Luxeshopping, attractieparken en vakantieresorts: Kim Jong-un investeert in vrije tijd voor Noord-Koreanen, maar met een reden

We kennen Noord-Korea als een zeer gesloten en sterk gecontroleerd regime, waar de Kim-dynastie en het leger centraal staan. Toch krijgt het land de laatste jaren steeds meer trekjes van een moderne consumptiemaatschappij, merkt het Amerikaanse persagentschap Reuters  op.

Mensen drinken cappuccino's in koffiebars, zoeken ontspanning in bioscopen, attractieparken en shoppingcentra, en gaan op reis naar luxeresorts. Niet meteen een beeld dat je met Noord-Korea zou associëren. Maar het is geen toeval, zeggen experts met wie Reuters kon spreken.

Leider Kim Jong-un wil de bevolking niet zomaar wat ontspanning bieden. Het past allemaal in een bredere economische en politieke strategie. Door een door de staat gecontroleerd aanbod aan toerisme en vrije tijd uit te bouwen, wil Noord-Korea weer meer vat krijgen op wat de bevolking koopt.

In de jaren 90 werd Noord-Korea geteisterd door grote hongersnood. Een gevolg van natuurrampen, economisch wanbeleid, de val van de Sovjet-Unie (een bondgenoot) en het voortrekken van het leger op de burgerbevolking. Mensen moesten zelf op zoek naar voedsel en alles wat ze voor hun dagelijks leven nodig hadden.

Zo ontstonden talrijke handeltjes buiten het officiële staatscircuit. En die palmden een groot deel van de economie in. Noord-Koreanen maken ook nu nog in grote mate gebruik van die informele markten. Pogingen van het regime om die informele markten te sluiten mislukten omdat er geen staatsalternatieven waren.

Maar die privéhandel vermindert de controle van het regime op de economische activiteiten van zijn bevolking. Door te investeren in consumptie en ontspanning wil Noord-Korea mensen opnieuw naar de officiële kanalen trekken. Mensen moeten hun geld uitgeven in door de staat gecontroleerde bedrijven.

Kim Jong-un wil dus de overheidscontrole op de handel versterken, de informele markten dichtknijpen en nieuwe bronnen van inkomsten voor het regime aanboren.

KCNA Watch, een online onderzoeksplatform dat propaganda via staatsmedia uit Noord-Korea monitort, stelde vast dat vermeldingen van ontspanning, vrije tijd, cultuur en toerisme sinds 2022 sterk zijn gestegen. Volgens Noord-Koreaanse staatsmedia heeft Kim Jong-un een langlopend plan om over het hele land recreatiecomplexen te bouwen met bioscopen, speelhallen, restaurants en bibliotheken. 

De opening of renovatie van alweer een nieuw project krijgt in Noord-Korea telkens heel wat aandacht, zeker als Kim Jong-un een bezoek brengt. Zo opende hij in juni vorig jaar de 'Wonsan Kalma Coastal Tourist Zone', een groot, nieuw vakantieresort langs de oostkust. Vier kilometer aan strand, hotels, restaurants, winkelcentra en een waterpretpark.

Volgens de Chinese ambassade in Noord-Korea kreeg het resort in de tweede helft van 2025 meer dan 300.000 binnenlandse bezoekers. Berichten over een hittegolf toonden het strand volgepakt met toeristen. 

Het is niet het enige vakantieresort dat recent de deuren opende. In het noordoosten zijn volgens contactpersonen sauna's, zwembaden, speelhallen, sportcentra en skipistes verrezen, en zijn er nog plannen voor heel wat andere.

Maar het gaat niet alleen om toerisme en recreatie. Bezoekers hebben het over een groeiend aantal commerciële centra die meer doen denken aan moderne, welvarende steden in Oost-Azië dan aan een communistisch regime. Bij een bezoek aan de hoofdstad Pyongyang noemde de Singaporese minister van Buitenlandse Zaken Vivian Balakrishnan de vooruitgang "opmerkelijk".

Noord-Koreaanse staatsmedia maakten onder meer melding van een nieuwe woonwijk in Pyongyang met een speelhal, een autodealer en een restaurant dat zalmbuik en hamburgers met foie gras verkoopt. In gloednieuwe winkelcentra kunnen mensen niet alleen 'gewone' dingen kopen, maar ook designhandtassen, luxehorloges, hippe smartphones en allerlei andere dure elektronica.

In door Reuters geverifieerde video's uit Pyongyang waren onder meer producten en logo's van internationale luxemerken te zien, waaronder Rolex. Volgens Reuters wilden de betrokken merken niet reageren of verklaarden ze geen producten uit te voeren naar Noord-Korea.

Betalen doen Noord-Koreanen vooral met mobiele apps, zeggen mensen met wie Reuters sprak. Online betalen en laten bezorgen geldt "overal" en voor "alles wat te koop is".

In 2023 kwam er een wet die elke bank en winkel verplichtte om elektronische betalingen te accepteren. Handig, maar dat maakt het volgens analisten ook wel mogelijk voor het regime om particuliere uitgaven te controleren.

De vraag is hoe Noord-Korea al die investeringen in luxe en vrije tijd kan betalen. Het regime gaat al jaren gebukt onder zware internationale sancties van de Verenigde Naties. Die beperken de handel in energie, grondstoffen en producten, waardoor Noord-Korea minder inkomsten heeft.

Maar volgens analisten zou de financiële situatie van Noord-Korea de afgelopen jaren aanzienlijk verbeterd zijn. Het regime zou bijvoorbeeld veel geld halen uit illegale cyberactiviteiten. Internationaal worden hackers uit Noord-Korea al jaren in verband gebracht met cybercriminaliteit en grootschalige diefstallen van cryptomunten.

Daarnaast is de relatie met Rusland sinds de oorlog in Oekraïne een pak hechter geworden. Noord-Koreaanse militairen vechten namens Rusland in Oekraïne. En dat levert op. Een Zuid-Koreaanse denktank heeft berekend dat Noord-Korea tussen augustus 2023 en december 2025 14,4 miljard dollar heeft verdiend aan zijn betrokkenheid bij de oorlog.

Ook de handel met China blijft belangrijk. De economische contacten met China zijn de voorbije jaren opnieuw toegenomen.

Volgens de Zuid-Koreaanse nationale bank is de Noord-Koreaanse economie in 2025 met 3,5 procent gegroeid. Het was al het derde jaar op rij dat de economie met meer dan 3 procent groeide. En dat sijpelt door naar de bevolking, van wie sommigen ook al geld hebben verdiend met de informele handel.

"Er is een middenklasse van ongeveer 8 miljoen mensen met spaargeld en geen plek om het uit te geven", zegt Ruediger Frank, hoogleraar Oost-Aziatische economie en samenleving aan de Universiteit van Wenen. Ook daarom zet Kim Jong Un in op luxe en vrije tijd. "Consumptie vermindert frustratie en genereert groei door binnenlandse vraag."

Niet iedereen profiteert van de consumptiedrang. De meest luxueuze investeringen vind je vooral in de hoofdstad Pyongyang. Reuters sprak met een voormalige Noord-Koreaanse chauffeur die zegt dat veel mensen geen toegang hebben tot al die nieuwe voorzieningen.

En hoewel mobiele telefoons alomtegenwoordig zijn in de hoofdstad, wantrouwen veel Noord-Koreanen de overheid en geven ze de voorkeur aan contante betalingen, zegt de chauffeur.

Volgens Ruediger Frank lijkt Kim Jong-uns campagne om de binnenlandse consumptie aan te zwengelen wel te werken. Voorlopig dan toch. "Consumptie koopt tijd, maar geen loyaliteit voor altijd."