Een sportieve royal die veel ervaring als regent heeft en respect geniet bij zijn landgenoten: dat is Haakon VIII, de nieuwe koning van Noorwegen na de dood van zijn vader Harald. Hij is 53, heeft verschillende diploma's, is (plus)vader van 3 kinderen en dinsdag legt hij de eed af in het Noorse parlement. Een portret.
Tussen twijfel, plicht en passie: dit is Haakon VIII, de nieuwe koning van Noorwegen
Haakon wordt geboren als 2e kind van koning Harald en koningin Sonja. We schrijven 1973. Hij heeft 1 oudere zus, Märtha Louise, die niet op de troon mag. Er geldt mannelijk erfrecht op dat ogenblik.
Grootvader koning Olav V is bereid de wet te veranderen in het voordeel van zijn kleindochter, maar ze weigert. De prinses is dan tiener en ziet een leven als koningin niet zitten. Jaren later staat ze nog altijd achter die beslissing en stelt ze dat haar jongere broer gewoon een betere keuze is.
Haakon groeit dan wel beschermd op, op het kroonprinselijke domein Skaugum, zijn ouders willen dat hij een zo normaal mogelijke opvoeding krijgt. Zo trekt hij naar de gemeentelijke basisschool, niet naar een internaat of dure eliteschool.
Ik wilde niet over mijn afkomst praten. Op school maakte het me angstig
Haakon in zijn biografie uit 2023
Toch worstelt Haakon met zijn titel. Hij voelt aan dat hij bekeken wordt. Als kind wil hij een speelgoedwinkel uitbaten, maar zijn job ligt al op voorhand vast.
De 'diplomaat'
Haakon volgt een militaire opleiding bij de Noorse marine. Een toekomstig koning wordt namelijk ook opperbevelhebber van het leger.
Daarna trekt hij naar Berkeley (VS) om politieke wetenschappen te studeren. Zijn master in internationale handel haalt hij in Londen. Het buitenland biedt hem een relatief anoniem leven.
Stage loopt de prins een jaar in eigen land bij Buitenlandse Zaken, waar diplomaten hem de knepen van het vak leren: hoe zitten geopolitiek en een netwerk uitbouwen in elkaar?
In de loop der jaren vertegenwoordigt de prins zijn land op tal van zijn reizen, officiële missies en staatsbezoeken.
Pittige liefdesstart
Haakon staat symbool voor de 'typische' Noor. Al van kindsbeen af is hij erg actief in de buitenlucht; op zijn 4e staat hij al op skilatten. Daarnaast surft, paraglidet, fietst en langlauft hij.
Muziek is een andere passie, festivals een ware uitlaatklep. Op het Quart Festival loopt hij in 1999 Mette-Marit Tjessem tegen het lijf. De vonk slaat over, maar het prille liefdespad is hobbelig.
Mette is een alleenstaande moeder met 1 zoon én met een woelig verleden, getekend door drugs en haar deelname aan een realityshow.
Mensen vonden dat ze het volste recht hadden om luidop iets te zeggen over ons tweeën
De negativiteit rond Mette liet sporen na bij Haakon
De (sensatie)pers heeft er een vette kluif aan. Is ze wel geschikt? Het koppel zet door en kondigt na een jaar de verloving aan.
Wanneer compromitterende foto's dreigen uit te lekken, slaat Mette een mea culpa voor de camera. Het Noorse publiek is gecharmeerd en geeft haar een tweede kans.
Haakon neemt meteen zijn rol als plusvader ter harte. Samen met Mette krijgt hij nog 2 kinderen, Ingrid Alexandra en Sverre Magnus.
Door een wetswijziging mogen voortaan ook vrouwen in Noorwegen regeren. Ingrid wordt de volgende in lijn voor de troon. Zij is nu op haar 22e kroonprinses.
Ervaren regent
Sinds haar huwelijk werkt Mette zich in aan het hof met de volle steun van de koninklijke familie. Haakon focust op zijn officiële taken.
Vooral de voorbije jaren valt hij ontzettend vaak in voor zijn vader, koning Harald, als die in het buitenland zit of met zijn wankele gezondheid voor de zoveelste keer in het ziekenhuis belandt. Haakon treedt op als regent en zet de nodige handtekeningen.
Haakon dwingt respect af
De Noren zien de kroonprins hard werken en dat wordt opnieuw pijnlijk duidelijk wanneer Mette nogmaals in het oog van een (dubbele) storm komt te staan.
Begin dit jaar blijkt ze vriendschappelijke banden gehad te hebben met de veroordeelde Amerikaanse zedendelinquent Jeffrey Epstein en in juni wordt haar verslaafde zoon Marius veroordeeld voor verkrachting.
Als je trouwt, is het in goede en kwade dagen
Haakon vat zijn relatie samen
Het Noorse koningshuis loopt reputatieschade op. Toch blijft Haakon zijn pluszoon steunen. Zo brengt hij hem onder meer naar een afkickcentrum. Ook zijn vrouw kan op zijn onvoorwaardelijke steun rekenen.
Mette ondergaat bovendien een longtransplantatie. Tussendoor werkt Haakon een drukke koninklijke agenda af en mijdt hij de pers niet. Integendeel: hij staat journalisten genuanceerd te woord. Het dwingt respect af bij de Noren.
Veel ballen in de lucht
Ook nu weer heeft Haakon bijzonder veel ballen in de lucht te houden. Hij zal het koningschap moeten combineren met een kersverse koningin die herstellende is en voorlopig geen opdrachten uitvoert.
Marius zit zijn straf uit met een enkelband en moet op het rechte pad gehouden worden, terwijl kroonprinses Ingrid in volle opleiding is en prins Sverre Magnus in het buitenland studeert.
Haakon verbindt veelbetekenend zijn koningschap aan de slogan "Alles voor Noorwegen". Het wijst erop dat hij voluit gaat.
Haakon zegt dat de plicht beperkingen met zich meebrengt, maar weigert enkel het negatieve te zien. "Ik kan ervoor kiezen de rol vorm te geven, en dat kan leuk zijn."



