De sluiting van de cruciale oost-westelijke oliepijpleiding in Saudi-Arabië na een aanval zet de wereldwijde oliemarkt verder onder druk. De belangrijkste olie-exporteur ter wereld ligt langs meerdere kanten onder vuur, en dat drijft de prijzen op. Hoe hoog die zullen stijgen, hangt af van hoelang de leiding buiten gebruik is. "De schaarste wordt elke dag groter."
Oorlog in Midden-Oosten legt cruciale Saudische oliepijpleiding lam: "Schaarste wordt elke dag groter"
Jens Van Reet
Gepubliceerd:
Op satellietbeelden is te zien hoe zwaar de oost-westelijke oliepijpleiding in Saudi-Arabië beschadigd is geraakt. Vorige week werd ze onder vuur genomen door drones vanuit Irak, waar pro-Iraanse gewapende milities actief zijn.
Saudi-Arabië moest daarop de pijpleiding buiten gebruik stellen. Haar belang valt nauwelijks te onderschatten: ze verbindt de Perzische Golf met de Rode Zee. Sinds het begin van de oorlog in Iran maakt Saudi-Arabië er veel meer gebruik van om de Iraanse blokkade van de te omzeilen.
Slecht nieuws voor oliemarkt
De pijpleiding zou zo'n 3 procent van de wereldwijde olievoorraad transporteren. "Het was de belangrijkste exportroute voor Saudische olie", benadrukt Thijs van De Graaf, professor energiepolitiek aan de UGent.
Veel volumes daarvan gaan naar Azië, maar ook voor Europa zijn er gevolgen. Volgens persagentschap Reuters heeft het koninkrijk zijn Europese klanten al laten weten de export voorlopig terug te schroeven.
Dat betekent dus dat de prijzen verder kunnen stijgen. "Gisteren is de prijs al tot 110 dollar per vat gestegen. Dat is niet het hoogste peil, maar het zit wel op alarmniveau voor de wereldeconomie, met gevolgen voor de inflatie en de economische groei."
Hoeveel de prijzen zullen stijgen, valt moeilijk in te schatten, zegt Van De Graaf. Een explosieve stijging door de uitgevallen pijpleiding alleen is niet te verwachten.
Het is veel meer de samenloop van de omstandigheden in het Midden-Oosten die de oliemarkt zo onder druk zet. "Er komt altijd maar weer een stapje bij, waardoor de wereldwijde voorraad telkens opnieuw in het gedrang komt. Saudi-Arabië wordt langs 3 kanten in de tang genomen: door Iran, Jemen en de milities in Irak."
Die laatste zouden verantwoordelijk zijn voor de aanval op de pijpleiding. In Jemen veroorzaken de onrust, onder meer bij de belangrijke doorvaarroute door de . De Houthi’s kunnen daar nog een hele tijd voor wereldwijde nervositeit zorgen.
Dat daardoor de nu al torenhoge prijzen aan de pomp nog wat verder zullen stijgen, zit er dus aan te komen. Dat komt ook door de Oekraïense aanvallen op Russische raffinaderijen, die een belangrijke leverancier van brandstoffen zijn.
Duur van sluiting is cruciaal
Hoe groot de bevoorradingsproblemen zullen uitvallen en hoezeer de prijzen zullen stijgen, hangt van één cruciale factor af. "De vraag is hoelang die pijpleiding zal wegvallen", stelt de analist.
"Je kunt dat een paar dagen, misschien een paar weken opvangen. Maar als het blijft aanhouden, wordt de schaarste elke dag groter." De autoriteiten spreken zich voorlopig niet uit over wanneer er weer olie door de pijpleiding zou kunnen stromen.
Heeft Saudi-Arabië dan geen oplossingen op korte termijn om de druk wat van de ketel te nemen? "Ze zouden kunnen proberen de export via de Straat van Hormuz weer te verhogen. Maar dat is zeer risicovol. Elke tanker die de doorvaart riskeert, dreigt aangevallen te worden", besluit Van De Graaf.
Saudi-Arabië laat vandaag weten dat het inderdaad meer olie wil exporteren via de Straat van Hormuz, ondanks de risico's.
