Instandhoudingswerken Prinsenkasteel Grimbergen na 2 jaar afgerond: "Eindelijk kunnen we hier publiek ontvangen"

"Met de werken, die ruim 3 miljoen euro hebben gekost, hebben we de teloorgang van de kasteelruïne kunnen voorkomen en dit waardevolle erfgoed voor de toekomst kunnen vrijwaren", zegt schepen van Erfgoedbeleid Karlijne Van Bree (Vernieuwing). "Het Prinsenkasteel met omringend park behoort tot de meest bijzondere erfgoedsites van Grimbergen. Deze instandhoudingswerken waren dus heel belangrijk." 

Het waterkasteel was eeuwenlang de verblijfplaats van de heren van Grimbergen, nadat hun oorspronkelijke burcht in de Borcht tijdens de Grimbergse Oorlog in de 12e eeuw werd verwoest. Het kasteel werd tot in de 20e eeuw bewoond, maar ging op het einde van de Tweede Wereldoorlog in vlammen op nadat de terugtrekkende Duitsers het in brand hadden gestoken. Daarna volgde een periode van verval. 

Een instorting van het parement onderaan de donjon in 2020 en van de hoektoren in 2021 maakte volgens de gemeente duidelijk dat extra maatregelen nodig waren. Tijdens de werken ging de aandacht vooral naar het bewaren en versterken van de bestaande ruïne. Instabiele zones werden beveiligd, funderingen hersteld en gewelven, gevels en openingen gestut.

"Om de muren beter te beschermen tegen vocht en verdere aantasting, werden op verschillende plaatsen vetplantjes boven op de muur aangebracht", zegt schepen van Gebouwen Trui Olbrechts (CD&V MAX). Die natuurlijke afdekking beschermt het historische metselwerk tegen regen en temperatuurschommelingen. Op minder toegankelijke muren kwam een loden afdekking, om regenwater gecontroleerd af te voeren.

Voor de werken werd een werfweg aangelegd in de slotgracht van de ruïne. Daarvoor werd het waterpeil verlaagd. Dat peil wordt nu hersteld, waardoor de werfweg onder water verdwijnt. Bij toekomstige onderhoudswerken kan de weg wel opnieuw gebruikt worden.

"Deze ingrepen moeten de ruïne veilig stellen voor heden en toekomst", zegt schepen van Cultuur Philip Roosen (N-VA). Het Museum voor Oudere Technieken (Het MOT) kan de site nu  voor het eerst veilig openstellen voor het publiek. Naast de instandhoudingswerken kwam er ook een platform in het kasteel, waar workshops en culturele activiteiten zoals concerten kunnen plaatsvinden.

Via het project 'Prinsenkasteel in de steigers' kunnen bezoekers er bouwtechnieken en gereedschappen uit de late middeleeuwen ontdekken en kennismaken met oude ambachten. "Naast een bezoek aan de kasteelruïne en de tentoonstelling 'Steigers en steen' in de donjon worden tal van activiteiten georganiseerd", zegt conservator Steven De Waele van het MOT. Met workshops, educatieve activiteiten en een escapegame kunnen bezoekers ervaren hoe bouwlieden rond het jaar 1500 te werk gingen.