Een 4,5 meter lange python in Chester Zoo in het Verenigd Koninkrijk is vermoedelijk de eerste slang ter wereld die elektrochemotherapie heeft ondergaan. Dat is een baanbrekende nieuwe kankerbehandeling die normaal bij mensen gebruikt wordt. Jodie Foster, zoals de python heet, is volgens de verzorgers intussen weer "haar normale, levendige en pittige zelf".
Python Jodie Foster krijgt als eerste slang ter wereld baanbrekende kankerbehandeling
Kathleen Heylen
Gepubliceerd:
Een hele tijd geleden begonnen verzorgers in Chester Zoo, een van de grootste en meest populaire dierentuinen in het Verenigd Koninkrijk, zich zorgen te maken over Jodie Foster. Niet de beroemde Amerikaanse actrice, wel een 22-jarige netpython in de dierentuin die naar de Hollywoodster is vernoemd.
De netpython begon steeds minder te eten en bracht ook veel meer tijd inactief door in haar verblijf. Artsen stelden vast dat ze een fibrosarcoom, een kwaadaardige tumor, in haar kaak had. De tumor werd verwijderd, maar keerde terug en tastte het kaakbeen van Jodie Foster aan.
"Door de tumor werd het steeds lastiger voor haar om te eten. We dreigden haar te verliezen", vertelt Ian Ashpole , dierenarts bij Chester Zoo. "We wisten dat alleen opereren niet voldoende zou zijn. Daarom hebben we samen met kankerexperts onderzocht of we elektrochemotherapie zouden kunnen toepassen."
Wat is elektrochemotherapie?
Elektrochemotherapie is een behandeling die het kankermedicijn bleomycine combineert met een reeks zorgvuldig gedoseerde elektrische stroomstoten. De medicatie wordt toegediend via een prik of infuus, waarna er met speciale naaldjes korte stroomstoten op de tumor worden gezet. Daardoor worden de kankercellen tijdelijk veel makkelijker doorlaatbaar en kan de medicatie de cellen veel effectiever binnendringen.
Elektrochemotherapie is een nieuwe, veelbelovende behandeling die al bij mensen wordt toegepast. De behandeling duurt slechts enkele minuten en kan meerdere keren worden herhaald. Het wordt met succes gebruikt bij bijvoorbeeld huidtumoren en hoofd- en halskanker en leverkanker.
Er zijn weinig bijwerkingen omdat de medicatie heel gericht op de plek zelf werkt. Gezonde cellen blijven dikwijls ook beter gespaard omdat er een lagere dosis chemotherapie kan worden gebruikt.
Jodie Foster is een netpython van 50 kilogram, er was geen operatietafel die groot genoeg was voor een slang van dat formaat. Daarom werden 2 operatietafels tegen elkaar geschoven.
Het dier werd in haar eigen verblijf onder narcose gebracht en vervolgens naar het medisch centrum van de dierentuin overgebracht. Dierenarts Ashpole verwijderde eerst de tumor en haalde ook een deel van het aangetaste kaakbeen weg. Daarna werd elektrochemotherapie toegediend om eventueel resterende kankercellen aan te pakken.
De operatie duurde in totaal ongeveer 1,5 uur. Omdat slangen koudbloedig zijn en zelf geen lichaamswarmte aanmaken, moest het team extra inspanningen leveren om de lichaamstemperatuur stabiel te houden. "We gebruikten verwarmde dekens en warme lucht", vertelt Ashpole.
Eetlust en jachtvermogen niet aangetast
Na de operatie herstelde Jodie Foster volgens de verzorgers opmerkelijk snel. Ondanks het verlies van een deel van haar kaakbeen zijn haar eetlust en jachtvermogen niet aangetast.
Pythons kunnen hun kaken ontwrichten om prooien te slikken die vele malen groter zijn dan hun kop. Enkele maanden na de operatie zien de verzorgers nu dat Jodie Foster nog altijd zonder problemen haar prooi kan grijpen en voedsel kan doorslikken.
Een laatste controle deze week bevestigde dat er geen signalen zijn die zouden kunnen wijzen op een mogelijke terugkeer van de tumor.
Chester Zoo werkte samen met experts van de universiteit van Liverpool. "Elektrochemotherapie is een opkomende behandeling en dit was de eerste keer dat het bij een slang werd toegepast", zegt Jose Alvares Picornell, van de afdeling Klinische Wetenschappen voor Kleine Dieren van de universiteit van Liverpool.
"Het succes van deze behandeling is een bewijs van de kracht van samenwerking. Door nauw samen te werken met dokter Ashpole konden we een plan ontwikkelen dat niet alleen Jodie Foster ten goede kwam, maar ook een bijdrage levert aan de bredere veterinaire gemeenschap."
De details van de procedure verschijnen later nog in een officiële wetenschappelijke publicatie. "Zo kunnen collega-dierenartsen over de hele wereld van onze aanpak leren en die voort ontwikkelen", besluit Alvares Picornell.
"Het is ongelooflijk bevredigend om haar weer haar normale, levendige en pittige zelf te zien", zegt Ashpole. "Een paar maanden geleden wisten we echt niet of ze het zou overleven. Nu eet ze weer normaal, verkent ze haar leefgebied en gedraagt ze zich precies zoals we hadden gehoopt."
"Het laat ook zien hoe sterk de diergeneeskunde zich ontwikkelt. Door dierenartsen uit dierentuinen en kankerspecialisten samen te brengen, hebben we een behandeling die voor mensen is ontwikkeld, kunnen gebruiken om een dier te redden op een manier die nog nooit eerder is gedaan."
Oh, en hoe de slang Jodie Foster aan haar naam geraakt is? De verzorgers bedachten die toen ze aankwam in Chester Zoo. Op haar documenten stond 'JF', wat juvenile female (jong vrouwtje). Jodie Foster, dat paste er wel bij.
