Noord-Ierland en de Ierse Republiek zullen "uiteraard" ooit herenigd worden. Dat zegt de Britse oud-premier Gordon Brown in een interview met de krant The Guardian. Opmerkelijk, want dat houdt in dat Noord-Ierland onafhankelijk zou worden van het Verenigd Koninkrijk. De huidige Britse eerste minister, Andy Burnham, ziet er echter geen brood in.
Britse ex-premier Gordon Brown voorspelt hereniging van Ierland: "Dat zal ooit uiteraard gebeuren"
Vincent Merckx
Gepubliceerd:
"Natuurlijk zal Ierland, op lange termijn, verenigd worden", zegt Brown in dat interview. Zo'n unie wordt volgens hem wel "een lang proces waarin mensen moeten samenkomen en een manier moeten vinden om overeen te komen". Uiteindelijk komt het daarop neer: of mensen het eens kunnen worden."
Brown is niet zomaar de eerste de beste. Hij was eerste minister van het Verenigd Koninkrijk van 2007 tot 2010. Voordien was hij minister van Financiën onder premier Tony Blair.
Het is opmerkelijk dat Brown voor Ierse eenmaking pleit, stipt The Guardian aan. Dat houdt immers in dat Noord-Ierland onafhankelijk zou worden van het Verenigd Koninkrijk. Dat terwijl Brown, zelf een Schot, nochtans een tegenstander is van Schotse onafhankelijkheid.
Goede Vrijdagakkoorden
Maar Browns uitspraak is misschien nog opmerkelijker, omdat hij in 1998 meewerkte aan de Goede Vrijdagakkoorden. Hij hielp toen mee aan een vredesbestand, waaronder Noord-Ierland onderdeel van het Verenigd Koninkrijk bleef.
Dat zit zo. De Goede Vrijdagakkoorden maakten een einde aan bijna 40 jaar geweld in Noord-Ierland. Daar maakten protestanten sinds de opdeling van het eiland in 1921 de meerderheid uit. Zij willen bij het Verenigd Koninkrijk horen. De katholieke minderheid voelt zich dan weer meer verbonden met Ierland. Die wrevel leidde vanaf 1961 tot geweld dat meer dan 3.000 mensen het leven zou kosten.
Op Goede Vrijdag in 1998 kwamen de strijdende partijen overeen dat de harde grens tussen Noord-Ierland en Ierland geopend zou worden. In de jaren nadien doofde het geweld geleidelijk uit.
De laatste jaren zijn er echter opnieuw meer spanningen, onder andere door de gevolgen van de Brexit. Doordat Ierland lid is van de EU waar het Verenigd Koninkrijk uit is gestapt, dreigde de grens tussen de beide delen van het eiland even opnieuw een harde grens te worden. Daar werd echter een mouw aan gepast door de douanegrens in de Ierse Zee te plaatsen.
Maar intussen is de Noord-Ierse bevolkingssamenstelling ook veranderd. Katholieken vormen er sinds 2022 de meerderheid. Daardoor is het waarschijnlijker geworden dat Noord-Ierland bij een volksstemming voor aansluiting bij Ierland zou stemmen. Dat is dus die Ierse eenmaking waarover Brown het heeft.
Geen sprake van referendum, zegt premier Burnham
Brown is nog steeds een prominent lid van de Labour-partij, maar heeft geen functie in de huidige Britse regering. Zijn uitspraken hebben dus geen directe gevolgen. Nog in het interview zegt hij de huidige premier Andy Burnham niet in de weg te willen lopen.
Niet onbelangrijk, want Burnham is een andere mening toegedaan dan Brown. Bij een bezoek aan Noord-Ierland zei de Britse premier donderdag nog dat er "geen sprake" kan zijn van een referendum over Ierse eenmaking. De Brexit en het Schotse onafhankelijkheidsreferendum van 2014 hebben volgens hem aangetoond dat "de risico's die zulke situaties veroorzaken, veel tijd nodig hebben om te genezen."
Eerder dan op Ierse eenmaking moet er volgens Burnham vooral gefocust worden op betere openbare dienstverlening en de levensduurte in Noord-Ierland. "We moeten de dingen oplossen die hier en nu voor ons liggen", zei hij tegen de BBC.
