Carl Decaluwé, de provinciegouverneur van West-Vlaanderen, gaat eind deze maand met pensioen, maar de Vlaamse regering heeft nog geen opvolger aangeduid. In principe is het aan Vooruit om iemand voor te stellen, maar CD&V zou de post willen behouden. "Voor een politiek neutraal mandaat beland je al heel snel in een politiek spel", zegt Ivan De Vadder, politiek journalist bij VRT NWS.
Waarom is de aanstelling van een nieuwe West-Vlaamse provinciegouverneur zo moeilijk?
Kathleen Heylen
Gepubliceerd:
West-Vlaams provinciegouverneur Carl Decaluwé gaat op 30 september met pensioen, maar er is nog geen opvolger aangeduid.
Volgens het systeem-D'Hondt is het aan Vooruit om een nieuwe gouverneur voor te stellen, maar CD&V zou de post willen behouden.
Een gouverneur is een politiek neutrale ambtenaar, maar de aanstelling verloopt in de praktijk vaak via partijpolitieke onderhandelingen.
Carl Decaluwé, provinciegouverneur van West-Vlaanderen, gaat op 30 september met pensioen. De Vlaamse regering moet dus een nieuwe gouverneur benoemen, maar dat blijkt niet zo eenvoudig te zijn. Normaal gezien is het nu aan de partij Vooruit om een opvolger aan te duiden, maar dat is nog altijd niet gebeurd.
Bij de laatste gouverneurswissel in West-Vlaanderen in 2012 was het CD&V die een kandidaat mocht aanduiden. Dat werd voormalig Vlaams Parlementslid Carl Decaluwé. Maar CD&V zou die post in West-Vlaanderen willen behouden, mogelijk voor huidig Vlaams minister Hilde Crevits.
Vlaams minister-president Matthias Diependaele (N-VA) liet gisteren op de kern van de Vlaamse regering al weten dat hij wil dat CD&V kleur bekent. Diependaele wil niet te lang onderhandelen over de kwestie, en al zeker niet dat die kwestie vermengd raakt met de begrotingsgesprekken.
Wat is een provinciegouverneur?
Elke provincie heeft een gouverneur. Hij of zij is een regeringscommissaris van de federale en van de gewestregering. Met andere woorden, de gouverneur vertegenwoordigt de federale en de gewestregering en is een contactpersoon tussen de verschillende overheden.
Als Vlaams regeringscommissaris kijkt de gouverneur vooral toe op het correct functioneren van de lokale besturen en de OCMW's. Als federaal regeringscommissaris is de gouverneur verantwoordelijk voor de openbare orde en veiligheid. Bij grote rampen coördineert hij of zij de hulpverlening. De gouverneur vertegenwoordigt ook de provincie bij protocollaire aangelegenheden en begeleidt de koninklijke familie als die de provincie bezoekt.
De gouverneur is voorzitter van de deputatie (vergelijkbaar met het college van burgemeester en schepenen in een lokaal bestuur), maar heeft er geen stemrecht. Hij mag ook de vergaderingen van de provincieraad (vergelijkbaar met de gemeenteraad) bijwonen.
Gouverneurs zijn in principe politiek neutrale ambtenaren. Het is een administratieve functie, geen politieke. Ook de benoeming zou dus apolitiek moeten zijn, maar in de praktijk komt er wel partijpolitiek bij kijken.
Eigenlijk zou het eenvoudig moeten zijn, zegt Ivan De Vadder, politiek journalist bij VRT NWS. "Een gouverneur is een ambtenaar, afhankelijk van de regionale regeringen en van de federale regering. Het is een heel oud mandaat, ouder dan België zelfs. Maar vooral, het is een apolitiek mandaat."
Een taak die losstaat van de politiek dus. "En dan zie je iets heel merkwaardigs", zegt De Vadder. "Het zijn altijd oud-politici die gouverneur worden. Bovendien worden er ook altijd politieke argumenten gebruikt bij de aanstelling van een gouverneur."
"Je ziet dat ook in het geval van de vervanging van Carl Decaluwé. CD&V zegt: 'Wij hebben nog altijd veel burgemeesters, vooral in West-Vlaanderen. En dus komt dat gouverneurschap eigenlijk ons toe.' En dan zit het spel op de wagen."
"Je belandt in een heel politiek spel"
Gouverneurs worden aangeduid volgens het systeem-D'Hondt. "Volgens die regeling worden naargelang de grootte van de partij binnen een meerderheid mandaten uitgedeeld. En volgens die regeling is het nu aan Vooruit. Punt. Alleen, dat punt wordt niet zo eenvoudig gemaakt."
"Vooruit schuift niemand naar voren, lijkt te wachten op CD&V. Wil CD&V iemand naar voren schuiven, dan zou CD&V dat moeten compenseren aan Vooruit. Vooruit wil dan weer de gouverneur in Oost-Vlaanderen, maar volgens het systeem-D'Hondt heeft N-VA daar recht op. Dus dan zou de N-VA ook gecompenseerd moeten worden."
Conclusie? "Je belandt voor een apolitiek mandaat plots in een zeer politiek spel."
Wordt mandaat verlengd?
Zoals zo vaak in de politiek zie je dit soort "spel" om tot een beslissing te komen, zegt De Vadder. "Om dit mogelijk te maken, moeten er compensaties komen. Die compensaties moeten ook gevonden worden."
Stel je voor dat zo'n mandaat gekoppeld wordt aan iets uit de begroting, dan krijg je helemaal een tapijtenhandel
Ivan De Vadder, politiek journalist VRT NWS
"Dat is ook de reden waarom Vlaams minister-president Diependaele dit uit de begrotingsgesprekken wil houden. Stel je voor dat zo'n mandaat gekoppeld wordt aan iets uit de begroting, dan krijg je helemaal een tapijtenhandel."
De Vadder houdt er rekening mee dat het mandaat van Decaluwé nog wat verlengd wordt. "Als er deze week geen beslissing komt, komt die er pas na de begrotingsgesprekken. Decaluwé neemt afscheid op 30 september, als er niemand aangeduid is tegen dan, wordt dat verlengd. Dat is de makkelijkste oplossing."
Vlaamse regering zoekt een nieuwe gouverneur van West-Vlaanderen: hoe lopen die gesprekken?
Regionaal nieuws uit West-Vlaanderen
Gepubliceerd:
