Dankzij de nieuwe deal met Venezuela krijgen de Verenigde Staten meer greep op een van de grootste olievoorraden ter wereld. Toch verandert dat weinig aan de enorme voorsprong van China op het vlak van strategische olievoorraden. Zelfs als de VS massaal Venezolaanse olie opslaat, zal het land China niet snel bijbenen.
VS krijgt greep op grootste oliereserves ter wereld, maar loopt nog steeds mijlenver achter op China
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
Samenvatting:
De VS krijgen via een nieuwe deal controle over Venezolaanse olievelden met 65 miljard vaten olie, veertig procent meer dan de eigen Amerikaanse reserves.
Ondanks de deal blijft China wereldwijd de grootste strategische olievoorraad hebben, met 1,4 miljard vaten tegenover 413 miljoen bij de VS.
Amerikaanse bedrijven moeten meer dan 100 miljard dollar investeren om de verwaarloosde Venezolaanse olie-industrie weer op te bouwen.
De deal verzwakt de invloed van China in Venezuela en kan op termijn ook de macht van OPEC en Golfstaten op de oliemarkt verkleinen.
65 miljard vaten olie. Dat is de oliereserve (lees: olie die nog in de bodem van Venezuela zit) waarover de VS de meerderheidscontrole krijgt. Dat lijkt een gigantische hoeveelheid olie en dat is het ook.
De Verenigde Staten hebben momenteel zo'n 46 miljard vaten aan bewezen oliereserves. De Venezolaanse velden waarover Amerikaanse bedrijven controle krijgen, bevatten dus ongeveer 40 procent meer olie dan de volledige Amerikaanse reserve.
Wat houdt die Amerikaanse controle in?
De VS krijgen niet letterlijk de olievelden in handen, maar Amerikaanse bedrijven krijgen volgens de deal de leiding over grote delen van de Venezolaanse olie-industrie.
Concrete details zijn er nog niet, maar Amerikaanse bedrijven zullen waarschijnlijk kunnen bepalen hoeveel olie er wordt geproduceerd. Ze krijgen zeggenschap over investeringen en de verkoop en export van de olie. Venezuela blijft eigenaar van de olie in de bodem, maar heeft minder controle over hoe die olie wordt gewonnen en verkocht.
President Donald Trump noemt de deal de grootste deal in de wereldgeschiedenis en een belangrijk middel om de strategische reserve aan te vullen. Toch is het akkoord lang niet zo rooskleurig als de Amerikaanse president doet uitschijnen. Die 65 miljard vaten zijn geen strategische voorraad: ze zitten nog in de Venezolaanse bodem.
Chinese monstervoorraad
In China liggen de kaarten anders. Het land heeft met voorsprong de grootste strategische olievoorraad ter wereld (de daadwerkelijk opgepompte en opgeslagen olie). Het land heeft de afgelopen jaren enorme investeringen gedaan in nieuwe ondergrondse en bovengrondse opslagfaciliteiten, waardoor China inmiddels over een veel grotere strategische olievoorraad beschikt dan de VS.
Waarom is olie zo belangrijk voor de wereldpolitiek?
Doordat olie macht geeft. Venezuela heeft enorme reserves, en wie invloed heeft op de productie en verkoop daarvan kan invloed uitoefenen op olieprijzen, en andere landen die olie nodig hebben voor hun industrie, transport, leger of als brandstof.
Voor de VS betekent dit vooral dat het China minder ruimte geeft in Venezuela, terwijl Washington tegelijk een extra oliebron in zijn eigen regio onder controle krijgt. Voor China en de olieproducerende landen in het Midden-Oosten betekent het dat hun invloed op de wereldwijde oliemarkt relatief kleiner kan worden.
In december 2025 heeft de Amerikaanse overheidsorganisatie Energie Informatie Administratie (EIA) berekend hoe groot het verschil precies is. Volgens schattingen (officiële informatie heeft China immers niet vrijgegeven) bestaat de Chinese strategische olievoorraad uit 1,4 miljard vaten. Ter vergelijking: de Amerikaanse is ruim 3 keer kleiner, met 413 miljoen vaten.
De EIA maakt een belangrijke kanttekening: voor China telt ze zowel overheidsvoorraden als commerciële voorraden mee, omdat die commerciële voorraden volgens de EIA in de praktijk deels als strategische reserve functioneren. De VS hebben daarnaast nog ongeveer 400 miljoen vaten commerciële olie, maar die worden door de EIA niet meegerekend als strategische voorraad.
Als de Amerikaanse regering de Chinese strategische voorraad wil overtreffen, zal ze net als China flink moeten investeren in opslagfaciliteiten. De Amerikaanse Strategic Petroleum Reserve (SPR) heeft immers een maximale capaciteit van 714 miljoen vaten, een stuk lager dan de 1,4 miljard Chinese vaten.
Bevoorradingszekerheid
Verandert het akkoord dan helemaal niets aan de machtsverhoudingen op het gebied van olie? Toch wel. Venezuela heeft de grootste oliereserve in de grond ter wereld. Er wordt geschat dat het land in totaal 300 miljard vaten aan onontgonnen olie in de grond heeft. De VS krijgen toegang tot ongeveer een vijfde daarvan.
Met de Venezolaanse deal verstevigen de VS dus wel hun bevoorradingszekerheid op de lange termijn, maar China blijft de absolute koploper als het gaat om de direct inzetbare strategische reserve.
Bovendien zullen Amerikaanse bedrijven eerst nog flink moeten investeren in de Venezolaanse olie-industrie. Het grootste deel van de olie die er in de grond zit, is extra zware, ruwe olie. Die olie is zo dik en brijachtig dat die bij kamertemperatuur niet uit de grond te pompen of te verschepen is.
Om die olie vloeibaar te maken, moet je investeren in zware chemische oplosmiddelen (verdunners) en dure fabrieken die de grondstof omzetten in een lichtere, verwerkbare variant. Door jaren van wanbeheer, onderinvestering en sancties is de Venezolaanse olie-industrie sterk verwaarloosd: installaties zijn verouderd, pijpleidingen en andere infrastructuur zijn in slechte staat en de productiecapaciteit is sterk afgenomen.
En dus beloven de VS in de deal grote investeringen, goed voor ruim 100 miljard dollar. Toch belooft het een proces van lange adem te worden: al die infrastructuur uitbouwen duurt jaren. President Trump geeft in zijn Truth Social-post aan dat het akkoord op lange termijn de Amerikaanse brandstofprijzen naar beneden zal helpen. Ongelijk heeft hij niet, maar voor de komende verkiezingen (en de verkiezingen daarop) zal het hem weinig politiek kapitaal opleveren.
En de rest van de wereld?
Een van de belangrijkste geopolitieke verliezers is China. Het land was de voorbije jaren sterk aanwezig in Venezuela en was een belangrijke afnemer en financier van de Venezolaanse olie-industrie. Met Amerikaanse controle over 17 olievelden wordt het voor Peking moeilijker om die positie te behouden.
De deal is dus ook een manier om China uit een strategisch belangrijke oliebron in de Amerikaanse achtertuin te duwen.
Caracas krijgt daar wel iets voor terug: naast de naar verwachting tot 100 miljard dollar aan investeringen, kan het ook rekenen op honderden miljarden dollars aan toekomstige belastinginkomsten. Venezuela kan zijn olie-industrie dus opnieuw opbouwen, maar levert daarvoor een groot deel van de controle over de toekomstige productie in.
Als Venezuela zijn productie fors kan verhogen, wordt de wereld minder afhankelijk van olie uit bijvoorbeeld Saudi-Arabië en andere Golfstaten. Dat kan de onderhandelingsmacht van die landen en van OPEC+ op termijn verkleinen. Analisten van het Arab Gulf State Institute zien de deal daarom ook als een mogelijke uitdaging voor de greep van OPEC op de oliemarkt.
En dan Europa, ten slotte. Ons continent wordt niet plots onafhankelijk van olie uit het Midden-Oosten. Maar extra Venezolaanse olie op de wereldmarkt kan het totale aanbod vergroten, waardoor Europa op termijn minder kwetsbaar wordt voor verstoringen in het Midden-Oosten. Het effect zal echter pas merkbaar worden als Venezuela daadwerkelijk veel meer gaat produceren en dat kan jaren duren.
Correspondent Thomas De Graeve: "Vraag is hoe Amerikaanse bedrijven naar deze deal kijken"
