Het gaat niet goed met de hommels in Europa. Door klimaatverandering is geschikt leefgebied voor hen gemiddeld met 5 procent afgenomen en lokaal loopt dat op tot 19 procent. In België gaat het gemiddeld om 6,2 procent. Dat blijkt uit een studie van een groep Belgische onderzoekers.
Hommels verliezen door klimaatverandering steeds meer geschikt leefgebied
Pieter-Jan Lesage
Gepubliceerd:
De populaties van hommels zijn de afgelopen decennia sterk gekrompen, benadrukt Rosa Pietroiusti, co-auteur van de studie en onderzoeker aan de VUB. "Het bestaan van de hommels stond al langer onder druk door onder meer urbanisatie en intensieve landbouw, maar nu blijkt dus dat ook klimaatverandering een grote impact heeft."
Hommels zijn essentiële bestuivers voor zowel landbouwgewassen als wilde planten, zeker in koude en natte omgevingen. Dat komt omdat andere bijen dan minder actief zijn. In België spelen ze dus ook een cruciale rol, voor onder meer appels en aardbeien.
Zuidelijke en centrale regio's in Europa worden het zwaarst getroffen. In de Rhônevallei in Frankrijk nam het geschikte leefgebied lokaal met 19 procent af, de grootste afname in Europa.
"Hommels migreren door warmer wordende gebieden vooral naar het noorden of hoger gelegen gebieden. De impact op hommelsoorten in berggebieden is daardoor bijvoorbeeld ook zeer groot, omdat zij nergens meer naartoe kunnen", zegt Pietroiusti.
Opwarming van de aarde
De wetenschappers verzamelden meer dan 800.000 waarnemingsgegevens van 47 soorten hommels. Wat volgde was een vergelijking van het geobserveerde klimaat tussen 1901 en 2019 met een simulatie van het scenario waarin er geen opwarming van de aarde had plaatsgevonden.
Daaruit concludeerden de onderzoekers het effect op de leefomgeving van de hommels. De analyses tonen ook aan dat het effect vanaf de jaren tachtig steeds sterker werd, wat samenvalt met de versnelde opwarming van de aarde.
De oplossing? Klimaatverandering aanpakken, stelt Pietroiusti. "Hommelvriendelijke tuinen geven ons wat extra tijd en vormen een eenvoudige stap die iedereen kan zetten. Alleen door de uitstoot van fossiele brandstoffen terug te dringen, kunnen we het verdwijnen van deze soorten echt een halt toeroepen."
Het onderzoek is een samenwerking tussen onderzoekers van de ULB, UMons, VUB, UCLouvain, KU Leuven en UAntwerpen en verscheen in het tijdschrift Nature Climate Change .
