"We moeten al hun kinderen afmaken": VRT NWS vindt tientallen extreme uitspraken in populaire Israëlische talkshow

'Hapatriotim', oftewel 'De Patriotten', is een politieke talkshow van Channel 14, de op een na grootste zender van Israël. Elke weekdag om 21 uur loodst presentator Yinon Magal vanuit een felblauwe studio duizenden Israëli's door de actualiteit van de dag.

Een uitzending duurt doorgaans net iets langer dan een uur. Magal wordt omringd door een panel van vaste gezichten en andere gasten, met wie hij de politieke ontwikkelingen in Israël en de bredere regio overloopt. Daarbij vallen systematisch uitspraken die verregaand zijn en die weinig weerwerk krijgen van de presentator of van anderen. 

Hoewel Channel 14 een van de grootste zenders van Israël is, is het kanaal niet onomstreden. De afgelopen 2 jaar probeerden 3 Israëlische organisaties (Zulat for Equality and Human Rights, The Democratic Bloc en Association for Fair Regulation) een onderzoek naar de zender af te dwingen.

In mei stapten ze naar het Israëlische Hooggerechtshof met een databank van honderden extreme uitspraken die sinds 7 oktober 2023 in verschillende programma's op de zender zijn gedaan.

We bekeken zelf ook 30 uur van 'De Patriotten' tijdens de afgelopen maanden. Hieronder enkele voorbeelden van radicale taal die we aantroffen:

De talkshow 'De Patriotten' loopt op Channel 14. Dat werd in 2014 opgericht als een zender met een focus op Joods erfgoed, religie en traditie. Oprichter en financier was miljardair Yitzchak Mirilashvili, die opgroeide in Rusland en jaren geleden naar Israël verhuisde.  

Channel 14 profileert zich als rechts en presenteert zich als een "correctie van de media in de richting van verantwoordelijk rechts, na vele jaren van discriminatie", zo staat te lezen op het YouTube-kanaal van C14.  

Ook de nabijheid en toegang van de zender tot de Israëlische premier Benjamin Netanyahu is opvallend. De Israëlische premier geeft zelden interviews, maar maakt voor Channel 14 geregeld uitzonderingen. Zo gaf hij zijn eerste interview aan een Israëlische zender na 7 oktober 2023 aan 'De Patriotten'. 

"Na het bloedbad van 7 oktober werd Israël overspoeld door opruiende taal tegen Gazanen. Dat gebeurde niet alleen op Channel 14, maar ook op andere zenders. Gaandeweg ging Channel 14 daarin steeds verder", zegt Michael Sfard, de Israëlische advocaat die de 3 organisaties vertegenwoordigt bij de klachten die ze indienden tegen de zender.

"Presentatoren, commentatoren en gasten verkondigden herhaaldelijk dat er in Gaza 'geen onschuldige burgers' zijn en dat alle Gazanen als terroristen kunnen worden beschouwd", zegt hij voort. "Dat ging gepaard met oproepen tot geweld en vernietiging, het uitwissen van het onderscheid tussen burgers en strijders en de ontmenselijking van de bevolking van Gaza."

Onze redactie ging ook door uitspraken van 'De Patriotten' die de mensenrechtenorganisaties verzameld hebben in een databank. Uitzendingen met de meest extreme uitspraken lijken inmiddels van het kanaal te zijn verwijderd, maar we konden ze via archieftools alsnog bekijken. 

Zo was op 29 oktober 2023 Eliyahu Yossian, een Israëlische analist, te gast in de studio. "Er zijn geen onschuldige mensen", verkondigt hij in de live-uitzending van die avond. "Het is precies wanneer je 'bevolking' zegt - er is geen bevolking. Er zijn 2,5 miljoen terroristen."

Channel 14 hield zowel tijdens uitzendingen als op zijn website een dodenteller bij. Alle doden in Gaza sinds 7 oktober 2023 werden daarin onder één noemer geplaatst: "terroristen". De afgelopen 3 jaar zijn in Gaza meer dan 70.000 mensen gedood. Zeker 21.000 van die dodelijke slachtoffers waren kinderen. Ook die kinderslachtoffers verdwenen in de teller van Channel 14 onder de noemer "terroristen".

In een andere uitzending, die van 10 maart 2024, zegt de Israëlische journalist Itamar Fleischman het volgende: "Ik weet niet of je het nieuws volgt: we branden hun dorp plat en het is goed dat we hun dorp platbranden." Zijn woorden worden in de studio enthousiast onthaald met luid applaus, gefluit en gejuich. 

Daarop neemt Kobi Peretz, een Israëlische zanger die gewelddadige liederen bij Israëlische soldaten heeft gezongen, het woord: "Ik zal dit overal zeggen. En ik ben trouwens niet de enige die dit zegt. Alle soldaten denken zoals ik. Zoals mijn goede vriend zei: 'We steken hun dorp niet in brand, we wissen hun dorp uit'. En we moeten hun dorp platbranden. Ik kan zeggen wat hij niet kan zeggen", zegt hij in de richting van de presentator. 

Opnieuw klinkt er luid applaus van het studiopubliek. 

"Je ziet journalisten en presentatoren niet alleen geen weerwerk bieden, maar zelf zulke uitspraken doen", zegt Sfard, de advocaat van de mensenrechtenorganisaties. "Vervolgens worden die toegejuicht door het panel en het publiek, vaak in een bijna humoristische sfeer. Zo wordt extreem taalgebruik niet alleen aanvaardbaar, maar ook genormaliseerd."

Neve Gordon, Israëlisch expert internationaal recht aan de Queen Mary University in London, kent het dossier van de drie organisatiesen en noemt hun claims "juridisch stevig onderbouwd". Ook hij verzamelde voor zijn eigen onderzoek rond media en genocide honderden uitspraken op Channel 14 die hij als genocidaal kwalificeert. 

"Als je oproept tot een kernaanval op Gaza, om Gaza met de grond gelijk te maken of de hele bevolking uit te hongeren, dan roep je in feite op tot de gehele of gedeeltelijke vernietiging van een volk."

Intussen loopt ook een klacht van Zuid-Afrika bij het Internationaal Gerechtshof in Den Haag tegen Israël rond mogelijke genocide in Gaza. Dat die zaak nog niet beslecht is, speelt in principe geen rol, benadrukt Gordon. Directe en publieke aanzetting tot genocide is op zichzelf strafbaar. 

Als belangrijk precedent wijst Gordon op de mediaprocessen rond de Rwandese genocide in de jaren 90. Medewerkers van onder meer de haatradio Radio Télévision des Mille Collines (RTLM) werden veroordeeld voor het aanzetten tot genocide op de Tutsi’s.

Ook bestuurders en eindredacteurs die zelf nooit op antenne kwamen, werden toen verantwoordelijk gehouden voor hun redactionele rol.

"Na 7 oktober verkeerde de Israëlische samenleving in een diep trauma, dat ook historische angsten voor een nieuwe Holocaust opriep", antwoordt mensenrechtenadvocaat Sfard. Daardoor werden opruiende uitspraken volgens hem aanvankelijk eerder als een begrijpelijke reactie gezien dan als iets wat afschuw opriep. 

"Maar ik moet toegeven: de meeste Israëli’s trekken zich nog altijd weinig aan van zulke uitspraken. Vanuit ons eigen slachtofferschap beschouwen we radicale uitlatingen tegen Palestijnen vaak als een natuurlijk gevolg van wat ons is aangedaan."

Volgens Gordon, expert internationaal recht, ligt de verklaring nog verder terug. "Dat deze uitspraken niet als schokkend werden ervaren, kun je alleen begrijpen tegen de achtergrond van decennialange ontmenselijking van Palestijnen."

Oproepen tot vernietiging en "het uitwissen van de Gazastrook" bestonden ook vóór 7 oktober, zij het sporadischer, stelt Gordon. "Ook de beeldvorming van Palestijnen als barbaren en bloeddorstigen was al jaren in de maak."

Hoewel de onverschilligheid in Israël groot blijft, groeit volgens Sfard langzaam de groep die zich verzet tegen de normalisering van dit soort taal. "Daar reken ik mezelf toe."

Voorlopig krijgen de 3 organisaties juridisch geen gehoor. Eind vorige week vroegen de Israëlische politie en de procureur-generaal het Hof om hun verzoekschrift te verwerpen, ondanks de honderden extreme uitspraken die ze in hun databank verzamelden.

"Door geen onderzoek te openen, geven Israëls hoogste gerechtelijke autoriteiten vrij spel aan oproepen tot oorlogsmisdaden en zelfs genocide, zolang die tegen Palestijnen gericht zijn. Dat is een moreel falen dat de donkerste ontwikkelingen binnen de Israëlische samenleving verder versterkt."

Voor Sfard is in beroep gaan dan ook de enige optie. "Als mensenrechtenadvocaat, als Jood en als nakomeling van Holocaustoverlevers kan ik niet wegkijken wanneer dit van mijn eigen volk komt. Als we hier een toekomst willen hebben, moeten we ons hiertegen verzetten."

We vroegen Channel 14 om een reactie op de inhoud van dit artikel, maar kregen geen antwoord.