de vraag hoe het kan worden voorkomen.

"Als we willen dat er minder kinderen misbruikt worden, moeten we hierover praten, ook met de mensen die het doen. Dat is wat alle experten in het veld benadrukken."

De 1e aflevering focust op slachtoffers en overlevers. Verschillende getuigen vertellen over misbruik binnen hun familie of omgeving en de gevolgen daarvan. Ook volgt de documentaire Child Focus-topvrouw Nel Broothaerts tijdens het proces tegen de voormalige kleuterleider 'Meester Thijs', die vorig jaar veroordeeld werd tot 12 jaar cel voor misbruik van minstens 16 kinderen.

Een moeder van een van die kinderen vertelt haar verhaal. Opvallend: net als andere anonieme getuigen doet ze dat via een AI-avatar. "We hadden veel goeie getuigenissen, maar we zaten met de vraag hoe we dat konden brengen", vertelt Uytterhoeven.

"Zo zijn we hierbij uitgekomen, omdat het volledige anonimiteit garandeert. Het is wel hun eigen stem die we vervormd hebben. Je hoort dus hun pauzes, hun intonatie."

In de 2e aflevering verschuift de aandacht naar de omgeving en naar preventie. Naasten van plegers getuigen over schuldgevoelens, schaamte en onmacht. "We horen die verhalen minder, maar de impact op hen is enorm", zegt Uytterhoeven.

De makers kregen hiervoor toegang tot de hulplijnen van Child Focus en Stop It Now!, een organisatie die hulp biedt aan mensen met zorgen over seksuele gevoelens of gedrag tegenover minderjarigen.

In de laatste aflevering staan plegers centraal. De documentaire toont onder meer therapiesessies in een residentieel behandelcentrum en volgt de Nederlandse politie bij een onderzoek naar beelden van seksueel kindermisbruik.

7 veroordeelde daders komen aan het woord over hun feiten en hun zoektocht naar hulp. Onder hen dus ook Sven Pichal.

Walter Damen, de advocaat van Pichal, zegt in een mededeling dat de beslissing om eenmalig mee te werken aan 'Het bestaat' "weloverwogen en in samenspraak met zijn begeleiding" is genomen.

"Niet om feiten te minimaliseren en evenmin om begrip te vragen voor wat niet te rechtvaardigen valt. Wel vanuit de overtuiging dat een samenleving die seksuele feiten wil voorkomen, ook moet durven onderzoeken hoe mensen tot dergelijke feiten komen, welke mechanismen daarbij een rol spelen en waar preventie mogelijk moet worden gemaakt, hetgeen noodzakelijk is."

Damen zegt dat Pichal een langdurig traject van begeleiding en therapie volgt. "Uit deze professionele verslagen blijkt dat hij inmiddels inzicht heeft gekregen in de mechanismen en omstandigheden die tot de feiten hebben geleid. Deze ontwikkeling wordt strikt opgevolgd en zal ook de komende jaren worden voortgezet."