De temperatuur van het zwembadwater in Vlaanderen verschilt sterk per zwembad. Gemiddeld is het water tussen de 26 en 30 graden. "1 graad verschil heeft al een aanzienlijk effect op het lichaam", zegt professor Sport- en Inspanningsfysiologie Jan Bourgois (UGent).
26 graden in Deinze, 30 graden in Wingene: wat is de ideale zwembadtemperatuur?
Helena De Bouver
Gepubliceerd:
Samenvatting:
De watertemperatuur in Vlaamse zwembaden verschilt sterk: gemiddeld ligt ze tussen 26 en 30 graden, en zelfs 1 graad verschil heeft al invloed op het lichaam, zegt professor Jan Bourgois (UGent).
De ideale temperatuur hangt af van de groep: jonge kinderen en ouderen hebben baat bij warmer water rond 35 graden, recreatieve zwemmers hebben 26 tot 28 graden nodig en wedstrijdzwemmers 25 tot 26 graden.
Volgens Bourgois is een compromis van 27 of 28 graden de beste oplossing, want water kouder maken levert weinig besparing op, zoals bleek in Bornem.
De verschillen tussen de zwembaden zijn geregeld het onderwerp van discussie. In Deinze is de temperatuur in het verouderde zwembad Palaestra moeilijk stabiel te houden. Het water is daar geregeld 26 à 27 graden. De Deinzenaren krijgen binnenkort wel een nieuw zwembad. In Wingene is het water zo'n 30 graden, veel warmer dus.
Vooral als het water te koud is, krijgen gemeenten reacties van ontevreden zwemmers. Maar ook te warm water is niet goed voor het lichaam.
Geen juist of fout
Of je het te warm of te koud hebt, hangt vooral af van hoe intensief je sport in het water. "Zo kan het dus dat mijn kleindochter staat te verkleumen, terwijl mijn zoon klaagt dat hij het te warm heeft", zegt professor Jan Bourgois. "Ook ik heb de discussie al gevoerd thuis."
"Maar eigenlijk is er geen juist of fout", zegt Bourgois. "In een zwembad komen allerlei groepen samen, en elke groep heeft een andere temperatuur nodig."
"Jonge kinderen en oudere mensen kunnen hun lichaamstemperatuur slechter reguleren. Zij zullen snel afkoelen als het water kouder is dan hun eigen lichaam. Voor hen zou het water dus eigenlijk 35 graden moeten zijn. Dat is de 'thermoneutrale' temperatuur in water."
"Thermoneutraal wil zeggen dat ons lichaam een constante kerntemperatuur kan behouden als we volledig stilzitten. Ouderen en jonge kinderen zitten dan ook vaker stil in het water."
Niet zo efficiënt
Maar voor wie recreatief komt zwemmen, zou 35 graden veel te warm zijn. "Twintigers of veertigers die voor het werk baantjes komen zwemmen, hebben een watertemperatuur van 26 tot 28 graden nodig."
"Hun lichaam vangt die paar graden verschil tussen de eigen lichaamstemperatuur en de temperatuur van het water wél op. Het gebeurt zelfs automatisch, omdat ze bewegen."
"Als we bewegen, gaat slechts 20 procent van onze energie naar kracht. Met die andere 80 procent wekken we warmte op. Die warmte compenseert dan het verschil. Voorwaarde is dan wel dat je voldoende beweegt in het water, natuurlijk."
Zweten in het water
Maar 27 of 28 graden is nog altijd te warm voor échte wedstrijdzwemmers. "Die hebben 25 of maximum 26 graden nodig", zegt Bourgois. "Anders zweten ze te veel. En zweet kan natuurlijk niet verdampen als je in het water bent, dus dan raak je oververhit."
Kouder dan 25 of 26 graden is voor niemand goed. "Zelfs niet voor wedstrijdzwemmers. Dan wordt het water ook te zwaar om door te waden. De doorbloeding is dan ook minder goed, wat slecht is voor de sportprestatie."
Het water kouder maken, levert trouwens geen grote winst op voor de energiefactuur. Dat bleek althans in Bornem, waar de gemeente het water in het Breevenbad in 2022 een halve graad kouder had gemaakt, om te besparen. Die maatregel leverde de gemeente maar enkele duizenden euro's op.
"We zijn dus gedoemd om altijd te discussiëren over hoe warm of koud we het water willen", zegt Bourgois. "Een compromis van 27 of 28 graden lijkt me de enige oplossing."
Verschil tussen water en lucht
Hoe komt het eigenlijk dat water van 26 graden koud aanvoelt, terwijl een luchttemperatuur van 26 graden perfect is? "In water koelen we 4 tot 5 keer sneller af dan in de buitenlucht. Dat heeft alles te maken met de densiteit van water."
"Door die densiteit raakt water veel meer aan onze huid dan lucht. Water kan ook meer warmte opslaan dan lucht. Eigenlijk 'steelt' water onze lichaamswarmte veel meer dan lucht."
Airco op 26 graden
"Interessant om te weten is dat je je eigen thermoregulatiesysteem net zo goed kunt trainen als een spier. De mens heeft ook de beste thermoregulatie van alle zoogdieren."
"Je kunt jezelf trainen door de airco in de auto of thuis pas op te zetten als het echt warmer is dan 35 graden. Onder de 35 graden kun je jezelf perfect afkoelen met een ventilator."
"De airco op 20 graden zetten, is al helemaal geen goed idee. Dat is veel te koud, als je weet dat onze kerntemperatuur veel hoger is. Zet je airco dus eerder op 26 of 27 graden tijdens een hittegolf. Zo train je je eigen thermoregulatiesysteem."
"Op die manier kunnen we waarschijnlijk al heel wat hittedoden vermijden tijdens een hittegolf", aldus nog professor Bourgois.
Regionaal nieuws uit Oost-Vlaanderen
Gepubliceerd:
