In Frankrijk hebben champagneproducenten uitzonderlijk de toestemming gekregen om flessen op de markt te brengen met een alcoholpercentage boven de gebruikelijke grens van 13 procent. Door de extreem droge en hete zomer bevatten de druiven meer suiker, en dus ook meer alcohol. Maar als consument zal je er wellicht weinig van merken.
Champagne mag uitzonderlijk meer alcohol bevatten na extreem droge en hete zomer
Joris Truyts
Gepubliceerd:
Het Franse Comité Champagne heeft van het nationale kwaliteitsinstituut een tijdelijke uitzondering gekregen op de bestaande productieregels. Daardoor mogen champagnehuizen en wijnbouwers die werken met uitzonderlijk rijpe druiven champagne produceren met een alcoholgehalte tot 15 procent.
Normaal ligt het alcoholpercentage van champagne tussen 12 en 13 procent. Door de uitzonderlijke weersomstandigheden van de voorbije maanden steeg het suikergehalte in de druiven sneller dan gebruikelijk, waardoor ook het potentiële alcoholgehalte van de wijn hoger uitvalt.
"Door de hitte zit er meer suiker in de druiven en die suiker wordt omgezet in alcohol", vertelt landbouweconoom Tessa Avermaete in onze podcast 'Het kwartier'. "Meer suiker betekent dus ook meer alcohol. Daarom heeft men uitzonderlijk beslist om een hoger alcoholpercentage toe te laten."
Uitzonderlijk vroeg
Volgens champagneboer Johan Casters van Champagnehuis Louis Casters in Frankrijk begon de oogst dit jaar ongezien vroeg. "Gemiddeld starten we rond 15 september. Dit jaar begonnen veel producenten al rond 17 augustus en waren ze voor 1 september klaar. Dat heb ik in 50 jaar nog nooit meegemaakt."
Ook de wijnboer wijst naar de combinatie van extreme hitte en langdurige droogte. "Vanaf begin juni is er bijna geen regen gevallen en lagen de temperaturen vaak tussen 32 en 38 graden. De druiven bleven klein, maar kregen een veel hogere concentratie suiker."
Uit cijfers van het Comité Champagne blijkt dat de eerste druiven in sommige percelen al op 6 augustus werden geplukt, de vroegste oogst die ooit in de streek werd geregistreerd.
Ook wijnbouwers in ons land begonnen uitzonderlijk vroeg aan de oogst.
Toch zullen consumenten het hogere alcoholpercentage niet noodzakelijk proeven. Champagne wordt traditioneel samengesteld uit verschillende wijnen en oogstjaren om een constante smaak te garanderen.
Casters vertelt dat veel producenten gebruikmaken van reservewijnen uit eerdere jaren. "Als je een wijn van dit jaar met een hoger alcoholpercentage kunt mengen met reservewijn van bijvoorbeeld 11 graden alcohol, kom je opnieuw uit op het klassieke profiel."
Voor producenten zonder dergelijke reserves ligt dat anders. Hun champagne van deze oogst kan uitkomen op 13,5 of 14 procent alcohol. Volgens kenners zal dat invloed hebben op de smaak, met mogelijk iets minder frisheid en zuurtegraad dan gewoonlijk.
De uitzonderingsmaatregel geldt volgens de sector slechts voor een beperkt deel van de producenten en wordt voorlopig beschouwd als een eenmalige reactie op een uitzonderlijke oogst.
Lage opbrengst
Hoewel de kwaliteit van de druiven volgens de sector veelbelovend is, ligt de opbrengst aanzienlijk lager dan in voorgaande jaren. Door voorjaarsvorst, hitte en droogte zijn de druiventrossen kleiner gebleven.
Casters spreekt van trossen die bijna de helft lichter zijn dan normaal. "De kwaliteit is er, maar de kwantiteit niet."
Champagnehuizen kunnen die lagere opbrengst gedeeltelijk opvangen door gebruik te maken van strategische reserves, een systeem waarbij wijn uit sterke oogstjaren wordt bijgehouden om zwakkere jaren op te vangen.
Ondanks de lagere volumes spreken verschillende producenten over een oogst met potentieel voor uitzonderlijk sterke wijnen.
De kwestie van het hogere alcoholgehalte past in een bredere discussie: hoe zal de klimaatverandering de Europese wijnbouw veranderen?
Volgens Avermaete zijn er steeds meer voorbeelden van landbouwactiviteiten die opschuiven naar noordelijkere regio's. "We zien vandaag al succesvolle wijnbouw in België en Scandinavië. Ook andere gewassen die vroeger vooral in warmere regio's groeiden, worden nu in Europa getest."
In de Champagne wijst men erop dat de sector zich al jaren aanpast met onderzoek naar droogteresistente druivenrassen, aangepaste teeltmethoden en nieuwe oogsttechnieken. Ook nachtelijke oogsten en gewijzigde werkuren worden toegepast tijdens hitteperiodes.
Sommige producenten benadrukken dat vroege plukmomenten ook in het verleden sporadisch voorkwamen, maar de verwachting is dat het steeds meer de norm gaat worden.
