Iconische Amerikaanse eik moet wijken voor heideherstel in Kalmthout: "Van sommige bomen blijf je af"

Wie aan bomen raakt, raakt aan mensen. Zoveel is opnieuw duidelijk in Kalmthout waar het Agentschap Natuur en Bos een Amerikaanse eik op de Wilgenduin op de heide "geringd" heeft. Rond de hele stam is een laag schors weggehaald, waardoor de sapstroom van de boom stopt, en die uiteindelijk afsterft.

"Veel wandelaars reageren geschokt. Ook ik vind het niet leuk wat er nu gebeurt", zegt burgemeester Lukas Jacobs (CD&V). "Dit is een iconische boom die het uitzicht en het landschap bepaalt. Je ziet hem hoog op een duin aan de Verbindingsstraat. Mensen voelen zich ermee verbonden. Een cultuurhistorisch baken van een boom verdwijnt."

De Amerikaanse eik is een exoot die moet wijken voor ecologische beheersredenen. "Volgens ANB heeft de boom een te grote impact op zijn omgeving. Er dreigt verbossing, omdat er uit de eikels nieuwe kleine boompjes groeien. De boom zou ook veel water uit de omgeving onttrekken. Dat heeft gevolgen voor de kansen van andere fauna en flora", zegt Jacobs.

De burgemeester begrijpt de argumentatie, maar heeft ook kritiek. "Er zijn de ecologische beweegredenen, maar van sommige bomen blijf je beter af. Dit gebeurt ook zeer abrupt en onverwacht. Het is ook daarop dat veel mensen reageren", zegt Jacobs. De lokale Kalmthoutse Facebookgroepen stromen over van het onbegrip.

"De natuurbeheerders van het Grenspark moeten beter uitleggen wat ze doen en waarom. Dat mis ik bij bepaalde projecten. De tegenstanders van de aanpak bij deze Amerikaanse eik willen nu met ANB in gesprek gaan. We hebben daar als gemeente alvast afspraken voor gemaakt."

Het ANB benadrukt het belang van de beslissing. "Het feit dat de bewuste eik bovenop een belangrijke infiltratieduin nog zo vol en groen is tijdens een heel droge periode, toont aan hoeveel water hij wegzuigt met zijn wortels. Dat grondwater is van levensbelang voor alle soorten aan de voet van de duin en het veen ten oosten van de Wilgenduin", zegt Jeroen Denaeghel, woordvoerder van het Agentschap Natuur en Bos.

"Die boom, hoe mooi ook, stond op zeer kwetsbaar heideveen, dat hij tijdens het uitzaaien langzaam leegzoog. Daardoor sterft het veen af en maakt het plaats voor het pijpenstrootje. Dat is de grassoort die er in de Hoge Venen mee voor gezorgd heeft dat er zo'n grote oppervlakte is kunnen afbranden."

Toch is er ook begrip te horen. "We begrijpen de emoties en de vragen die dit oproept. Een eik is groot en zichtbaar. Ze heeft een symbolische waarde, en kleine, bijna onzichtbare plantjes in de duinen roepen die emoties minder op", zegt Denaeghel.

"Maar voor de biodiversiteit zijn die wel veel belangrijker. En zeker in droge tijden moeten we keuzes maken die soms ingaan tegen de emotie van mensen, maar essentieel zijn voor het voortbestaan van de heide."