Slechts 1 op de 10 Belgen weet dat thuisbatterij geregistreerd moet zijn: "Anders riskeer je zelf te betalen"

Thuis- en plug-and-playbatterijen zijn de voorbije jaren steeds populairder geworden. Uit onderzoek van Bebat blijkt dat 4 op de 10 Belgen vandaag een thuisbatterij of plug-and-playbatterij in huis hebben of overwegen er een te kopen.

Bij een klassieke thuisbatterij verloopt de aankoop doorgaans via een installateur. Vlaanderen telt intussen meer dan 185.000 thuisbatterijen die bij netbeheerder Fluvius zijn aangemeld.

Daarnaast zijn bijna 10.000 plug-and-playbatterijen aangemeld. Bebat verwacht dat dat aantal verder zal toenemen. Die batterijen zijn namelijk kleiner dan klassieke thuisbatterijen en kunnen eenvoudig via een stopcontact worden aangesloten. Daardoor zijn ze bijzonder geschikt voor online verkoop.

En net daar ziet Bebat een belangrijk probleem. Uit navraag blijkt dat 37,8 procent van de bevraagde eigenaars hun plug-and-playbatterij via een buitenlandse webshop heeft gekocht.

Wie een batterij op de Belgische markt brengt, is ook verantwoordelijk voor de inzameling en de recyclage ervan aan het einde van de levensduur van het toestel. Dat geldt zowel voor Belgische als voor buitenlandse marktspelers.

Voor elke batterij wordt daarom een milieubijdrage aangerekend. Die kost wordt via de verkoopketen doorgerekend aan de consument. Elke thuis- of plug-and-playbatterij krijgt daarvoor een uniek serienummer, dat door de producent of verkoper wordt aangebracht.

Maar als een leverancier zijn verplichtingen niet nakomt en de milieubijdrage niet betaalt, kan die zijn batterijen goedkoper aanbieden. Dat kan leiden tot aanzienlijke prijsverschillen met verkopers die hun verplichtingen wel nakomen en de milieubijdrage aan de klant doorrekenen.

Een batterij die niet correct bij Bebat geregistreerd is, kan jaren later voor een onaangename verrassing zorgen. Wanneer de batterij aan vervanging toe is, moet het serienummer in de databank van Bebat staan om de gratis ophaling en recyclage te garanderen. Staat het serienummer er niet in, dan kan het zijn dat de eigenaar zelf voor de kosten moet opdraaien.

"Je moet in principe terug naar de verkoper. Maar als die verkoper geen milieubijdrage heeft betaald, loop je het risico dat je zelf moet betalen voor de ophaling en recyclage van je batterij", zegt Phillipe Decrock van Bebat. 

Een thuis- of plug-and-playbatterij mag bovendien niet zomaar naar het containerpark. De Openbare Afvalstoffenmaatschappij voor het Vlaamse Gewest (OVAM) staat in voor de ophaling en veilige verwerking ervan. Voor correct geregistreerde batterijen gebeurt dat gratis.

Ook Ludo uit Tienen kocht in december 2022 een thuisbatterij bij een firma in Limburg. "Op een zomeravond spraken mijn buren en ik over onze energiefactuur die in de winter weer zal stijgen. Toevallig vroeg mijn buurman of onze thuisbatterij geregistreerd was. Ik vermoedde dat onze installateur dat wel in orde had gebracht, maar dat bleek niet waar te zijn."

Tot zijn verbazing bleek zijn batterij geen serienummer te hebben. "Nu weet ik eigenlijk niet goed wat ik moet doen. Ik zou opnieuw contact opnemen met mijn installateur, want die geeft 10 jaar garantie. Maar dankzij deze actie ben ik nu wel op de hoogte. Ik weet nu dat thuisbatterijen een serienummer hebben en dat ik daar bij een aankoop goed op moet letten."

Ludo is zeker niet de enige die niet op de hoogte was van de registratieplicht. Uit navraag blijkt dat slechts 1 op de 10 Belgen weet dat een thuisbatterij of plug-and-playbatterij geregistreerd moet worden.

Met deze nieuwe campagnegolf, onder meer via radio en online, wil Bebat van die controle een eenvoudige reflex maken. Eigenaars van een thuis- of plug-and-playbatterij kunnen via de website van Bebat  controleren of hun batterij geregistreerd is. 

Daarvoor volstaat het om het serienummer in te vullen of een duidelijke foto van het serienummer op te laden. Het serienummer van de batterij vind je terug op de batterij zelf of in de app van je toestel. Bestaat een thuisbatterij uit verschillende modules? Dan moeten de serienummers van alle modules worden gecontroleerd.

Wie nog een batterij moet kopen, kan de registratie ook vooraf controleren. Bebat raadt consumenten aan om aan de verkoper of installateur te vragen of de milieubijdrage betaald wordt en de registratie correct geregeld is.

Als het serienummer niet meteen wordt teruggevonden in de databank, dan betekent dat niet automatisch dat de batterij niet of niet correct werd aangegeven. Bebat vraagt consumenten in dat geval om contact op te nemen. Indien nodig kunnen ze ook de verkoper, installateur of webshop aanspreken.

Ten slotte is een correcte registratie volgens OVAM niet alleen belangrijk voor de eigenaar van de batterij. Ze maakt het ook mogelijk om erop toe te zien dat producenten en verkopers hun verantwoordelijkheid opnemen voor de inzameling en recyclage van de toestellen.