Tijdens het Republikeinse verkiezingscongres in Dallas heeft president Donald Trump een cheque van 5.000 dollar beloofd aan alle volwassen Amerikanen, áls zijn partij de midterms wint. De vraag is: mag dat zomaar? Critici noemen de belofte een poging tot omkoping, al kan het ook onder het recht op vrije meningsuiting vallen.
Donald Trump belooft 5.000 dollar per volwassene als Republikeinen verkiezingen winnen: mag dat?
Maarten Bockstaele
Gepubliceerd:
"Dit is mijn belofte: als de Republikeinen het Huis van Afgevaardigden én de Senaat winnen - door onze enorme kracht en ons economisch succes - krijgt iedere Amerikaanse volwassene een cheque van 5.000 dollar."
Het is een opvallende belofte van Donald Trump op een minstens even opvallende conventie in Dallas. De Amerikaanse president gaf weinig uitleg over wat hij nu al het 'Trump Dividend' noemt, ook niet waar hij het geld vandaan zou halen. Hij gaf wel aan dat het geld sowieso op Amerikaanse bodem moest worden uitgegeven.
Het zou alleszins gaan over een enorm bedrag. Er zijn naar schatting tussen de 250 en 270 miljoen Amerikaanse volwassenen die elk 5.000 dollar zouden moeten krijgen. Dat zou neerkomen op een totaalbedrag van ongeveer 1.300 miljard dollar. En dat terwijl de Amerikaanse staatsschuld net boven de 40.000 miljard dollar is geklommen.
Als Trump dat bedrag wil uitbetalen, zal hij wel toestemming moeten krijgen van het Amerikaanse Congres. Sommige partijgenoten van Trump hebben hun steun al uitgesproken voor het plan, al is het lang niet zeker dat alle Republikeinen - die slechts een kleine meerderheid hebben in beide kamers - het plan zullen goedkeuren.
Omkoping of niet?
De Democraten zijn alvast bijzonder kritisch over het plan. Experten voorspellen dat zij het Huis van Afgevaardigden en misschien ook de Senaat opnieuw in handen kunnen krijgen. Daarom geloven ze dat de belofte van de president neerkomt op een poging tot omkoping van de kiezer. De gouverneur van Californië Gavin Newsom schrijft op X dat "Trump uw stem wil kopen met zijn smerig geld".
De Amerikaanse kieswet verbiedt politici om kiezers geld of andere voordelen te beloven als ze op hen zouden stemmen. Dat zou inderdaad neerkomen op omkoping en belemmering van een eerlijk kiesproces. Trump belooft echter geen geld om op hem te stemmen. Hij belooft een geldsom van 5.000 dollar áls zijn partij het Congres in handen houdt, na de 'midterm'-verkiezingen dus.
Daarom geloven experten dat de uitspraak onder het recht op vrije meningsuiting kan vallen, mocht er toch een klacht tegen de president worden ingediend. Politici maken wel vaker beloftes, zonder die altijd te kunnen inwilligen, klinkt het.
Trump is trouwens niet de enige die zo'n belofte heeft gedaan. In 2020 beloofde Andrew Yang als Democratische kandidaat voor het presidentschap dat hij een jaar lang per maand 1.000 dollar zou geven aan 10 Amerikaanse families als hij de verkiezingen zou winnen. En de Democraten Jon Ossoff en Raphael Warnock beloofden in 2021 een bedrag van 2.000 dollar als zij de senatorenverkiezingen in Georgia zouden winnen. Beide mannen wonnen en de bedragen zijn toen ook uitbetaald.
Een voorbeeld van wat wel als omkoping zou kunnen worden beschouwd, vinden we bij Elon Musk. Die gaf in 2024 een tijdlang elke dag een cheque van 1 miljoen dollar aan kiezers uit strijdstaten, als ze een petitie rond steun aan de grondwet ondertekenden. De rechtszaak tegen die actie loopt nog steeds.
