Een recordaantal van 1.239 gevangenen zonder verblijfsvergunning is dit jaar teruggestuurd naar hun land van herkomst. Dat blijkt uit cijfers van minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA). "Als we dit aantal vergelijken met 2024, zien we een stijging van 50 procent", aldus de minister.
Recordaantal van ruim 1.200 gedetineerden zonder verblijfsvergunning teruggestuurd
Nooit eerder werden in de eerste 8 maanden van het jaar zoveel gedetineerden zonder verblijfsvergunning gedwongen teruggestuurd naar hun land van herkomst als nu. Het vorige recordjaar was 2017. Toen werden tussen januari en augustus 1.112 mensen teruggestuurd vanuit onze gevangenissen.
Voor dit jaar staat de teller al op 1.239. In 2025 en 2024 ging het voor de eerste acht maanden respectievelijk om 991 en 828 mensen. "Dit is het resultaat van gerichte beleidskeuzes van onze regering", zegt minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA). "Als we dit aantal vergelijken met 2024, zien we een stijging van 50 procent", voegt ze eraan toe.
Extra middelen
De minister benadrukt "het harde werk van de betrokken diensten". Zo zijn er 10 extra terugkeerbegeleiders ingezet. Dat zijn mensen die illegale gedetineerden voorbereiden op hun terugkeer. "Hoe meer gedetineerden daarop voorbereid zijn, hoe minder verzet er is, en hoe hoger de slaagkans", aldus Van Bossuyt.
"Daarnaast loont de herschikking van het personeel binnen de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) en is er een betere samenwerking met de gevangenissen en minister van Justitie Annelies Verlinden (CD&V)", zegt ze.
Nog belangrijker is de medewerking van herkomstlanden. Naar EU-lidstaten verloopt die samenwerking relatief vlot. In de terugkeercijfers zijn wellicht daarom 6 van de top10-landen lid van de EU.
De meeste gevangenen werden teruggestuurd naar Albanië (188), Marokko (170) en Nederland (120), Roemenië (104) en Duitsland (88).
Albanië staat op plaats 1, dat land wil graag lid worden van de EU en werkt mee met terugkeer. Ook naar Marokko zijn het voorbije jaar plots meer gedwongen terugkeerders. Ons land sloot met dat land een bilateraal akkoord vanuit het "whole of government"-principe. Dat zijn overeenkomsten waarin verschillende ministers samen zaken op tafel leggen.
De aanpak is "voor wat, hoort wat". Het gaat dan over economische samenwerking, maar ook over een tegemoetkomen van ons land inzake bijvoorbeeld visabeleid. En ook de terugname van hun onderdanen is in het pakket opgenomen. Daarbovenop speelt ook de beslissing mee van België om Marokko te steunen in zijn claim over betwist grondgebied, de Westelijke Sahara.
Kritiek
Er komt ook kritiek op het terugkeerbeleid, met name van waarnemend burgemeester van Schaarbeek Martin de Brabant (MR). Hij zegt in De Standaard dat hij vindt dat de regering te weinig doet om opgepakte mensen zonder papieren in zijn gemeente terug naar hun land van herkomst te krijgen.
Volgens De Brabant werd vorig jaar slechts 8 procent van de opgepakte illegalen in Schaarbeek uitgewezen. "Moet dit dan het fameuze strengste migratiebeleid ooit voorstellen?", vraagt hij zich af in de krant.
Dit is een problematiek die helaas niet met 1 vingerknip is opgelost
Anneleen Van Bossuyt, minister van Asiel en Migratie
"Ik heb alle begrip voor de commentaar", zegt Van Bossuyt. "Maar dit is een problematiek die helaas niet met 1 vingerknip is opgelost."
Volgens de laatste cijfers hebben ongeveer 4.000 van de 13.000 gedetineerden in België geen verblijfsvergunning. Bij die cijfers moet rekening gehouden worden dat het om alle gedetineerden gaat, dus ook wie in voorhechtenis zit en nog niet veroordeeld is. Mensen zonder verblijfsvergunning hebben geen officieel adres en kunnen dus niet zoals andere verdachten voorlopig vrijgelaten worden. En ze komen na een eventuele veroordeling ook niet in aanmerking voor een enkelband of alternatieve straf.
