De stad Tongeren-Borgloon heeft onderzocht of een houten pijnbank en een kist die al jaren in het oude stadhuis van Borgloon staan, dateren uit de regeerperiode van de Loonse graven. Dat deed men door de jaarringen in het hout te tellen. Beide stukken bleken niet zo oud te zijn als gedacht, maar hebben wel een belangrijke historische waarde voor de stad.
Waren historische pijnbank en kist in het oude stadhuis van Borgloon ooit van de Loonse graven?
Al jarenlang staat er in het oude stadhuis van Borgloon een houten pijnbank en een grote kist. Restanten uit de tijd van de Loonse graven, dacht iedereen die er passeerde, maar dat is echter nooit bewezen.
Men weet wel dat de houten kist diende om belangrijke documenten in te bewaren, zoals oorkondes en andere belangrijke paperassen. Tijdens overvallen werden dit soort officiële documenten vaak gestolen als oorlogsbuit. Het was dus belangrijk om die documenten bij een overval snel en veilig uit de stad te krijgen. Een kist kwam daarbij goed van pas.
De functie van de pijnbank spreekt voor zich. Het was een marteltuig dat gebruikt werd om diegenen die de regels hadden overtreden te straffen. Met handen en voeten werden de overtreders erin vastgeketend.
Groeiringen in hout
Om eens en voor altijd te weten te komen of deze voorwerpen gebruikt werden door de Loonse graven, werd een extra onderzoek opgestart. Om te weten te komen hoe oud de pijnbank en de kist zijn, werd er gekeken naar de groeiringen van het hout. Deze onderzoekstechniek heet dendrochronologie.
In elk groeiseizoen vormen bomen een nieuwe laag houtcellen. In onze regio komt 1 groeiseizoen overeen met 1 kalenderjaar. Elke ring in lokaal hout komt dus overeen met 1 jaar. Dat maakt dat deze onderzoekstechniek bij ons zeer interessant en betrouwbaar is.
Niet zo oud als verwacht
"Het hout van de pijnbank was te verweerd om deze techniek op een niet-invasieve manier toe te passen", zegt Katrien Houbey van de erfgoeddienst van Tongeren-Borgloon. "Maar we zijn er vrij zeker van dat deze dateert uit de 17e eeuw."
"Over de kist dacht men dat deze uit de 12e of 13e eeuw zou komen. Daarmee zou het een van de weinig bewaarde objecten uit de regeerperiode van de Loonse graven zijn."
"Dat blijkt uiteindelijk niet te kloppen", geeft Houbey toe. "De kist dateert uit het 2e kwart van de 16e eeuw en is gemaakt van 3 verschillende bomen, vermoedelijk uit de eigen regio. We hadden gehoopt om deze voorwerpen in het belevingscentrum GRAAF te zetten, maar dat past nu niet meer omdat ze uit een andere tijd komen.
"Natuurlijk hadden we gehoopt dat deze objecten uit de tijd van de Loonse graven zouden dateren", zegt Steven Vandewal van de erfgoeddienst, "maar we weten nu wel iets extra's over onze lokale geschiedenis en dat is ook waardevol."
Open Monumentendag
"Het is de bedoeling om de pijnbank en de kist op hun vertrouwde plek te laten in het oude stadhuis", gaat Vandewal verder. "We hebben hier bovendien nog een aantal mooie objecten en schilderijen. Je kan het stadhuis bezoeken onder begeleiding van een gids, maar ook op Open Monumentendag, op 13 september, kan je meer te weten komen over het recente onderzoek."
De onderzoekster die de voorwerpen heeft bestudeerd, komt dan langs om meer uitleg te geven over hoe ze de pijnbank en de kist heeft bestudeerd. Er worden die dag ook andere activiteiten georganiseerd rond erfgoed in Tongeren-Borgloon.
Regionaal nieuws uit Limburg

