Twee maanden niets tot landbouwer plots kinderschoen vindt: waarom zoektocht naar Bryan en Tyméo zo moeilijk verliep

Het is nog wachten op de definitieve resultaten van het DNA-onderzoek, maar het lijdt weinig twijfel dat er een einde is gekomen aan de zoektocht naar Tyméo, het blonde jongetje van 5 dat eind juni samen met zijn vader spoorloos verdween. 

Hun lichamen werden uiteindelijk gevonden in de berm langs de N97 in Onhaye, in de provincie Namen. Dat van Tyméo aan de ene kant, dat van Bryan aan de andere van de weg. 

Opmerkelijk: in vogelvlucht lagen de lichamen op amper 1 kilometer van de vindplaats van de auto van Bryan, aan het voetbalveld van Onhaye. 

Is het dan niet vreemd dat de lichamen pas nu ontdekt zijn? Nee, benadrukken zowel het parket als de Cel Vermiste Personen. Het succes van een zoekactie is namelijk afhankelijk van verschillende factoren. "Geen enkele zoekactie is 100 procent, het hangt van veel facetten af", benadrukt Gerry Van Loock van de Cel Vermiste Personen. 

Om te beginnen, waren er talloze pistes over wat er met Bryan en Tyméo kon zijn gebeurd. Zoeken in het ijle heeft dan geen zin, en dus is er een concreet aanknopingspunt nodig. Dat vinden was in deze zaak alles behalve evident. 

Wat de politie zeker wist: op 27 juni waren Bryan en Tyméo een dagje weg. Ze werden nog op beeld vastgelegd bij een lokaal tankstation, waar Bryan 2 flesjes frisdrank kocht. De dag nadien werd de auto van de man teruggevonden op de parking van de lokale voetbalclub. Daarna niets meer. 

En dus lagen alle pistes open: was Bryan vrijwillig met zijn zoon vertrokken? Had hij zijn zoon iets aangedaan? Hadden ze een ongeval gehad? Waren ze het slachtoffer geworden van een crimineel feit? De afgelopen weken deed de politie meer dan 100 onderzoeksdaden, van telefonie-onderzoek over verhoren tot zoekacties op het terrein. Zonder succes. 

"Je gaat een zaak altijd logisch bekijken: wat is er mogelijk gebeurd? Wat kunnen de hypotheses zijn?", legt Van Loock uit in De Ochtend op Radio 1. "Dat kunnen er soms 20 zijn. En elke keer je een deur opendoet, doe je een andere dicht."

"Als je heel veel hypotheses hebt, moet je met heel veel rekening houden. In geen enkele zaak kan je direct zeggen: het zal wel dit of dat zijn. Ik huiver wanneer ik mensen dat hoor zeggen. Dan denk ik: die glazen bol hebben wij niet, spijtig genoeg. In het merendeel van de gevallen heb je meerdere hypotheses, maar wordt het snel duidelijk dat je er een aantal kan schrappen. En dat is in dit dossier niet het geval."

Daardoor moesten de speurders in verschillende richtingen denken én zoeken. Wat geen evidentie was. 

Er wordt bij een zoektocht op het terrein altijd gewerkt binnen zogenoemde concentrische cirkels. "Op basis van alle beschikbare informatie, van alle getuigenissen, worden die cirkels afgebakend", verduidelijkt An Berger van de federale politie. Er is de afgelopen weken op verschillende plekken gezocht, onder meer rond de gevonden auto, maar op deze specifieke plek niet. 

"Ik heb enkele weken geleden gezegd dat we in deze zaak het laatste stukje ontbraken en dat is enkele dagen geleden gelegd. Dan pas hebben we gericht kunnen zoeken", vertelt Van Loock. 

Dat puzzelstuk bleek uiteindelijk een combinatie van speurwerk en een gouden tip.

Er waren heel veel velden in de omgeving, en dus heeft een van de speurders nog eens alle landbouwers in de buurt opgebeld met de vraag wie er waar aan het werk is. Vervolgens heeft hij ook alle loonwerkers opgebeld. Een van hen belde uiteindelijk terug dat hij een kinderschoentje had zien liggen, wat dan uiteindelijk leidde tot de vondst van Tyméo.

Een dag later werd een enorme politiemacht ontplooid op die plek en werd ook een 2e lichaam gevonden, vermoedelijk dat van Bryan. 

Die stukjes informatie zijn cruciaal voor zo'n zoektocht, vertelt ook Van Loock. "Door die tip is dat puzzelstukje gelegd en hebben we gericht kunnen zoeken." 

Dat benadrukte ook de procureur gisteren tijdens de persconferentie. "We hadden tot nu toe geen informatie die ons heeft aangezet om preciezere zoekacties in een groter gebied te doen."

Wat Van Loock wel bijgebleven is in deze zaak is hoe moeilijk die informatie en tips tot stand kwamen.

"Ik ga er niet flauw over doen. De eerste weken was er quasi geen informatie en was er weinig aandacht voor. Dat heeft mij menselijk enorm verbaasd", benadrukt Van Loock. "Ik heb mij daar wel vragen over gesteld, hoe we als samenleving naar dat soort zaken kijken. Het is niet omdat je de verdwijning hebt van een ouder en een kind, dat je onmiddellijk moet denken dat de ene wel met de andere te maken zal hebben. Dat weet je nooit op voorhand. Voor mij moet je dat kind echt wel op zich bekijken. De verdwijning van een kind moet ons als maatschappij allemaal beroeren en op scherp zetten."

En dan zijn er nog de specifieke omstandigheden - denk maar aan het gebied of het weer. 

De plek waar de lichamen lagen, was weinig toegankelijk en bovendien dichtbegroeid met struikgewas en bomen. Dat zijn al meteen 2 zaken die een zoektocht bemoeilijken.

"De vindplaatsen zijn plekken waar amper wandelaars komen", zei procureur Etienne Gaublomme gisteren. Ook Van Loock noemde het een "zeer moeilijk toegankelijk terrein". "Het heeft dan ook te maken met veiligheid, je gaat je eigen mensen ook niet in een onveilige situatie brengen."

Dan gaat het er ook over welk middel je op welk moment inzet. En elk middel heeft zo zijn beperkingen. "Het zijn middelen met een zekere nauwkeurigheid, maar het hangt van zoveel facetten af. Van de windrichting, van de weersomstandigheden... Het hangt er echt vanaf welk middel je op welk moment inzet."

Want ook voor helikopters en drones met infraroodcamera's is zo'n dicht struikgewas een serieus obstakel. Als er een dicht bladerdak is werkt infrarood bijvoorbeeld niet of nauwelijks. 

Ook de inzet van speurhonden biedt geen garantie op succes. Op het moment dat vader en zoon verdwenen, was er ook een hittegolf. Ook dat was een spelbreker, vertelde speurder David Rimaux aan L'Avenir. "Bij 35 graden vervliegen geuren (van sporen) snel." Bovendien zijn er verschillende soorten speurhonden: een speurhond die zoekt naar sporen is bijvoorbeeld niet hetzelfde als een speurhond die menselijke resten zoekt.

En je moet ook weten waar je die speurhonden moet inzetten. Wat ons meteen weer bij het 1e punt brengt, namelijk dat je een aanknopingspunt nodig hebt. Want: op de vindplek zijn ze, voor eergisteren, nooit gaan zoeken. Er is wel een helikopter overgevlogen, maar met agenten of speurhonden is het gebied nooit doorzocht.

Kort samengevat: zowel de verdwijning an sich, als de omstandigheden en het gebrek aan informatie maakten dat het verre van evident was om Tyméo en Bryan terug te vinden. 

"Achteraf is het altijd gemakkelijk", besluit ook Van Loock. "Ik zie dat ook in bepaalde reacties bij artikels en dan denk ik: kom eens in onze plaats als onderzoekers staan en doe het eens voor als het allemaal zo gemakkelijk is."

Het antwoord op de vraag: 'Waar zijn ze?', heeft deze familie nu na 2 maanden gekregen. "Er is één ding erger dan deze uitkomst en dat is niet weten wat er gebeurd is", zegt Van Loock. "Maar het is niet het antwoord dat je als politieman of -vrouw wil geven, want je wil naar de familie gaan met goed nieuws. De familie heeft nu waarschijnlijk nog veel meer vragen dan ervoor, en er komen nieuwe vragen bij: wat is er gebeurd? Waarom?"

Het onderzoek gaat intussen onverminderd verder om te achterhalen wat er met Bryan en Tyméo gebeurd is. Volgens onze informatie liggen ook vandaag nog alle pistes open. Ook de autopsie heeft geen uitsluitsel kunnen geven, en dus blijft het afwachten of we ooit gaan weten wat er met vader en zoon gebeurd is.