Algemeen directeur Stad Eeklo vraagt minister om wetten rond bevoegdheden aan te scherpen na grensoverschrijdend gedrag van stadsbestuur 

Twee weken geleden getuigden enkele personeelsleden van Eeklo over grensoverschrijdend gedrag en machtsmisbruik van de burgemeester en de schepenen.

Een welzijnsbevraging bij het stadspersoneel bracht enkele maanden eerder de problemen aan het licht. Daaruit bleek dat er wel degelijk sprake is van grensoverschrijdend gedrag, pesten, toxisch leiderschap en gebrek aan waardering binnen het stadsbestuur en de stadsdiensten van Eeklo.

Algemeen directeur Meike Van Grembergen is daardoor al lange tijd afwezig. Nu doet ze voor het eerst haar verhaal. 

"De ene dag gaat het al beter dan de andere", vertelt ze, zichtbaar onder de indruk van de hele zaak. "Ik word heel goed ondersteund door familie, vrienden, mijn man, maar ook door heel veel collega's."

"En ik word ook medisch en paramedisch zeer goed geholpen. Dus ik doe elke dag mijn best. Het gaat bij momenten goed, soms heel goed, maar het gaat bij momenten ook heel slecht. Angstaanvallen, paniekaanvallen en hyperventilatie."

"Ik voel de impact nog elke dag. Ik woon in Eeklo, dus het is ook niet evident om op straat te lopen."

"Hoe is het conflict ontstaan? Wel, we hebben dus lokale reglementen en hogere wetgeving. Dat kan gaan over personeelszaken, maar ook over zaalverhuur of toelagen aan bepaalde organisaties of verenigingen."

"En dan voelden wij constant de druk van het stadsbestuur. Ze kwamen gewoon rechtstreeks tussen om die reglementen te omzeilen of uitzonderingen daarop te nemen."

"Zo was er een ontslagprocedure waarbij de regels niet gerespecteerd werden. Ik voelde de druk vanuit het stadsbestuur om personeelsleden te ontslaan. Ik heb mij daartegen verzet. Maar de gevolgen zijn natuurlijk wel dat ik nu thuis zit, omdat de druk zo hoog was."

"Ik heb gezegd: 'We moeten ons houden aan de rechtspositieregeling, aan de feedbackcyclus die we daarin hebben vastgelegd.' Maar dat viel op een koude steen. Het werd moeilijk aanvaard en bijgevolg heb ik ook verwijten naar mijn hoofd gekregen, ook dreigementen." 

"Dat is psychologisch geweld. Je komt toe op je werk en je wordt dus al nerveus. Je bent eigenlijk al bang nog voor je de voordeur van het stadskantoor binnenstapt. Dat is niet normaal."

"Wij hebben een zorgplicht in de welzijnswet. Als wij vaststellen dat er inbreuken zijn, onder andere door psychologisch geweld naar personeelsleden, dan hebben wij, ik als hoofd van personeel, maar ook de gemeenteraadsleden, het schepencollege en de burgemeester een zorgplicht ten aanzien van de medewerker."

"Als wij daar nalatig in zijn, dan zijn wij strafrechtelijk verantwoordelijk, nog los van de burgerrechtelijke verantwoordelijkheid die we hebben in contractuele en buitencontractuele aansprakelijkheid."

"En ik ga daar nu voor staan. Dat is mijn opdracht, dat is mijn verantwoordelijkheid. En ik kijk daar niet van weg."

"Sinds enkele jaren worden de lokale besturen meer bedrijfsmatig georganiseerd, en zijn ze gemoderniseerd."

"De algemeen directeur heeft meer bevoegdheden gekregen. Die liggen wettelijk vast. Terwijl vroeger het beleid, dat was de burgemeester, het schepencollege en de gemeenteraad die beslisten. En sommige politici zijn niet meegeëvolueerd. En dus ontstaan er spanningen, zeker als de druk vanuit de politiek te groot wordt. De minister zou de regels toch moeten aanscherpen." 

"Als men inderdaad binnenkomt en zegt: 'Ik ben burgemeester en ik ben schepen, en jullie gaan doen wat wij beslissen.', dan wordt het moeilijk om samen te werken."

"Ik heb ondertussen ook van andere algemeen directeurs bericht gekregen dat zij dat zeer goed herkennen. Het is gelukkig nog niet bij alle lokale besturen zo, maar bij een aantal is het wel zo. En we zien ook een tendens."

De algemeen directeur roept de minister ook op om gedragsregels op te stellen voor gemeentebesturen. 

"Als het gaat over deontologie en integriteit, dan denk ik dat het interessant is, misschien naar het voorbeeld ook van Nederland, dat men Kamers van Moreel Beraad installeert."

"Die zijn volledig apolitiek, maar mensen kunnen er voorbeelden aan halen waarbij zij druk voelden of waarbij zij zich vragen stelden van: 'zitten we hier niet in een grijze zone van vriendjespolitiek of ons-kent-ons'."

"En meer nog: wij hebben voor ambtenaren zaken zoals preventieve schorsing. Maar ik stel vast dat dat voor politici niet bestaat. Iemand van de ambtenarij die over de grens gaat qua gedrag, daar zijn juridische maatregelen voor, maar op het politieke niveau is dat niet het geval."

Vanavond roept de oppositie in Eeklo een spoedgemeenteraad samen over het grensoverschrijdend gedrag van burgemeester en schepenen.

"Ik ga die niet volgen", benadrukt Van Grembergen. "Ik kan dat mentaal en fysiek niet aan. Er komt een vriendin langs en wij gaan praten over koetjes en kalfjes."

Eerder vandaag bood het stadsbestuur in een persbericht excuses aan aan de medewerkers die zich slecht behandeld voelen. 

"Ik heb geen mail met excuses gekregen", besluit Van Grembergen.