De Vlaamse Sociale Inspectie heeft bij 2 grote uitzendbedrijven voor 19 miljoen euro aan subsidies voor opleidingsverlof teruggevorderd of tegengehouden. Dat meldt Vlaams minister van Werk Zuhal Demir (N-VA). Opleidingsverlof is een stelsel waarmee werknemers tijdens de werkuren een opleiding kunnen volgen, zonder daarvoor hun loon te verliezen.
Via opleidingsverlof kunnen werknemers een opleiding volgen zonder hun loon te verliezen. De werkgever wordt via Vlaamse subsidies gecompenseerd voor de gemiste uren van de werknemer. Twee uitzendbedrijven hebben voor ongeveer 19 miljoen euro gefraudeerd met die subsidies.
Volgens Vlaams minister van Werk Zuhal Demir (N-VA) gaat het over jarenlange fraude en loopt er een . De minister geeft niet vrij om welke 2 bedrijven het gaat.
Het is niet de eerste keer dat uitzendkantoren in opspraak komen door het gebruik van het opleidingsverlof. Vorig jaar in november raakte al bekend dat er een onderzoek naar Accent Jobs en Itzu loopt. Zij zouden subsidies gekregen hebben voor opleidingen die niet bestaan of die niet in aanmerking komen voor het Vlaams opleidingsverlof. Deze keer gaat het om 2 andere bedrijven.
Correctie
In een eerdere versie van dit artikel stond dat Accent Jobs en Itzu subsidies zouden hebben verduisterd. Beide bedrijven zijn hier tot op heden niet voor veroordeeld.
Vormen van opleidingsfraude
Bij de fraude in kwestie gaat het onder meer over "vervalste aanwezigheidslijsten", waarbij meer lesuren worden geregistreerd dan er werkelijk worden gegeven. Soms gaat de fraude nog verder en blijkt een opleiding in de praktijk helemaal niet te bestaan.
Kristof Salomez, professor sociaalrecht aan de VUB, vertelt in VRT NWS De Ochtend op Radio 1 over de verschillende vormen van opleidingsfraude. "Bij dit soort fraude wordt dat beetje bij beetje gefaciliteerd, doordat men de beslissing heeft genomen dat ook bedrijfsinterne opleidingen en Werkplekleren in aanmerking komen voor dat Vlaams opleidingsverlof."
Zo kan een opleiding op papier hebben plaatsgevonden, zonder dat iemand daadwerkelijk iets bijgeleerd heeft. "Dan weet je als werkgever dat je geld vraagt waar je helemaal geen recht op hebt."
Het zou wel eens kunnen dat een werknemer opleidingsverlof wenst te nemen en dat dan zijn krediet blijkt op te zijn
Kristof Salomez (VUB)
"Er zijn ook minder duidelijke situaties waar er geen frauduleuze intentie aan de grondslag ligt". Zo vragen sommige bedrijven een terugbetaling voor een bepaalde opleiding die niet voor een subsidie in aanmerking komt. "De opleiding kan in dat geval meer bedrijfsspecifiek en niet arbeidsmarktgericht zijn, waarbij men geen recht heeft op opleidingsverlof."
Omdat de subsidie naar de werkgever gaat, merkt de werknemer vaak weinig van de fraude. "Maar het zou wel eens kunnen dat een werknemer opleidingsverlof wenst te nemen en dat dan zijn krediet blijkt op te zijn. Normaal moet de werknemer zijn aanwezigheid aftekenen bij het volgen van de opleiding, maar ook dat wordt niet altijd gedaan."
Opleidingsverlof afschaffen?
Fraude met opleidingsverlof is niet sectorgebonden, benadrukt Salomez. "Opleidingsverlof en de fraude die ermee gepaard gaat is zeker niet specifiek verbonden aan uitzendkantoren." Eind vorig jaar sprak Demir over meer dan 40 fraudeklachten die onderzocht werden.
Moet dat opleidingsverlof dan worden afgeschaft? Nee, stelt Salomez.
"Ik denk dat heel de samenleving er baat bij heeft dat werknemers een sterke positie hebben op de arbeidsmarkt, en niet op de werkloosheid en dus op overheidsmiddelen terechtkomen, wanneer ze hun werk verliezen."
De controle van opleidingsverlof blijft daarom belangrijk. "Men kan in elk bedrijf een sociale inspecteur plaatsen om te zien of het opleidingsverlof correct wordt toegepast, maar dat is niet werkbaar. De vraag is meer of bedrijfsinterne opleidingen echt aangewezen zijn. Het is in ieder geval zeer fraudegevoelig. Men kan dat toestaan, maar dat subsidiëren, dat vind ik nog iets anders.
Vlaams belastinggeld is geen verdienmodel. Wie de regels aan zijn laars lapt, vliegt eruit
Zuhal Demir (N-VA)
Nieuwe regels moeten de fraude tegengaan. Fraudeurs kunnen sinds 1 september tot 2 jaar uit het systeem worden gezet en bij herhaling 4 jaar.
Arbeidsmarktgerichte opleidingen komen voortaan enkel nog in aanmerking wanneer ze beantwoorden aan duidelijke criteria. Het gaat onder meer om opleidingen die voorbereiden op een knelpuntberoep of STEM-beroep, en opleidingen waarmee iemand een eerste diploma secundair onderwijs kan behalen.
“Wie fraudeert met opleidingsverlof steelt van de werknemers die zich wél willen bijscholen en van de Vlaming die daarvoor belastingen betaalt. Vlaams belastinggeld is geen verdienmodel. Wie de regels aan zijn laars lapt, vliegt eruit."
Fraude met opleidingsverlof: hoe kan dat misbruikt worden?
Het Journaal vraagt uitleg aan professor Sociaal Recht Kristof Salomez (VUB)
