Politicoloog Dave Sinardet: "Het 'merk' Bart Somers staat minder sterk door enkele serieuze incidenten"

Hoe sterk zit Somers nog in het politieke zadel in zijn Mechelen? De stad die hij zolang hij burgemeester is, 25 jaar, een nieuw elan heeft gegeven. Zijn de gloriedagen van Bart Somers voorbij? "Zijn positie is alleszins minder onaantastbaar dan enkele jaren geleden", zegt politicoloog Dave Sinardet.

"Vroeger bepaalde Somers zelf het verhaal rond Mechelen. Hij bouwde een sterk profiel op rond veiligheid, stadsvernieuwing en integratie. Daar kreeg hij internationale erkenning voor. Nu zit hij meer in een defensieve rol. Hij moet zich verdedigen tegen een opeenstapeling van dossiers. Dat is politiek een heel andere positie."

De onderzoeken zijn lopende. Die moeten uitklaren of het illegaal is wat er gebeurde en bij wie de verantwoordelijkheid ligt. "Het is afwachten of hem juridisch iets te verwijten valt. Er is intussen wel politieke schade, reputatieschade ook door al die negatieve berichtgeving."

In de gemeenteraad dinsdagavond zijn zware woorden gevallen. "Die komen natuurlijk van de oppositie", zegt Sinardet. "De meerderheid staat nog steeds achter hem en voorlopig zijn er geen signalen dat dit gaat veranderen. Pas als in eigen rangen het vertrouwen gaat wankelen, heeft hij echt een politiek probleem. Als zou blijken dat er wettelijk echt zaken verkeerd zijn gegaan, dan wordt het misschien moeilijker maar daar kunnen we nog niet op vooruitlopen."

Misschien laat Bart Somers de teugels wat vieren omdat hij al zo lang aan de macht is in Mechelen. Zit daar een probleem? "Hij is de langstzittende burgemeester van een centrumstad. Dan kan het zijn dat een politicus zich wel wat onaantastbaar gaat voelen en iets vrijer gaat omspringen met bepaalde procedures. Dat fenomeen zien we vaker. In hoeverre dat bij Bart Somers structureel het geval is en of daarbij wettelijke grenzen zijn overschreden, zijn vragen die in de nabije toekomst beantwoord moeten worden."

Sinardet denkt niet dat Somers vandaag al politiek is uitgeteld. "Zeker nu niet en misschien ook niet naar de toekomst toe. Er staan niet meteen andere sterke figuren klaar die hem kunnen bedreigen. De opeenvolging van dossiers kan wel het beeld doen ontstaan dat er structureel iets misloopt."

Terecht of onterecht, dat zal nog moeten blijken. Maar voor Somers is het allemaal best vervelend. "Het verhaal van Bart Somers was een deel van zijn 'merk' en het is wel een beetje pijnlijk dat die succesthema's zoals camera's en verkeersveiligheid ook blijken te gaan over privacy, de inzet van jobstudenten en het spijzen van de stadskas. Een politicus is kwetsbaarder wanneer de kritiek raakt aan iets waar je reputatie is rond opgebouwd."

Volgens de oppositie is er een vertrouwensbreuk tussen de Mechelaar en het stadsbestuur. "Het gaat over een aantal serieuze incidenten en het is logisch dat de oppositie zich verheft tot de spreekbuis van de Mechelaars die daar een probleem mee hebben. Of het vertrouwen van de meerderheid van de Mechelaars is geschaad op dit moment, kan je nu nog niet zeggen. Dat zal ook afhangen van hoe de zaken evolueren, of er nog andere zaken bovenkomen en in hoeverre het stadsbestuur de negatieve dynamiek kan ombuigen door er iets positief tegenover te zetten."

Oppositiepartij CD&V vraagt dat er een waarnemend burgemeester wordt aangesteld in afwachting van het resultaat van de onderzoeken. "Wanneer er onderzoeken lopen naar iemand is dat geen voldoende reden om een waarnemend burgemeester aan te stellen tenzij Somers zelf tijdelijk ontslag zou nemen. Dat de oppositie die vraag stelt, trekt meer de aandacht dan door gewoon te zeggen dat er fouten zijn gebeurd. Wettelijk is er geen reden tot een ontslag en ik denk niet dat Somers dat zelf overweegt."

Volgens Sinardet zijn er binnen de meerderheid van Somers geen indicaties dat het vertrouwen in hem zou worden opgezegd. "Ongetwijfeld zullen er bij de coalitiepartners wel wat vragen rijzen maar ik heb de indruk dat die coalitie voorlopig toch nog redelijk sterk aan elkaar hangt. Je voelt wel dat het 'merk' Somers momenteel veel minder sterk staat. "