Bekende filantrope Lida Moniava aangeklaagd in Rusland voor "verspreiden van valse berichten over het leger" 

Lida Moniava werd woensdag opgepakt, nadat de politie eerst haar huis had doorzocht. Ze werd verhoord en later aangeklaagd, omdat ze in een bericht op Telegram valse informatie over het Russische leger zou hebben verspreid, "ingegeven door politieke haat".

"Volgens het onderzoek heeft Moniava opzettelijk valse informatie verspreid over de acties van de Russische strijdkrachten tegen de burgerbevolking van Oekraïne via een Telegram-kanaal, onder het mom van betrouwbare berichten, die toegankelijk waren voor een onbeperkt aantal mensen", staat in een verklaring van het Russische Onderzoekscomité.

Het bericht op Telegram dateert al van februari 2023, laat haar advocaat weten. De Russische grootschalige invasie van Oekraïne was toen een jaar aan de gang. In het bericht laakt Moniava de Russische aanvallen op Oekraïense steden. "Mijn land stuurt al een jaar lang raketten, tanks en soldaten naar Oekraïne. Al een jaar lang sterven onschuldige mensen door dit alles", schrijft ze.

In het bericht looft ze ook de Oekraïense weerbaarheid. "De Oekraïners hebben door de oorlog een verschrikkelijk trauma opgelopen. Maar dit jaar is zichtbaar geworden dat dit verschrikkelijke trauma voor Oekraïne een bron van groei en kracht is."

Moniava wordt nu aangeklaagd op basis van artikel 207.3 van het Russische Wetboek van Strafrecht, ook weleens de "censuurwet" genoemd. Ze riskeert een gevangenisstraf van 5 tot 10 jaar. 

In feite komt "valse informatie over het Russische leger" erop neer dat iedereen die kritiek uit op de oorlog in Oekraïne het risico loopt vervolgd te worden. "Het zijn monsters. Ze hebben het gemunt op mensen die anti-oorlogsboodschappen op sociale media plaatsen, bij voorkeur bekende figuren, zodat iedereen bang wordt", reageerde de Russische journalist Valeri Panoesjkin op de aanklacht.

Gisteren oordeelde een rechtbank dat Moniava in afwachting van haar proces niet in voorhechtenis moet. Ze kreeg wel huisarrest opgelegd (tussen 8 uur 's avonds en 8 uur 's morgens), mag geen contact hebben met getuigen in het onderzoek en mag geen berichten meer posten op haar sociale media. 

Honderden mensen stonden gisteren aan de rechtbank waar de hoorzitting plaatsvond, om hun steun te betuigen. Moniava pleit onschuldig. "Ik voel me niet schuldig, omdat ik tegen de oorlog ben. Ik wil dat die snel eindigt", zei ze gisteren na het verlaten van de rechtbank.

Lida Moniava doet al 20 jaar aan liefdadigheidswerk en is een van de bekendste filantropen in Rusland (iemand die door weldadigheid het lot van medemensen probeert te verzachten). Ze richtte een liefdadigheidsinstelling en een opvangcentrum voor ernstig zieke kinderen op, het 'Huis met de vuurtoren', dat gesteund wordt door de overheid.

In dat centrum worden honderden ernstig zieke kinderen en jongvolwassenen geholpen. In Rusland krijgen zij vaak onvoldoende hulp en belanden ze geregeld in tehuizen met slechte leefomstandigheden. Het is de bedoeling dat de kinderen en jongvolwassenen in het 'Huis met de vuurtoren' de rest van hun leven pijnvrij kunnen leven.

Na het uitbreken van de oorlog in Oekraïne richtte ze ook een fonds op om Oekraïense en andere vluchtelingen te helpen, die in Rusland waren terechtgekomen. In de 3 jaar dat het fonds bestond, kregen bijna 20.000 mensen uit Oekraïne, maar ook uit Nagorno-Karabach en het zuiden van Rusland, zoals de regio Koersk, actieve hulp.

In het bericht op Telegram dat nu de basis vormt voor de aanklacht tegen haar, vroeg ze ook om donaties voor dat fonds. In augustus 2025 maakte Moniava bekend dat het fonds zijn werkzaamheden zou stopzetten.

Dat ene bericht van februari 2023 is niet het enige waarin ze haar anti-oorlogsstandpunten bekendmaakte. In februari 2022 ondertekende ze kort na het uitbreken van de oorlog een open brief aan Vladimir Poetin, waarin vertegenwoordigers van Russische ngo's de Russische president opriepen om de oorlog te beëindigen.

In andere berichten op sociale media uitte ze kritiek op en haar medeleven voor de Oekraïense kinderen die dagelijks omkomen bij Russische aanvallen. Eerder dit jaar kreeg ze een boete van 45.000 roebel (450 euro), omdat ze het Russische leger "in diskrediet" had gebracht in 3 Telegramberichten over de oorlog.

Haar kritiek op de oorlog levert haar zelf ook heel wat kritiek en haatberichten op van pro-Kremlinactivisten. Nadat ze die boete had gekregen, liet Moniava verstaan dat ze Rusland niet zou verlaten, ondanks advies van mensen in haar omgeving.