"Wij willen uw pipi": hoe oproep om op computers te plassen onvrede over AI-datacentra in VS verwoordt

Het valt niet te ontkennen: het liedje in een nieuwe reclamespot van de Amerikaanse drankmerken Liquid Death en Garage Beer is bijzonder catchy. Het is echter vooral de tekst van het lied die opvalt, met onder meer de leuze: "Laten we samen op computers plassen en de mensheid redden." 

Waarom we massaal op computers moeten plassen, blijkt uit de uitleg van American football-speler Jason Kelce (inderdaad, de broer van Travis Kelce en schoonbroer van Taylor Swift).

"AI-datacentra verspillen miljoenen liters water", zegt Kelce terwijl hij in een glazen bokaal plast. "Om dat probleem op te lossen, willen wij jouw pipi, om die datacentra af te koelen."

De reclamespot roept op om de urine vervolgens op te sturen naar een AI-datacentrum naar keuze. Dat kan in een 'limited edition'-bokaal van 22 euro die de drankenmerken uitbrengen. Wie er snel nog eentje wil bestellen, is eraan voor de moeite: de bokalen zijn al enkele dagen uitverkocht.

Belangrijk om te vermelden: het is niet echt de bedoeling om urine op te sturen naar AI-bedrijven. In de kleine lettertjes van de campagne staat volgende boodschap: "Onze advocaten dwingen ons om te benadrukken om jullie urine niet echt via de post te verzenden." Wat de reclamespot en de uitverkochte bokalen vooral tonen, is dat de frustraties en het ongeloof over AI en AI-datacentra zich over steeds bredere lagen van de Amerikaanse bevolking verspreiden.

Een AI-datacentrum in de buurt hebben is namelijk geen pretje. Zoals eerder gezegd, hebben die centra heel wat water nodig om hun computers koel te houden. Een gemiddeld centrum gebruikt zo'n 1,1 miljoen liter per dag, maar de grootste centra hebben al snel 17 tot 19 miljoen liter per dag nodig. Dat staat gelijk aan het gebruik van een kleine stad met 50.000 inwoners.

In een rapport waarschuwen de Verenigde Naties dat het huidige waterverbruik van de datacentra onhoudbaar is voor de toekomst. Tegen 2030 zouden AI-datacentra maar liefst evenveel water nodig hebben als 1,3 miljard mensen in Sub-Sahara Afrika verbruiken. 

Dat hoge verbruik heeft een grote impact op het water dat de huizen in de buurt van die datacentra gebruiken. Er zijn verschillende meldingen van lage waterdruk, waardoor bewoners geen water uit de kraan krijgen of toiletten niet kunnen doorspoelen. In Wyoming is zelfs een zeldzame bacterie teruggevonden in het drinkwater, omdat een datacentrum van Meta vervuild water in de publieke systemen had geloosd.

Er zijn ook berichten over bruin, vervuild water dat uit de leidingen komt. De Democrate Alexandra Ocasio-Cortez bracht in mei nog een bokaal met bruin water mee uit Georgia, waar de bewoners van Morgan County geen leidingwater meer zouden kunnen gebruiken door het datacentrum van Meta in hun buurt. "Dat is niet alleen vervelend, het is een gezondheidsrisico", zei Ocasio-Cortez.

Het waterverbruik is nog maar 1 van de klachten. Daarnaast is er de enorme nood aan elektriciteit, waardoor de datacentra geregeld gasturbines inzetten om voldoende energie te kunnen produceren. Dat gaat echter gepaard met een verhoogde uitstoot.

Volgens onderzoek aan de universiteit van Harvard  leidt de uitstoot en bijkomende verslechterde luchtkwaliteit van een datacentrum in Virginia tot miljoen extra dollars aan ziektekosten onder de bevolking.

Tot slot is er ook geluidsoverlast. De constante koeling van computers brengt heel wat geluid van turbines en koelsystemen met zich mee, wat tot voortdurend lawaai leidt. Verschillende buurtbewoners geven aan dat ze moeite hebben om te slapen, zich minder goed kunnen concentreren en minder naar buiten gaan. En dan hebben we het nog niet over de verlaagde waarde van hun huis, mochten ze het willen verkopen.

De woede over en vrees voor artificiële intelligentie verspreidt zich steeds verder onder het Amerikaanse publiek. Uit een recente peiling van het Pew Research Center blijkt dat 52 procent van de Amerikanen zich meer zorgen maakt over AI dan dat ze er enthousiast over zijn. Slechts 9 procent is eerder enthousiast dan bezorgd.

De bezorgdheid is ook een stuk groter bij jonge mensen, tussen 18 en 29 jaar. Ze vrezen onder meer dat artificiële intelligentie steeds vaker tot jobverlies zal leiden. Dat uit zich onder meer tijdens afstudeerceremonies aan Amerikaanse universiteiten: als een icoon uit de AI-industrie een speech komt geven, begint een groot deel van het publiek die persoon uit te jouwen.

De zorgen en onvrede bereiken ook de hoogste regionen van de Amerikaanse politiek. Ook de Democratische kandidate voor het gouverneurschap in Texas, Gina Hinojosa, zei eerder al dat datacentra "in handen liggen van de rijksten ter wereld, maar wij de prijs betalen". "Er zijn geen regels, dit is het Wilde Westen van de datacentra."

Ook bij Republikeinen is steeds meer weerstand tegen de datacentra te horen, al ligt AI-tegenstand daar wat moeilijker. President Donald Trump blijft de verdere ontwikkeling van AI en de bouw van datacentra steunen. Een jaar geleden ondertekende hij al een presidentieel besluit om de bouw van infrastructuur voor datacentra te versnellen .

"Als ik burgemeester of gouverneur was en ik de kans had om een AI-datacentrum te laten bouwen, zou ik het meteen doen", klinkt het bij de president. "Het biedt heel veel werk en ook heel wat belastinggeld."

De Verenigde Staten zijn in een race beland met China om de beste en snelste AI-systemen uit te bouwen. Trump wil zijn land de wereldleider maken op het vlak van AI, nu China de VS steeds meer lijkt in te halen op vlak van technologie.

De tijd zal moeten uitwijzen of er een goed compromis te vinden valt tussen een snelle uitbouw van AI-capaciteiten en de gezondheid van Amerikaanse burgers.