In Hongkong zijn 3 activisten tot zware celstraffen veroordeeld voor de organisatie van de jaarlijkse herdenking van de studentenprotesten in 1989 op het Tiananmenplein in Peking. Ze werden 3 weken geleden al schuldig bevonden aan opruiing op basis van de veiligheidswet uit 2020.
Organisatoren van Tiananmen-herdenking krijgen zware celstraffen in Hongkong
Freek Willems
Gepubliceerd:
Lee Cheuk-yan (69) en Chow Hang-tun (41) kregen respectievelijk 7 jaar en 7 jaar en 3 maanden cel. Albert Ho (74) kreeg een lichtere straf, omdat hij tijdens het proces schuldig had gepleit. Hij werd tot 5 jaar en 2 maanden veroordeeld.
De 3 activisten maakten tot voor kort allen deel uit van de 'Hong Kong Alliance Support of Patriotic Democratic Movements of China' en organiseerden jarenlang op 4 juni in het Victoriapark in Hongkong een openbare herdenking van de studentenprotesten op het Tiananmenplein.
Elk jaar kwamen daar duizenden mensen op af. Het was al die jaren de enige grootschalige openbare herdenking van de protesten. Op het Chinese moederland is praten over en herdenken van de gebeurtenissen op 4 juni 1989 taboe. De herdenking in Hongkong mocht jarenlang plaatsvinden, vanwege de ruimere vrijheden onder het '1 land, 2 systemen'-beleid, maar sinds de coronaperiode is ze ook daar verboden.
De 3 activisten bleven ze echter organiseren, ook nadat in 2020 een strenge veiligheidswet was ingevoerd, die bedoeld was om het prodemocratisch protest in Hongkong in de kiem te smoren.
Drie weken geleden werden ze schuldig bevonden aan opruiing, op basis van die nieuwe veiligheidswet. Volgens de rechters hebben ze "anderen aangezet tot het organiseren, plannen of deelnemen aan illegale handelingen met het oog op het omverwerpen van de staat".
De 3 activisten zitten al sinds 2021 in , waardoor ze niet meer hun volledige straf zullen moeten uitzitten. Ze gaan wellicht in beroep tegen de uitspraak. Ook de 'Hong Kong Alliance in Support of Patriotic Democratic Movements of China' werd schuldig bevonden en riskeert een boete van omgerekend zo'n 165.000 euro.
Wat gebeurde er op 4 juni 1989?
Op 4 juni 1989 trad het Chinese communistische regime hard op tegen de studentenprotesten op het Tiananmenplein of Plein van de Hemelse Vrede. Wekenlang hadden vooral studenten, maar ook andere burgers, het plein bezet. De leiding van de Communistische Partij aarzelde eerst om het protest neer te slaan, maar koos uiteindelijk toch voor bruut geweld.
Tanks rolden het plein op en gewapende militairen openden het vuur op de demonstranten met als doel het plein te ontruimen. De meest radicale demonstranten vielen de tanks aan met molotovcocktails. Enkele militairen die geïsoleerd waren geraakt, werden gelyncht.
De meeste demonstranten vluchtten echter weg, naar de straten rondom het plein. Daar vielen de meeste slachtoffers. Hoeveel is tot op vandaag onduidelijk. De Chinese overheid spreekt over enkele honderden, andere bronnen gaan van meer dan 1.000 tot 10.000 doden. Eén beeld bleef het meest in het hangen: een foto van een man die niet wil wijken voor een colonne tanks.
In het internationale collectieve geheugen dan wel, want na het neerslaan van de studentenprotesten deed de Communistische Partij er alles aan om de gebeurtenissen op Tiananmen uit het Chinese collectieve geheugen te wissen. "En het werkt", schreef voormalig VRT NWS-journalist Stefan Blommaert in 2019 op deze site, naar aanleiding van de 30e 'verjaardag'. "De meeste Chinese jongeren hebben geen flauw benul van de massale demonstraties die in de lente van 1989 plaatsvonden, en nog veel minder van de bloedige repressie."
