NASA heeft op de maan een nieuwe krater ontdekt. Die is net geen 222 meter breed en 43 meter diep en ontstond nadat een komeet of asteroïde van meer dan 9 meter groot insloeg op de maan. Dat gebeurde tussen april en mei 2024, maar de krater werd nu pas ontdekt bij een routinecontrole. "Ik stopte gewoon, liet alles vallen en begon te onderzoeken wat die plek was", zegt onderzoeker Robert Wagner.
"Once in a century": NASA ontdekt nieuwe grote krater op de maan
Moonray Grunewald
Gepubliceerd:
Onderzoeker Robert Wagner ontdekte de krater bij een routinecontrole van een gigantische maankaart. Om de zoveel tijd checken onderzoekers van de beelden van de maan op grote veranderingen in het maanlandschap.
Die beelden worden gemaakt door de Lunar Reconnaissance Orbiter, een satelliet die in 2009 de ruimte in werd geschoten om het oppervlak van de maan te fotograferen en er metingen op uit te voeren. In 17 jaar tijd ontdekte de satelliet al zeker 1.000 inslagkraters en 100.000 andere veranderingen in het maanlandschap.
Dat gebeurt door zogenoemde wereldkaarten van de maan te maken en deze te vergelijken met oudere versies. Dat klinkt eenvoudig, maar vereist veel handwerk. "De software signaleert elke minuscule verandering in licht of schaduw, en dat kan honderden valse alarmen opleveren", klinkt het bij NASA.
Daarom controleert Wagner de kaarten meestal zelf, door te zoeken naar kleine, wazige halo's rond heldere puntjes van een pixelbreedte, die wijzen op opspattend regoliet of maanstof rond een nieuwe krater.
"Once in a century"-ontdekking
Het is zo'n halo die in het oog sprong van Wagner. "Het was verreweg het meest opvallende patroon van inslagpuin dat ik ooit op een van deze afbeeldingen heb gezien", zegt Wagner.
"Ik stopte gewoon, liet alles vallen en begon te onderzoeken wat die plek was", zegt Wagner, die beeldverwerkingsspecialist is. Door voor- en na-opnamen van de maan te vergelijken, realiseerde Wagner zich dat hij de grootste, nieuw gevormde krater ooit in het zonnestelsel had ontdekt.
Een "once in a century"-ontdekking noemt NASA de krater van 222 meter breed en 43 meter diep. De onderzoekers besloten om de krater te vernoemen naar de baanbrekende maanonderzoeker Tom McGetchin.
Uit verder onderzoek blijkt dat de krater er trouwens al even is. Vermoedelijk ontstond de krater tussen 11 april en 22 mei 2024, nadat een komeet of asteroïde ter grootte van 9 tot 18 meter op de maan was ingeslagen. Meestal zijn de kometen of asteroïden die inslaan op de maan veel kleiner.
Koele krater
Opmerkelijk is dat het gebied rond de krater ongeveer 9 graden Celsius koeler is dan de rest van het maanoppervlak in de regio. Vooral de grootte van dat koelgebied is opmerkelijk: het is zo'n 6,4 kilometer breed.
En dat toont volgens de wetenschappers aan dat inslagen het maanoppervlak veel verder kunnen veranderen dan alleen de krater zelf. Dat het zo koel is in en rond de krater komt omdat de regolietlaag rond de krater wordt opgeblazen door de inslag, waardoor ze minder dicht wordt en dus minder warmte kan vasthouden.
Volgens NASA benadrukt de ontdekking het belang van de maankaarten en de satellieten die de maan opvolgen. Zeker nu NASA "een duurzame, menselijke aanwezigheid en uitgebreide wetenschappelijke en commerciële activiteiten op de maan" nastreeft.
