Modi ontvangt Xi en Poetin: hoe Trump India naar China en Rusland duwt

Zeven jaar heeft hij India gemeden, en nu stapt de Chinese president Xi Jinping in New Delhi uit zijn vliegtuig met zowat 400 mensen achter zich, dubbel zoveel als bij zijn vorige bezoek. Dat Xi met zoveel mensen reist naar een land waarmee hij 6 jaar geleden nog gevochten heeft, is een boodschap aan de rest van de wereld.

Rond de tafel waar hij aanschuift, zitten mensen die elkaar liever niet zien. Poetin is er, terwijl het Internationaal Strafhof hem zoekt. De Iraanse president is er, middenin zijn oorlog met de VS, en naast hem zitten de leiders van de Emiraten, die door Iraanse raketten getroffen werden. Alleen de Braziliaanse president Lula is thuisgebleven, voor zijn verkiezingscampagne.

Die tafel heet BRICS, naar de eerste leden Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika. Sinds kort horen ook Iran, Egypte, Ethiopië, Indonesië, de Emiraten en Saudi-Arabië erbij. Samen zijn die 11 landen goed voor bijna de helft van de wereldbevolking en, gemeten naar koopkracht, zowat 40 procent van de wereldeconomie.

China en India alleen al zijn bijna driekwart van die economie, wat meteen zegt waarom hun handdruk zwaarder weegt dan de rest van de tafel.

Maar wat de wereld dit weekend te zien krijgt, is bescheidener dan de groepsfoto zal suggereren, meent Sven Biscop, hoogleraar Internationale Politiek aan de UGent en verbonden aan het Egmont Instituut. "Elk land aan die tafel probeert zijn flanken af te dekken en zijn opties open te houden, omdat niemand nog op één beschermheer kan rekenen. India wil minder afhankelijk zijn van Amerika, Rusland van China, en de Golfstaten willen met iedereen kunnen praten."

Meestal levert een BRICS-top, naast de groepsfoto, ook een slotverklaring op die geruisloos passeert. Vorig jaar in Rio kwamen Xi en Poetin niet eens opdagen. Maar deze keer dus wel, en daar zit Trump voor veel tussen.

India en China delen een grens van 3.500 kilometer hoog in de Himalaya waarover ze het al sinds 1962 niet eens zijn. In juni 2020 liep dat uit de hand in de Galwan-vallei. Omdat beide legers hadden afgesproken daar geen vuurwapens te dragen, gingen de soldaten elkaar te lijf met knuppels en stenen. Aan Indiase kant vielen minstens 20 doden, aan Chinese kant een onbekend aantal.

India verbood daarop Chinese apps, weerde Chinese investeringen en schrapte alle rechtstreekse vluchten. Vier jaar lang lagen tienduizenden soldaten van beide kernmachten tegenover elkaar in de bergen.

De dooi begon in oktober 2024, toen Trump nog geen president was. India en China sloten een akkoord over patrouilles aan de grens, en Modi en Xi ontmoetten elkaar voor het eerst in 5 jaar. Voor beide landen was de patstelling te duur geworden.

Elke Amerikaanse president sinds Bill Clinton koesterde India als het ideale tegengewicht tegen China. Trump heeft dat in enkele maanden ongedaan gemaakt. In mei 2025 eiste hij de eer op voor het staakt-het-vuren tussen India en aartsvijand Pakistan. Daarna sloot hij een oliedeal met datzelfde Pakistan.

Om te begrijpen waarom dat in Delhi zo hard aankwam, moet je weten dat India sinds zijn onafhankelijkheid met niemand een bondgenootschap wil. Het noemt dat strategische autonomie.

Het werkt met Amerika samen, koopt wapens in Rusland en praat met China. Het land laat zich door niemand vertellen wat het moet doen. Trump duwde precies op die zenuw, door zich te bemoeien met het conflict dat India als het zijne beschouwt en het vervolgens als een schooljongen te straffen.

In augustus 2025 legde de VS aan India 50 procent invoertarieven op, op dat moment het hoogste tarief ter wereld, hoger zelfs dan wat China kreeg in de handelsoorlog die hij tegen Peking voert. De reden was de Russische olie. Sinds Europa die weigert, koopt India die massaal op, met korting. Goedkope energie voor 1,4 miljard mensen. In de ogen van Trump financiert India daarmee de oorlog van Poetin.

De toenadering tot China kwam door al die klappen in een stroomversnelling. Nog diezelfde zomer reisde Modi voor het eerst in 7 jaar naar China en liet zich daar fotograferen naast Xi en Poetin.

Die beelden zijn in Washington niet onopgemerkt gebleven. Begin dit jaar verlaagde Trump de tarieven op India weer tot 18 procent, met als uitleg dat Modi hem beloofd had minder Russische olie te kopen. Kort daarna haalde het Amerikaanse Hooggerechtshof een groot deel van zijn tarieven onderuit, omdat hij ze zonder het Congres had ingevoerd.

Washington en Delhi praten intussen weer. Maar de les die India in dat jaar geleerd heeft, is dat trouw aan Washington niets garandeert. Dus houdt Delhi sindsdien elke deur open, ook die van Peking.

Van de oliebelofte aan Trump is bovendien niets overgebleven. In februari begon de oorlog tegen Iran, en sindsdien wordt er gevochten in de Golf, waar India het grootste deel van zijn olie vandaan haalt. Stoppen met Russische olie is in Delhi geen optie meer. 

De oorlog splijt ook de BRICS-club zelf. Iran, de Emiraten en Saudi-Arabië zijn alle drie lid, en ze staan in deze oorlog tegenover elkaar. In mei probeerden hun buitenlandministers een gezamenlijke verklaring te schrijven, en dat mislukte. Dat ze dit weekend toch aan één tafel zitten, is voor gastheer Modi al een resultaat.

Ondertussen gaat de toenadering tussen India en China verder, met eind augustus nieuwe grensgesprekken in Peking en een handel die dit jaar opnieuw 23 procent groeit.

Toch is er weinig reden om hier een nieuw blok in te zien. Voor Peking is een rustige zuidgrens vooral handig omdat het zijn handen vol heeft met Taiwan en met Amerika. Voor Delhi is de dooi een manier om Washington te tonen dat het ook zonder kan. Vrienden zijn ze daarmee niet geworden, en het grensconflict zelf blijft onopgelost.

Ook economisch blijft het wringen. India koopt jaarlijks voor ruim 100 miljard dollar meer van China dan omgekeerd en houdt Chinese bedrijven buiten zijn telecom. Peking gebruikt op zijn beurt de export van zeldzame aardmetalen als drukmiddel.

India wil BRICS bovendien niet omvormen tot een anti-westers front. Als voorzitter stuurt Modi de club naar ontwikkeling, handel en klimaat, en weg van de grote verklaringen tegen de dollar.

Ook de foto van Poetin naast Xi en Modi bedriegt. Rusland is intussen veel afhankelijker van China dan omgekeerd. "Mocht China de economische banden verbreken, dan stort Rusland in elkaar", zegt Sven Biscop.

Europa heeft zwaar op India ingezet. In januari tekende de EU een vrijhandelsakkoord met het land, vorige week trok premier De Wever met 15 bedrijven naar Delhi. India moet Europa minder afhankelijk maken van China én van Amerika.

Brussel kijkt daarom met gemengde gevoelens naar de foto van Modi naast Xi en Poetin. Maar India verandert niet van kamp. Trump heeft Modi vooral herinnerd aan waarom India zich nooit aan één grootmacht wil binden.

Daar ligt een kans voor Europa. Naast een Amerika dat zijn partners met tarieven onder druk zet en een China dat economische afhankelijkheid als machtsmiddel gebruikt, kan een traag maar voorspelbaar Europa aantrekkelijk zijn.

Sven Biscop gelooft niet dat India daarom automatisch voor ons kiest. "Wij moeten niet denken dat wij als enigen iets te bieden hebben", waarschuwt hij. BRICS geeft landen als India meer opties. Europa is er daar één van.

Het handelsakkoord snel laten goedkeuren door het Europees parlement zou alvast helpen. "Wij moeten laten zien dat we een speler zijn", zegt Biscop. "Ik merk dat India ons dan wel ernstig begint te nemen."

India houdt dus alle deuren open, en dat is precies wat het Trump wil tonen dit weekend.