De Amerikaanse centrale bank verhoogt haar rente met 0,25 procentpunt. Het is de eerste verhoging in 3 jaar tijd en een poging om de hardnekkig hoge inflatie te drukken. Met de verhoging gaat de bank in tegen president Trump. In mei stelde Trump nog een nieuwe voorzitter aan, Kevin Warsh, met het oog op een renteverlaging. Maar die kiest nu toch voor een verhoging, tot groot ongenoegen van de president.
Amerikaanse centrale bank verhoogt rente voor het eerst in 3 jaar en gaat daarmee in tegen president Trump
Freek Willems
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
De rente bij de Federal Reserve, de Amerikaanse centrale bank, stijgt nu naar ongeveer 3,9 procent. De verhoging heeft negatieve gevolgen voor wie een lening wil aangaan voor bijvoorbeeld een huis of een auto. Ook voor wie geregeld een kredietkaart gebruikt, is een renteverhoging slecht nieuws.
Voor spaarders kan de verhoging dan weer beter uitdraaien, als de gewone banken volgen en ook hun rentes verhogen. Spaarrekeningen brengen dan iets meer op.
Inflatie kop indrukken
Met de renteverhoging wil de centrale bank vooral de hoge drukken. De bank gaat ervan uit dat de maatregel van vandaag zal bijdragen aan een "snellere terugkeer" naar een inflatiedoelstelling van 2 procent. Die doelstelling wordt nu al 5 jaar niet meer gehaald. Op dit moment bedraagt de inflatie in de VS 3,4 procent.
Veel Amerikanen hebben het daardoor moeilijk om rond te komen, omdat de prijzen van voeding, energie en huur alsmaar stijgen.
Door de rente te verhogen, wil de centrale bank ervoor zorgen dat consumenten en bedrijven minder gaan uitgeven en in de plaats daarvan hun geld wat langer opsparen. Daardoor daalt de vraag naar bepaalde goederen, wat er dan weer voor moet zorgen dat de economie wat afkoelt, waardoor de prijzen (en dus de inflatie) uiteindelijk zakken.
De bank stelt dat er later dit jaar mogelijk een nieuwe renteverhoging zal volgen, tot 4,1 procent.
Tegen Trump in
Met de renteverhoging gaat de Federal Reserve in tegen president Donald Trump, die net een renteverlaging had geëist. Trump ging daarvoor stevig in de clinch met de vorige voorzitter van de bank, Jerome Powell.
In mei stelde Trump een nieuwe voorzitter aan: Kevin Warsh. Die leek aanvankelijk mee te gaan in het verhaal van Trump en suggereerde dat de bank de rente zou kunnen verlagen. Maar hij benadrukte ook dat hij zich als een "onafhankelijke" voorzitter van de centrale bank zou opstellen.
Nu wordt het dus toch een verhoging. Als uitleg daarvoor stelt Warsh dat een centrale bank "een aanhoudend hoge inflatie niet mag tolereren". "Dit is onze beslissing."
Kort voor Warsh' aanstelling zei Trump dat hij ontgoocheld zou zijn als Warsh de rente niet zou verlagen. Kush Desai, een woordvoerder van het Witte Huis, heeft het in een eerste reactie op Fox News over "een eerder ongelukkige beslissing".
"Verlaag de rente, en snel"
Trump zelf heeft intussen zelf ook op Truth Social gereageerd met een nieuwe oproep aan de Federal Reserve om de rente fors te verlagen. "De rente in de Verenigde Staten zou 1 procent of lager moeten zijn, omdat wij veruit het beste krediet ter wereld hebben", schrijft hij. "Ons land ziet een enorme toestroom van nieuwe investeringen."
"We dragen bijna elk land ter wereld. Dat kan niet langer zo doorgaan. Verlaag de rente voor de Verenigde Staten van Amerika, en snel!"
Heeft deze renteverhoging ook internationale gevolgen?
Voor de internationale geloofwaardigheid van de Amerikaanse centrale bank is dit alvast goed nieuws, zegt professor internationale economie Jan Van Hove (KU Leuven) in VRT NWS De Ochtend. "Dit bevestigt dat de Fed nog altijd politiek onafhankelijk is. Dat is op zich al goed nieuws. Anders hadden we chaos op de financiële markten kunnen verwachten."
Economisch gezien zal de renteverhoging - zo wordt althans verwacht - deel zijn van een hele cyclus van verhogingen, ook bij de Europese Centrale Bank (ECB). "Daardoor stijgt de langetermijnrente, die daarop anticipeert."
Voor overheden is dat dan weer slecht nieuws, want daardoor worden de rentelasten op hun schulden groter. "Dat is die rentesneeuwbal waarvoor wordt gewaarschuwd. Dat maakt dan weer dat saneringen van begrotingen (zoals in België, red.) nodig zijn."
En ook bedrijven zouden dit kunnen voelen. "Vooral bedrijven die veel schulden hebben, zoals in de technologiesector. Een heel groot deel van de AI-boom is gefinancierd door schulden. Als de rente op die schulden stijgt, krijg je een bijkomende last voor die bedrijven. Dat zou kunnen leiden tot een aantal zenuwachtige reacties op de financiële markten in de komende dagen."
