Belfius Bank analyseert de uitgaves van klanten om hen commerciële producten van partnerbedrijven aan te bieden. Zoals telecomabonnementen van Proximus. Ook andere banken doen dat op een gelijkaardige manier. Hoewel dat vaak vragen oproept bij klanten, mogen banken dat doen. Maar enkel als je daar als klant (ooit eens) toestemming voor hebt gegeven. Privacyexpert Kris Seyen legt uit aan welke strenge privacyregels banken zich moeten houden.
Banken die telecomabonnementen verkopen op basis van jouw verrichtingen: mag dat zomaar?
Harald Scheerlinck
Gepubliceerd:
WinWin is het consumentenprogramma van VRT op Radio 2 en VRT 1. Xavier Taveirne maakt jouw leven met slimme tips en goed advies net iets betaalbaarder. Heb je een vraag, tip of probleem? Mail naar winwin@radio2.be.
Tijdens een bezoekje aan haar bankkantoor kreeg de schoonmoeder van WinWin-luisteraar Pascal een opvallend voorstel: "Ze werd even apart geroepen door een bankmedewerker van Belfius. Die vertelde haar dat ze hadden gezien hoeveel ze maandelijks betaalt voor haar telecomabonnement. Hij stelde haar een ander abonnement bij Proximus voor dat de helft goedkoper zou zijn."
De vrouw schrok van het voorstel en vindt het vreemd dat een bank telecomabonnementen verkoopt. "En wat we ons vooral ook afvragen: hoe weten zij hoeveel mijn schoonmoeder betaalt voor haar abonnement? Dat kan toch alleen als ze in haar verrichtingen hebben gesnuisterd?"
Dat brengt ons bij de vraag: wanneer mag een bank(medewerker) de verrichtingen van zijn klanten analyseren. En mag een bank op basis daarvan zomaar commerciële voorstellen doen?
Strenge privacyregels, ook voor banken
Kris Seyen is als jurist gespecialiseerd in de privacywetgeving en schept duidelijkheid: "Een bank mag - net zoals iedereen - maar bepaalde dingen doen als ze daar een geldige reden voor hebben. De eerste geldige reden die een bank heeft om verrichtingen en gegevens van klanten in te kijken, is natuurlijk om bankdiensten voor hen uit te voeren. Als jij een overschrijving wilt doen, is het logisch dat de bank daarvoor jouw gegevens moet verwerken. Een bankmedewerker die verrichtingen gaat analyseren om daarna commerciële producten van externe partners te gaan verkopen, gaat al best ver."
Wellicht is het voorstel niet het werk van een individuele bankmedewerker die op eigen houtje in de verrichtingen de vrouw is gaan snuisteren. "De kans is groot dat er op haar verrichtingen een of andere automatische computeranalyse is uitgevoerd", zegt Seyen.
De schoonmoeder van Pascal is in ieder geval lang niet alleen met die ervaring. Verschillende luisteraars van WinWin op Radio 2 laten weten dat ze van Belfius al een voorstel kregen voor een abonnement bij Proximus.
Met toestemming mag er veel
Toch wil dat niet zeggen dat Belfius hier per se zijn boekje te buiten is gegaan. "De enige manier die ik zie waarop zoiets mag, is wanneer je daar als klant je toestemming voor hebt gegeven."
Zo ziet Belfius het zelf ook. In een schriftelijke reactie laat de bank weten: "Alvorens we onze klanten commerciële voorstellen doen, controleert Belfius Bank de privacyvoorkeuren van de klant. Enerzijds de voorkeur om commerciële voorstellen op maat te ontvangen. Anderzijds de voorkeur voor de verwerking en het gebruik van verrichtingen om gepersonaliseerde producten en diensten voor te stellen."
Als je een rekening afsluit bij een bank krijg je massa's documenten onder je neus geschoven. Niet iedereen controleert wat ze ondertekenen
Kris Seyen, privacyjurist
Alles staat of valt met een toestemming van de klant, zegt de privacyexpert. "Als een klant zijn toestemming voor iets geeft, dan is er geen probleem. Zolang het duidelijk is waarvoor je die toestemming precies hebt gegeven en ze die ook enkel met dat specifieke doel gebruiken, mag het. Dat neemt natuurlijk niet weg dat je achteraf kunt schrikken, omdat je vergeten bent dat je die toestemming ooit hebt gegeven. Of omdat je het op het moment zelf gewoon niet doorhad dat je toestemming gaf."
Dat laatste kan natuurlijk wel een probleem zijn. Want zo'n toestemming moet altijd expliciet en geïnformeerd gebeuren. Kort gezegd: je moet je duidelijk beseffen dat je toestemming geeft en waarvoor precies. "Die lat ligt inderdaad erg hoog. Het moet heel duidelijk zijn wat ze willen doen en op welke manier."
Ook belangrijk: de toestemming mag niet verstopt staan tussen allerlei andere artikels in de algemene voorwaarden. "Dat moet inderdaad afzonderlijk gebeuren. Maar als je een rekening afsluit bij een bank, krijg je als klant massa's documenten onder je neus geschoven. Wellicht is niet iedereen altijd zo aandachtig om te controleren wat je allemaal precies ondertekent."
Toestemmingen mag je intrekken
Goed om weten: je mag je toestemming voor de verwerking van je persoonsgegevens op elk moment weer intrekken. Dat is je recht, trouwens niet enkel bij de bank, maar ook bij alle mogelijke andere bedrijven.
Zo verwoordt Belfius het: "Klanten kunnen zich te allen tijde eenvoudig en kosteloos verzetten tegen het gebruik van hun gegevens voor commerciële doeleinden. Bovendien kunnen zij hun voorkeuren ook aanpassen voor specifieke partners. Er worden geen persoonsgegevens doorgegeven aan partners."
