Verontrust, maar hoopvol: zo reageren de Vlaamse onderwijskoepels op de resultaten van het PISA-onderzoek, dat internationaal peilt naar de basisvaardigheden van 15-jarige jongeren. Die resultaten zijn helder: de Vlaamse scholieren gaan steevast achteruit op het vlak van lezen, rekenen en wetenschappen. "We moeten verdergaan op de ingeslagen weg", klinkt het bij de koepels. "Al is dat ook geen heilige graal."
Onderwijskoepels zijn verontrust, maar hoopvol na PISA-onderzoek: "We zijn de juiste weg ingeslagen"
De Vlaamse leerlingen scoren gemiddeld slechter op vlak van wetenschappen, wiskunde en lezen. Ook het aantal toppresteerders neemt af, terwijl het aantal jongeren dat het basisniveau niet haalt, stijgt tot bijna 1 op de 3.
"Dit is bijzonder ernstig", stelt Bruno Vanobbergen, directeur-generaal van Katholiek Onderwijs Vlaanderen. "Wanneer zo veel jongeren het basisniveau voor lezen, wiskunde of wetenschappen niet bereiken, mogen we niet wegkijken", zegt ook Walentina Cools, algemeen directeur van het stedelijk en gemeentelijk onderwijs (OVSG). Ook het gemeenschapsonderwijs GO! hoort duidelijke alarmbellen.
Hoewel er duidelijk werk aan de winkel is, zien de 3 scholenkoepels vooral mogelijkheden in de onderwijshervormingen en in de nieuwe, kennisrijke minimumdoelen voor het basisonderwijs. Diezelfde lijn moet nu worden doorgetrokken naar de eerste graad van het secundair onderwijs, stellen de koepels.
Cools geeft een voorbeeld: "De eerste graad in het secundair onderwijs is cruciaal voor het onderwijstraject van elke jongere. In 2031 zullen de eerste leerlingen die het vernieuwde basisonderwijs volgden, naar het secundair gaan. We kunnen die periode dus benutten om rustig, doordacht en gefaseerd te werken aan kennisrijke minimumdoelen voor de eerste graad en aan de implementatie daarvan."
Minimumdoelen zijn geen heilige graal
Al zijn de minimumdoelen volgens Vanobbergen ook geen heilige graal: "Het zal namelijk nog even duren vooraleer de effecten van die nieuwe minimumdoelen doorsijpelen in de resultaten.In afwachting daarvan wil het Katholiek Onderwijs alvast inzetten op directe ondersteuning en effectieve, "evidence-informed" didactiek.
We mogen en kunnen niet wachten op nieuwe beleidskaders of grote hervormingen om het tij te keren
Bruno Vanobbergen, directeur-generaal van Katholiek Onderwijs Vlaanderen
"We mogen en kunnen niet wachten op nieuwe beleidskaders of grote hervormingen om het tij te keren", stelt Vanobbergen. "Onze scholen hebben vandaag nood aan ondersteuning om de basisvaardigheden te versterken en hoge verwachtingen ten aanzien van álle leerlingen waar te maken."
Cools stelt zich dan weer vragen bij de organisatievorm van het secundair en de B-stroom. "Uit gesprekken met scholieren van arbeidsmarktgerichte opleidingen blijkt dat ook zij vragende partij zijn om de lat hoger te leggen", stelt ze.
De OVSG stelt daarom voor om leerlingen op basis van modules te laten doorstromen, in plaats van op leerjaar of leeftijd. Zo kunnen leerlingen zich wel al verder verdiepen in bijvoorbeeld hun beroepscompetenties, terwijl ze meer tijd nemen voor algemene vakken.
"We moeten verdergaan op de ingeslagen weg van de onderwijshervormingen en nieuwe minimumdoelen voor het basisonderwijs", klinkt het bij het GO!. Zij zetten in op de nieuwe kennisrijke leerplannen, het verspreiden van gevalideerde leermiddelen en een pedagogische begeleidingsdienst. Het gemeenschapsonderwijs wil de data van de Vlaamse toetsen vooral inzetten om de kwaliteit van haar onderwijs te verbeteren.
"Deze resultaten bevestigen dat we de inspanningen om de onderwijskwaliteit te versterken onverminderd moeten voortzetten", besluit GO!.