In verschillende vijvers rond de Molse Nete vangt de provincie Antwerpen deze zomer Amerikaanse stierkikkers af, die ze traceert aan de hand van zogenaamde eDNA-stalen. Dat doet ze samen met het Instituut voor Natuur en Bos en PXL Hogeschool. Door die stalen kunnen ze nauwkeurig in kaart brengen waar de stierkikkers zitten en de soort daar afvangen. Zo voorkomen ze dat de soort zich verder verspreidt.
Provincie Antwerpen bestrijdt Amerikaanse stierkikkers langs Molse Nete door middel van DNA-stalen
Rosalie Valgaeren
Gepubliceerd:
Samenvatting:
De provincie Antwerpen vangt deze zomer Amerikaanse stierkikkers af langs de Molse Nete, samen met het INBO en PXL Hogeschool. Via eDNA-onderzoek op waterstalen brengen ze nauwkeurig in kaart waar de invasieve kikkers zich bevinden en zich voortplanten.
De stierkikker vormt een bedreiging voor de lokale natuur: het dier heeft geen natuurlijke vijanden in België en eet alles van visjes tot eendenkuikens. De aanpak werpt al vruchten af: gevangen exemplaren worden kleiner en soorten als groene kikkers en salamanders keren terug in de vijvers.
Rond de Molse Nete wil de provincie de soort volledig uitroeien. "Doordat de populatie er niet in verbinding staat met de grote populaties langs de Grote Nete, is de kans groter dat we de verspreiding er volledig kunnen stoppen", zegt Mieke Hoogewijs, experte bij de provincie Antwerpen. Burgers die een stierkikker horen of zien, kunnen dat melden via waarnemingen.be.
De provincie Antwerpen zet deze zomer teams in om de Amerikaanse stierkikker te bestrijden langs de Molse Nete. Via eDNA-onderzoek – dat staat voor environmental DNA – op waterstalen en gerichte afvangsten met fuiken probeert de provincie te voorkomen dat de invasieve kikker zich verder verspreidt.
"De stierkikker is een invasieve exoot", zegt provinciaal Jan De Haes (N-VA). "Hij heeft hier geen natuurlijke vijanden en eet alles wat in zijn bek past: van kleine visjes en insecten tot zelfs eendenkuikens." Als de populatie niet onder controle gehouden wordt, brengt hij schade toe aan de en het van vijvers en beken.
DNA uit de omgeving
De provincie werkt samen met het Instituut voor Natuur en Bos (INBO) met een methode op basis van eDNA. Onderzoeker Reim Brys legt uit wat dat is. "Het komt erop neer dat we op zoek gaan naar DNA-sporen die de kikkers achterlaten in de omgeving."
"Dat doen we door waterstalen te nemen in de vijver. Zo kunnen we zien of er veel stierkikkers in aanwezig zijn, en we kunnen ook zien of het een poel is waar de soort zich voortplant."
Met eDNA-stalen moeten we niet meer zoeken naar een speld in een hooiberg
Reim Brys, onderzoeker INBO
Als er sprake is van voortplanting, is het volgens Brys belangrijk om snel te handelen. "Het is moeilijk om die aparte kikkers overal te gaan vangen, maar het is belangrijk om te weten waar ze aan reproductie doen. Dat is de verspreidingsmotor, dus daar kunnen we de stierkikker het meest efficiënt aanpakken. We moeten dus niet meer zoeken naar een speld in een hooiberg."
De aanpak werpt vruchten af. "De exemplaren die we in Balen afvangen, zijn kleiner dan vroeger, wat erop wijst dat het om jonge dieren gaat. Langs de Grote Nete, waar de bestrijding al langer loopt, worden de gevangen kikkers ook alsmaar kleiner", zegt Mieke Hoogewijs, experte bij Provincie Antwerpen.
"We zien dat het leven in de vijvers zich daar herstelt. In het begin zagen ze geen groene kikkers of salamanders, en die komen daar nu al meer voor", voegt ze nog toe.
Molse Nete als geïsoleerde zone
De Amerikaanse stierkikker is een uitheemse soort uit de VS en Canada, die sinds de jaren 90 voorkomt in de regio. "De populatie is vermoedelijk afkomstig van ontsnapte dieren die ooit verkocht werden op de wekelijkse dierenmarkt in Mol", zegt gedeputeerde Jan De Haes.
Ook op andere plaatsen langs de Grote Nete zijn teams dus druk bezig met de afvangst van de Amerikaanse stierkikker. Aan de Molse Nete is het de bedoeling om de soort volledig uit te roeien. "Het gebied rond de Molse Nete wordt geïsoleerd van de regio Grote Nete, omdat er een kanaal tussen loopt", zegt Hoogewijs.
Doordat de populatie er niet in verbinding staat met de Grote Nete, is de kans groter dat we de verspreiding er volledig kunnen stoppen
Mieke Hoogewijs, experte provincie Antwerpen
Daarom is het volgens haar belangrijk om daar snel te handelen. "Doordat de populatie er niet in verbinding staat met de grote populaties langs de Grote Nete, is de kans groter dat we de verspreiding er volledig kunnen stoppen. Dat maakt snelle ingrepen extra belangrijk."
Burgers kunnen helpen
Er is ook een provinciaal team dat nieuwe meldingen opvolgt. "Burgers die het typische loeiende geluid van een stierkikker horen, kunnen dat melden via waarnemingen.be of rechtstreeks bij de provincie. Die meldingen komen meteen op de kaart terecht", zegt Hoogewijs.
De gevangen kikkers worden via de koelvriesmethode gedood en daarna gebruikt als dierenvoeding. "Ze worden onder meer in dierentuinen gevoerd aan alligators, de natuurlijke vijanden van de stierkikker in Noord-Amerika", legt de experte uit.
"Amerikaanse stierkikker heeft een hele grote mond en is drager van schimmels en virussen"
Regionaal nieuws uit Antwerpen
Gepubliceerd:
