De Russische minister van Financiën Anton Siloeanov heeft (op uitnodiging van de VS) een onverwachte verschijning gemaakt op de financiële bijeenkomst van de G20 in de VS. Dat veroorzaakte grote onvrede bij de aanwezige Europese delegaties. Hoewel Rusland officieel nog steeds lid is van de financiële groep, kreeg het sinds de invasie van Oekraïne geen uitnodiging meer. "Ik wil met iedereen overeenkomen", verdedigt president Trump zijn keuze.
"Zorgwekkende aanwezigheid" van Rusland op G20 in VS veroorzaakt opschudding tijdens fotomoment
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
Samenvatting:
De Russische minister van Financiën Anton Siloeanov woonde op uitnodiging van de VS een G20-bijeenkomst in de VS bij, wat tot onvrede leidde bij Europese delegaties.
Europese ministers en centrale bankiers weigerden mee op de officiële groepsfoto te gaan met de Russische minister. Duitse minister Lars Klingbeil noemt de uitnodiging "zorgwekkend".
De VS sloot Zuid-Afrika uit van de G20-bijeenkomsten door de verslechterende relatie tussen Trump en president Ramaphosa, en nodigde in plaats daarvan Polen uit.
Het contrast met de houding van de VS tijdens de -top van 2022 kan haast niet groter zijn. De toenmalige Amerikaanse minister van Financiën Janet Yellen, die deel uitmaakte van de regering-Biden, was een van de vertegenwoordigers die de zaal verlieten toen Rusland het woord nam. Het was een duidelijk protestsignaal: Rusland was volgens de VS niet langer welkom op internationale fora zoals de G20.
Vandaag liggen de kaarten duidelijk anders. "We vinden het leuk om met iedereen overeen te komen", zegt president Donald Trump tegen reporters. "Het is een van de redenen dat ik zo succesvol ben, omdat ik met iedereen overeenkom."
Formeel is Rusland nog altijd lid van de G20: het land is er na de invasie van Oekraïne in 2022 niet uitgezet. Op grote bijeenkomsten van regeringsleiders was Rusland nog steeds vertegenwoordigd, zij het door de minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov en niet door de Russische president Poetin.
Op de (kleinere) financiële bijeenkomsten was de Russische minister van Financiën niet meer aanwezig. Hij nam sinds 2022 enkel nog virtueel deel.
Europees onbegrip
Dat Washington de minister van Financiën nu opnieuw heeft uitgenodigd op zo'n ministeriële bijeenkomst, stuit op weerstand bij verschillende Europese deelnemers.
De beslissing om de Russische vertegenwoordiger bij de bijeenkomst te betrekken, leidde uiteindelijk tot de nodige opschudding bij de planning van de groepsfoto van de deelnemers.
Europese ministers en centrale bankiers wilden niet samen met de Russische minister op de officiële familiefoto. Uiteindelijk werd de foto genomen zonder hem.
Ook de Duitse minister van Financiën, Lars Klingbeil, weigerde om samen met de Russische minister op de foto te gaan.
"Dat de Russische minister van Financiën hier ontvangen wordt, zendt een signaal dat naar mijn mening zorgwekkend is", zegt hij. Hij zegt dat hij meer duidelijkheid van de VS had willen zien, dat Siloeanov niet als een "normale gast" zou worden ontvangen.
Duitsland is bezorgd over een mogelijke Amerikaanse koerswijziging. Klingbeil zegt dat Europa werkt aan een nieuw sanctiepakket tegen Rusland en juist nauwe samenwerking met Washington wil. Tegelijk vreest hij dat de VS zijn harde houding tegenover Rusland mogelijk versoepelt.
Russische minister "krachtig" onderbroken
Toch ziet Europa ook voordelen in de Russische aanwezigheid. De Britse minister John Healey en president van de Europese Centrale Bank Christine Lagarde vinden dat een gesprekskanaal met Rusland nuttig kan zijn om Moskou rechtstreeks een duidelijke boodschap te geven.
Maar volgens Europa dreigt normalisering. De terugkeer van de Russische minister, na vier G20-bijeenkomsten zonder Russische deelname, wijst volgens hen op een "poging tot normalisering". En juist daarom wil Europa daartegen reageren, onder meer door niet op de foto te gaan met de Russische minister.
Ook de Amerikaanse minister van Financiën, Scott Bessent, zag de top als een manier om Rusland op zijn verantwoordelijkheden te wijzen. Hij zat in de marge van de top even samen met zijn Russische collega, maar "toen die probeerde te bespreken op welke domeinen ze beter konden samenwerken, werd hij krachtig onderbroken door Bessent", vertelt een bron aan Politico. "Niets is mogelijk zolang de oorlog niet over is", zou de Amerikaanse minister gezegd hebben.
Zuid-Afrika niet welkom
En dan is er deze top nog een opvallende afwezige: Zuid-Afrika. Donald Trump heeft het land bewust uitgesloten van de G20-bijeenkomsten die de VS dit jaar - als roterend voorzitter - organiseert.
Dat is het gevolg van de steeds verslechterende relatie tussen Donald Trump en de Zuid-Afrikaanse regering van president Cyril Ramaphosa. Trump beschuldigt Zuid-Afrika onder meer van discriminatie en vervolging van witte Zuid-Afrikanen en heeft ook kritiek op het Zuid-Afrikaanse landbeleid. De Zuid-Afrikaanse regering noemt die beschuldigingen onjuist en gebaseerd op desinformatie.
Er speelt bovendien een geopolitieke component: Zuid-Afrika onderhoudt relatief nauwe banden met Rusland en China en heeft zich tijdens zijn G20-voorzitterschap sterk opgesteld als vertegenwoordiger van het mondiale Zuiden. Dat botst met de buitenlandpolitiek van Trump.
In plaats daarvan heeft Washington Polen uitgenodigd, hoewel Polen geen permanent G20-lid is.
Ook de spanningen tussen de VS en Canada wegen door op de G20. Analisten vrezen dat het handelsconflict ook de eenheid binnen de G20 onder druk zet.
De Canadese minister van Financiën François-Philippe Champagne probeert de toon constructief te houden: Canada wil blijven praten en vooral opnieuw stabiliteit in de internationale handel creëren.
De Amerikaanse prioriteiten dit jaar zijn economische groei, mondiale economische onevenwichtigheden en de problematiek van staatsschulden.
