Belg pendelt voor het eerst meer dan 1 uur per dag: "We wonen te ver van ons werk"

Met gemiddeld 61 minuten pendeltijd per dag zijn de Belgen de Europese pendelkampioen. Zweden (57 minuten) en Ierland (56 minuten) vervolledigen de top 3. 

Een deel van de verklaring ligt bij de 'toppendelaars', zegt SD Worx. Meer dan 1 op 8 Belgische werknemers (13 procent) pendelt 2 uur of meer per dag, het hoogste aandeel van alle onderzochte landen. Die groep legt vaak meer dan 120 kilometer per dag af. Het internationale gemiddelde is 8 procent. 

Hajo Beeckman, mobiliteitsexpert bij VRT NWS, schrikt niet van de cijfers. "Het onderzoek toont terecht aan dat de pendeltijd in België vooral hoog is door de lange pendelafstand."

"De Belg woont zeer verspreid, maar we werken allemaal in dezelfde economische centra. Denk aan de havens in Gent, Antwerpen en Zeebrugge, maar ook de kenniscentra in Brussel. Daardoor zijn we massaal afhankelijk van de snelwegen. Daar ontstaan dan files en daardoor loopt de pendeltijd nog verder op."

De Belg blijkt ook veel minder bereid om te verhuizen voor het werk dan werknemers in onze buurlanden. "In landen als Italië of Frankrijk zullen mensen voor bepaalde jobs sneller verhuizen. Maar daar wordt ook vaker gehuurd. Zo'n 70 procent van de Vlamingen heeft een eigen woning. Dat percentage ligt in onze buurlanden een stuk lager."

Dat we zover van het werk wonen, is historisch gegroeid, verklaart Beeckman. "De grondoorzaak daarvan ligt al in de 19e eeuw. Toen werd er bewust voor gekozen om de arbeiders die in economische centra in Aalst, Antwerpen of Brussel werkten, te laten pendelen."

"Men was bang dat een grote volksverhuizing van het platteland naar de steden politiek invloed zou hebben. Dat het socialisme aan kracht zou winnen in een zeer katholiek Vlaanderen. De politiek wilde letterlijk het wonen 'onder de kerktoren' promoten en er werden snelwegen en treinverbindingen aangelegd om het pendelen makkelijker te maken."

Dat historische karakter verklaart mogelijk waarom een groot deel van de Belgen lange reistijden beschouwt als 'deel van het werk'. 1 op de 3 Belgische werknemers (34 procent) zegt dat woon-werkverkeer hen significant werktijd kost, wat nauwelijks meer is dan het gemiddelde over de onderzochte landen van 32 procent. 

We staan dus massaal in de file om vanop het platteland naar de grote steden te rijden. En het openbaar vervoer blijkt voor de meeste mensen geen sneller alternatief. "Ons treinnet is in vergelijking met landen als Duitsland nog redelijk betrouwbaar, maar het is slechts voor een klein deel pendelaars een alternatief voor de wagen."

"Slechts 3 op de 10 Belgen woont in een centrumstad, waar goede treinverbindingen zijn richting Brussel, Gent of Antwerpen", gaat Beeckman verder. "Wie op het platteland woont, moet vaak nog eens overstappen en is daardoor de winst van de trein snel kwijt." 

Dat de Belg het openbaar vervoer niet als waardig alternatief ziet, blijkt ook uit de studie van SD Worx: slechts 25 procent van de vrouwen en 28 procent van de mannen vindt het openbaar vervoer handig, betrouwbaar en gemakkelijk bereikbaar. Dat is lager dan het Europees gemiddelde van 36 procent bij de onderzochte landen. 

De studie van SD Worx toont duidelijke verschillen aan tussen mannen en vrouwen. Zo zijn mannen langer onderweg (65 minuten) naar het werk dan vrouwen (56 minuten). Er zijn ook dubbel zoveel mannen (23 procent) als vrouwen (12 procent) die meer dan 100 kilometer per dag pendelen.

Vrouwen wonen dus dichter bij het werk, en ze hebben ook een lagere limiet van aanvaardbare pendeltijd (47 minuten) dan mannen (67 minuten). Ze geven ook vaker aan dat ze meer van thuis uit willen werken.