De Iraanse overheid heeft misdaden tegen de mensheid begaan tegen haar eigen burgers, in het optreden tegen betogingen na de dood van Mahsa Amini. Dat zegt mensenrechtenorganisatie Amnesty International in een nieuw rapport van meer dan 1.000 pagina's. "We moeten de straffeloosheid in Iran doorbreken om de cyclus van geweld te stoppen."
Iran beging misdaden tegen de mensheid na protesten over dood van Mahsa Amini, zegt Amnesty International
Paulien Lambert
Gepubliceerd:
Terug naar september 2022. In Iran breekt een enorme protestgolf uit na de dood van Mahsa Amini. Amini komt om na een confrontatie met de politie, omdat ze haar hoofddoek niet draagt volgens de regels van het islamitische regime.
Honderdduizenden mensen komen op straat onder de leuze 'Vrouw Leven Vrijheid', tegen het onderdrukkende regime. Vrouwen verbrandden hun hoofddoek op straat. 3 maanden later is het protest weggedeemsterd, na het harde optreden van de Iraanse overheid.
Mensenrechtenorganisatie Amnesty International concludeert vandaag, dag op dag 4 jaar na de dood van Amini, dat de Iraanse overheid heeft begaan tegen z’n eigen bevolking. Dat staat in een nieuw rapport over de protestbeweging van meer dan 1.000 pagina’s.
Moorden, marteling en verkrachting
Tijdens de beweging werden honderden betogers en omstaanders bij de manifestaties doodgeschoten door de veiligheidsdiensten, onder wie ook tientallen kinderen. De veiligheidsdiensten hadden volgens Amnesty geen enkel recht om te schieten op vreedzame betogers, omdat ze zelf niet in gevaar waren.
"De agenten schoten op iedereen in hun blikveld, het maakte niet uit of het vrouwen, kinderen, voorbijgangers of manifestanten waren", zegt een getuige in het rapport.
"Het leek wel op een slagveld. We werden achtervolgd door agenten van de met kalashnikovs. Ze schoten constant."
We tonen aan dat dit geen geïsoleerde gevallen zijn, maar deel van een systematische aanval op burgers, geleid en gestuurd door het staatsapparaat in Iran
Wies De Graeve, directeur van Amnesty International in België
"We tonen aan dat dit geen geïsoleerde gevallen zijn, maar deel van een systematische aanval op burgers, geleid en gestuurd door het staatsapparaat in Iran", zegt Wies De Graeve, directeur van Amnesty International in België.
De Iraanse autoriteiten erkennen zelf dat er zo’n 200 doden zijn gevallen, maar schrijven die toe aan de betogers zelf, of "gewapende groepen".
Tijdens de protestgolf zijn duizenden mensen ook gewond geraakt, opgepakt en mishandeld tijdens hun opsluiting. Amnesty geeft ook een gedetailleerd verslag van 16 gevallen van seksueel misbruik. Vrouwen, mannen, jongens en meisjes zijn verkracht door meerdere agenten. Sommige slachtoffers werden ook gepenetreerd met houten of metalen stokken of glazen flessen.
Verantwoordelijken geïdentificeerd
In het rapport worden 87 namen genoemd van mensen die verantwoordelijk zijn voor de misdaden. Daarbij zijn onder meer leden van de Iraanse Revolutionaire Garde, dat is het machtige elitekorps van het Iraanse leger dat instaat voor de verdediging van het islamitische regime.
Daarnaast worden verantwoordelijken aangeduid binnen de Iraanse politie en het ministerie van Binnenlandse Zaken. Ook de voormalige opperste geestelijke leider van Iran, ayatollah Ali Khamenei, wordt genoemd. Hij is gedood bij de start van de oorlog van de VS tegen Iran, in februari van dit jaar.
De meeste van de aangeduide verantwoordelijken zijn wel nog in leven én ook nog steeds actief in het staatsapparaat. Een deel is zelf nog verder opgeklommen naar de top. De Graeve wijst op een cyclus van in Iran: "Die mensen zijn beloond voor hun misdaden."
Cyclus van geweld
Na de protesten rond de dood van Mahsa Amini is het bloedvergieten door de Iraanse overheid niet gestopt. Integendeel.
In januari van dit jaar was er opnieuw een opstand tegen de Iraanse regering, die hardhandig werd neergedrukt. Op het dieptepunt werden op een paar dagen tijd duizenden mensen doodgeschoten door de veiligheidsdiensten. Ook dat zijn waarschijnlijk oorlogsmisdaden, op nog veel grotere schaal dan dit rapport aantoont.
Als verantwoordelijken niet ter verantwoording worden geroepen, zal dit blijven gebeuren in Iran
Wies De Graeve, directeur van Amnesty International België
Amnesty vraagt daarom dat de situatie in Iran door de VN-Veiligheidsraad naar het wordt verwezen, dat individuen berecht worden voor oorlogsmisdaden, misdaden tegen de mensheid en .
De organisatie vraagt ook dat er een internationaal tribunaal wordt opgericht om de misdaden in Iran te bestraffen, en dat individuele landen gerechtelijke onderzoeken starten naar de verantwoordelijken van de misdaden, ook België.
"We geloven dat het doorbreken van die straffeloosheid de enige manier is waarop die cyclus van geweld kan stoppen. Dat zal misschien een werk van lange adem zijn, maar als we wegkijken en als de verantwoordelijken niet ter verantwoording worden geroepen, dan zal dit blijven gebeuren in Iran, en de Iraanse bevolking is daarvan het slachtoffer."
Vanuit de Iraanse overheid is op het rapport nog geen reactie gekomen.
